یافته‌های دانشمندان نشان می‌دهد که عموم اقوام و گروه‌های جمعیتی ساکن در فلات ایران و حتی فراتر از مرزهای سیاسی کنونی، علیرغم تفاوت‌های جزئی در فرهنگ و تنوع زبانی، دارای یک ریشه ژنتیکی مشترک و واحد هستند

گروه سیاسی/ سردبیر: تحقیقات نوین ژنتیکی، به ویژه مطالعات گسترده پروفسور مازیار اشرفیان بناب، دریچه‌ای تازه و علمی بر معمای دیرینه هویت و منشأ اقوام ایرانی گشوده است که بسیاری از انگاره‌های تاریخی پیشین را با چالشی جدی مواجه می‌کند. یافته‌های این دانشمند نشان می‌دهد که عموم اقوام و گروه‌های جمعیتی ساکن در فلات ایران و حتی فراتر از مرزهای سیاسی کنونی، علیرغم تفاوت‌های جزئی در فرهنگ و تنوع زبانی، دارای یک ریشه ژنتیکی مشترک و واحد هستند. این پیوند عمیق بیولوژیکی به جمعیتی اولیه بازمی‌گردد که در حدود ۱۰ تا ۱۱ هزار سال پیش در بخش‌های جنوب غربی فلات ایران استقرار یافته بودند. جالب اینجاست که شباهت‌های ژنتیکی موجود میان ایرانیان و اروپاییان، برخلاف باورهای رایج، محصول مهاجرت اقوام از اروپا به ایران در هزاره‌های اخیر نیست؛ بلکه این نزدیکی ریشه در مهاجرت کشاورزان پیشروی ایرانی به سمت قاره اروپا در حدود ۱۰ هزار سال قبل دارد.

در این میان، واژه «آریا و آریایی» که در منابع تاریخی و باستان‌شناسی به کرات به عنوان نامی برای جمعیت‌های باستان، زبان‌های کهن و سرزمین‌های ایرانی به کار رفته، نیازمند بازتعریفی علمی است. شواهد متقن تاریخی و باستان‌شناسی برخلاف نظریات استعماری، نشان می‌دهند که آریاییان نه اقوامی مهاجر و غریبه، بلکه ساکنان بومی این سرزمین از ۱۰ هزار سال پیش بوده‌اند. این جمعیت بومی، مبدأ و منشأ بزرگ‌ترین ابداعات بشر مدرن از جمله ابداع کشاورزی، پیدایش نخستین روستاها و شهرهای جهان، اهلی کردن احشام و اختراع خط و نگارش بوده‌اند که آثار درخشان آن در تمدن‌های کهنی چون جیرفت، سییلک و شهر سوخته به وضوح قابل مشاهده است.

پروفسور اشرفیان بناب معتقد است که فرضیه مهاجرت آریایی‌ها از شمال به ایران در ۴ هزار سال قبل، در واقع یک «سوءاستفاده علمی» است که توسط برخی انسان‌شناسان و زبان‌شناسان اروپایی در قرون نوزدهم و بیستم میلادی ترویج شد. این دانشمندان برای تبیین ریشه مشترک زبان‌های هندواروپایی و توجیه فرضیات نژادپرستانه خود، نام اصیل «آریایی» را از زبان‌های سانسکریت و ایران باستان به امانت گرفته و آن را به نفع برتری‌جویی نژادی خود مصادره کردند. همزمانی این رویکرد با سیاست‌های ملی‌گرایانه وقت، این باور غلط را در ذهن ایرانیان نهادینه کرد که گویا قبیله‌هایی از شمال وارد فلات شده و جایگزین بومیان شده‌اند؛ در حالی که طبق داده‌های ژنتیکی، ایرانیان امروزی اعقاب همان آریایی‌هایی هستند که از ده‌هزار سال قبل در این خاک زیسته و پایه‌گذار تمدن‌های بزرگ بوده‌اند و تئوری مهاجرت از اروپای شرقی، تنها یک فرضیه غلط و وارداتی است.

  • نویسنده : سردبیر
  • منبع خبر : آذرپژوه