«سلجوقیان روم» و گسترش شاهنامه خوانی  در فلات آناتولی 20 سپتامبر 2026

آذرپژوه بررسی می‌کند: «سلجوقیان روم» و گسترش شاهنامه خوانی در فلات آناتولی

همانطور که رواج و گسترش زبان و ادبیات فارسی در هندوستان مرهون حضور غزنویان و غوریان در آن مرز و بوم است ورود زبان فارسی به آناتولی و گسترش ادبیات فارسی در آنجا نیز در پرتو سلطه سلسله سلجوقیان روم بر آن سرزمین صورت گرفت.

بایگانی‌های اقوام باستانی منطقه - آذرپژوه
روایتی از قتل عام مردم «آذربایجان» توسط «خزرها» و نبرد سرنوشت‌ساز در «قفقاز» 29 جولای 2026
درس‌هایی از دل تاریخ برای امروز؛

روایتی از قتل عام مردم «آذربایجان» توسط «خزرها» و نبرد سرنوشت‌ساز در «قفقاز»

حادثه یورش خزرها به ایران از سمت آذربایجان و قتل عام در شهرهای مختلف آن از جمله در اردبیل، صرفاً یک خاطره تاریخی نیست، بلکه درسی است برای دوران معاصر و همین امروز کشور ما که در یک جنگ هیبریدی با قدرت‌های بزرگ دنیا قرار دارد.

بازخوانی ریشه‌های ده‌هزار ساله ایرانیان 31 مه 2026
آذرپژوه بررسی می‌کند:

بازخوانی ریشه‌های ده‌هزار ساله ایرانیان

یافته‌های دانشمندان نشان می‌دهد که عموم اقوام و گروه‌های جمعیتی ساکن در فلات ایران و حتی فراتر از مرزهای سیاسی کنونی، علیرغم تفاوت‌های جزئی در فرهنگ و تنوع زبانی، دارای یک ریشه ژنتیکی مشترک و واحد هستند

جستجوی زبان پیشین آذربایجان در میان”سروده‌های عاشیق‌ها” 24 فوریه 2026
آذرپژوه بررسی می‌کند:

جستجوی زبان پیشین آذربایجان در میان”سروده‌های عاشیق‌ها”

در کتاب «پیرامون فرهنگ و تاریخ آذربایجان» درباره‌ی یافتن زبان پیشین آذربایجان از میان ترانه‌ها و سروده‌های عاشیق‌ها آمده است: «تحقيق‌ در ترانه‌ها و سروده‌هاي‌ عاشيقي‌ آذربايجان‌ مؤيد خوبي‌ بر اين‌ نظريه‌ است‌ كه‌ ثابت‌ شود ‌زبان‌ آذري‌ امروزي [ترکی آذری]‌ تازه‌ به‌ ميدان‌ آمده‌ است‌.

قلعه‌ی بابک نماد پیوستگی تـاریخی و وحدت ملی در ایران زمین 18 فوریه 2026
آذرپژوه بررسی می‌کند:

قلعه‌ی بابک نماد پیوستگی تـاریخی و وحدت ملی در ایران زمین

در میان تمامی سنگرگاه‌های این سرزمین، قلعه‌ی بابک (دژ بذ) در قلب کوه‌های ارسباران آذربایجان، فراتر از یک بنای نظامی، به مثابه نمادی از تبلور اراده ملی و پیوند ناگسستنی میان اقوام ایرانی در برابر سلطه‌ی بیگانگان است

جایگاه تاریخی آذربایجان در ایجاد وحدت و انسجام ملی 15 فوریه 2026
با تاکید بر منابع تاریخی، وضعیت آذربایجان در دوره‌ی ساسانی بررسی می‌شود:

جایگاه تاریخی آذربایجان در ایجاد وحدت و انسجام ملی

در دوره‌ی ساسانیان آذربایجان جایگاهی کلیدی در ساختار دفاعی، سیاسی و مذهبی کشور داشت. منابع تاریخی متعدد، به روشنی نشان می‌دهند که آذربایجان نقشی محوری در بقای دولت ساسانی و پایداری مرزهای ایران ایفا کرده است

آذربـایجان در زمان اشـکانیان 23 دسامبر 2025

آذربـایجان در زمان اشـکانیان

آذربایجان در دوران اشکانیان یکی از مهم‌ترین بخش‌های شمال‌غربی ایران به شمار می‌آمد؛ جایی که ریشه‌ی تاریخی و فرهنگی آن تا دوران مادها و فرمانروایی آتروپات می‌رسد

تـبریز و ردّ پـای هـزاران‌ساله‌ی یک نـام 29 نوامبر 2025
از کتیبه‌ی سارگن تا نقشه‌ی امروز ایران؛

تـبریز و ردّ پـای هـزاران‌ساله‌ی یک نـام

تبریز تنها هویت یک شهر نیست، بلکه نشانه‌ای از پیوستگی تمدنی در قلب آذربایجان است، جایی که از هزاران سال پیش تا امروز، مرکز داد و ستد، اندیشه و پایداری ایرانی بوده است

رد ارتباط افسانه‌ی «دده قورقود» با آذربایجان 10 نوامبر 2025
با تاکید بر کتاب «آذربایجان و شاهنامه» بررسی می‌شود:

رد ارتباط افسانه‌ی «دده قورقود» با آذربایجان

هر از چندگاهی تلاش‌هایی سیستماتیک و غیر علمی صورت می‌گیرد تا افسانه‌ی «دده قورقود» را به عنوان «حماسه طبیعی ترک زبانان آذربایجان» معرفی کنند. این ادعا، که غالباً با انگیزه‌های سیاسی منتشر می‌شود، نیازمند بازبینی دقیق علمی و تاریخی است

نگاهی بر جغرافیای تاریخی «ارّان» 16 فوریه 2025

نگاهی بر جغرافیای تاریخی «ارّان»

اشاره ارّان: ایران در طول تاریخ، همواره در معرض هجوم و توطئه ‏های دشمنان‏ قرار داشته است. افزایش سطح آگاهی‏های سیاسی و تاریخی مردم‏ (به خصوص نسل جوان)، به‏ طور قطع می‏تواند در بی اثر کردن این‏ توطئه ‏ها نقش بسزایی داشته باشد. در صفحه ‏های ۳۶ و ۳۷ «کتاب‏ تاریخ معاصر» تحت عنوان «بیشتر […]

تاریخ مختصر و وجه تسمیه آذربایجان 13 اکتبر 2024

تاریخ مختصر و وجه تسمیه آذربایجان

گروه تاریخ: منطقه آذربایجان بخشی از سرزمین ماد بزرگ بود. این سرزمین از زمان یورش اسکندر مقدونی به نام آتورپاتگان معروف شده است. البته نام این منطقه در کتاب بن دهش (خلاصه اوستا) ایـران ویچ ذکر گردیده است.

مقالات سردبیرآرشیو
تـغییرِ نام، تـغییرِ هـویت
نویسنده : سردبیر از محمد، علی، داریوش و فریدون تا قوبلای و آکای و هونتای!؟

مردم آذربایجان به عنوان بخشی جدایی‌ناپذیر از ایران و اسلام، از گنجینه مشترکی از اسامی و نام‌ های ایرانی و اسلامی بهره برده‌اند. اما این روزها در برخی محافل و مناطق، شاهد ظهور نام‌هایی هستیم که نه تنها در تاریخ این مرز و بوم، بلکه در خود جمهوری آذربایجان نیز فاقد سابقه‌ی رایج هستند؛ اسامی نظیر «قوبلای»، «قونتای»، «آیهان»، «اُکتای» و....