پـارادوکس «آتـاتـُرک» و مـیراث مخدوش «پان‌ترکیسم» 11 نوامبر 2026

پـارادوکس «آتـاتـُرک» و مـیراث مخدوش «پان‌ترکیسم»

در سال‌های اخیر، با تغییر جهت‌گیری‌های ژئوپلیتیک ترکیه و بازگشت شعارهای پان‌تورانیستی به صحنه سیاست بین‌الملل، پرسشی بنیادین و بحث‌برانگیز در میان مورخان و تحلیلگران سیاسی مطرح شده است: آیا کمال آتاتُرک، بنیان‌گذار جمهوری ترکیه، در واقع خالق و مروج ایدئولوژی پان‌ترکیسم بوده است؟

آنـکارا در میانه‌ی دو مسیرِ «نفوذ منطقه‌ای» و «فروپاشی انسجام داخلی» 10 نوامبر 2026

پیامدهای استراتژیک ترکی‌گرایی در سیاست خارجی آنکارا؛ آنـکارا در میانه‌ی دو مسیرِ «نفوذ منطقه‌ای» و «فروپاشی انسجام داخلی»

تاملی بر سیاست «ترامپ» در «قفقاز» 09 نوامبر 2026

آمریکا و تلاش برای مهار هژمون‌های منطقه‌ای؛ تاملی بر سیاست «ترامپ» در «قفقاز»

بایگانی‌های اسلایدر - آذرپژوه
تاملی بر شکل‌گیری و فعالیت سازمان « گرگ‌های خاکستری » 04 نوامبر 2026
بـازوی پـنهان قـدرت و ابـزار جنگ‌های نیابتی

تاملی بر شکل‌گیری و فعالیت سازمان « گرگ‌های خاکستری »

سازمان « گرگ‌ های خاکستری » یکی از پرنفوذترین و رادیکال‌ترین جریان‌های ملی‌گرای افراطی و نژادپرست در سطح بین‌المللی به شمار می‌رود. ایدئولوژی این سازمان بر پایه‌ی برتری‌طلبی نژادی استوار است که با هدف بازسازی عظمتِ گذشته‌ و حذف هرگونه تنوع قومیتی در منطقه فعالیت می‌کند

تناقض روایتِ باکو با واقعیت‌های امنیتی قفقاز جنوبی قفقاز جنوبی 03 نوامبر 2026
صلح یا رقابت قدرت‌ها؟

تناقض روایتِ باکو با واقعیت‌های امنیتی قفقاز جنوبی قفقاز جنوبی

دستیار رئیس‌جمهوری آذربایجان مدعی شد که باکو توانسته قفقاز جنوبی را از میدان نبرد قدرت‌های بزرگ به عرصه همکاری مشترک تبدیل کند. بااین‌حال، بررسی تحولات منطقه نشان می‌دهد که میان تصویر ترسیم‌شده از سوی باکو و واقعیت‌های پیچیده ژئوپلیتیکی قفقاز، پرسش‌ها و تعارض‌های قابل‌توجهی وجود دارد.

مسجد کبود؛ شکوه فیروزه‌ای ایران در عصر “قره‌قویونلوها” 02 نوامبر 2026

مسجد کبود؛ شکوه فیروزه‌ای ایران در عصر “قره‌قویونلوها”

عمارت مظفریه، معروف به مسجد کبود یا مسجد جهانشاه، اثری است که در قرن نهم هجری ساخته شد؛ زمانی که تبریز پایتخت حکومت قره‌قویونلوها بود و در پی دگرگونی‌های سیاسی، هنر ایرانی با رنگ و روح تازه‌ای درخشش یافت.

در بابِ پیوندِ ریشه‌ها و پل‌های گفتگو در ایران 01 نوامبر 2026
گزارشی از یک گپ دانشجویی میان سردبیر با تعدادی از دانشجویان دانشگاه تبریز؛

در بابِ پیوندِ ریشه‌ها و پل‌های گفتگو در ایران

میز گفتگوی ما، کوچک‌ترین نمونه از نقشه‌ی زنده و پویا‌ی ایران بود. در کنار هم، دانشجویان با چهره‌هایی متفاوت و لهجه‌هایی که هر کدام داستانی از یک جغرافیای خاص داشتند، نشسته بودند. و البته، نبضِ اصلیِ این جمع، دانشجویانِ آذربایجانی بودند که با میزبانیِ گرم و نگاهی دقیق، فضای کافه را پر کرده بودند.

تـغییرِ نام، تـغییرِ هـویت 31 اکتبر 2026
از محمد، علی، داریوش و فریدون تا قوبلای و آکای و هونتای!؟

تـغییرِ نام، تـغییرِ هـویت

مردم آذربایجان به عنوان بخشی جدایی‌ناپذیر از ایران و اسلام، از گنجینه مشترکی از اسامی و نام‌ های ایرانی و اسلامی بهره برده‌اند. اما این روزها در برخی محافل و مناطق، شاهد ظهور نام‌هایی هستیم که نه تنها در تاریخ این مرز و بوم، بلکه در خود جمهوری آذربایجان نیز فاقد سابقه‌ی رایج هستند؛ اسامی نظیر «قوبلای»، «قونتای»، «آیهان»، «اُکتای» و....

بررسی انتقاد از «مرکزیت فارس» در منظومه‌ی ملی ایران 28 اکتبر 2026
ایـران و افـسانه‌ی سـلطه‌ی قـومی!

بررسی انتقاد از «مرکزیت فارس» در منظومه‌ی ملی ایران

ایده‌ی «سلطه‌ی فارس‌ها» بر سایر اقوام ایرانی و «فاشیسم فارس‌محور» که اغلب در محافل قوم‌گرا و با حمایت بازیگران بیرونی بازتولید می‌شود، سعی در تجزیه‌ی هویت تاریخی ملت ایران به اجزای قومی مجزا و غالباً متخاصم دارد. هدف این مقاله تحلیل این گفتمان از منظر تاریخی، جامعه‌شناختی و ژئوپلیتیکی است

بررسی زندگی و آثار شیخ شهاب‌الدین اهری 27 اکتبر 2026
اسطوره‌ی سکوت و تجلی زبان فارسی در عرفان آذربایجان

بررسی زندگی و آثار شیخ شهاب‌الدین اهری

نقطه‌ی کانونی تحلیل زندگی شهاب‌الدین اهری، ادبیات اوست؛ زبانی که برای انتقال حقایق مطلق انتخاب کرده است. در قرن هفتم، زبان فارسی به اوج پختگی خود رسیده بود و شاعران بزرگی چون مولانا، سعدی و پس از آن حافظ، از این زبان برای خلق شاهکارهایی بهره بردند.

سیاحت‌نامه‌ی «اولیا چلبی» درباره‌ی زبان و فرهنگ در شهرهای ماکو، قره‌باغ و نخجوان 26 اکتبر 2026
با تاکید بر نوشته‌های جهانگرد عثمانی بررسی می‌شود:

سیاحت‌نامه‌ی «اولیا چلبی» درباره‌ی زبان و فرهنگ در شهرهای ماکو، قره‌باغ و نخجوان

اولیا چلبی از تبریز، اردبیل و ارومیه تا نخجوان، ایروان، تفلیس و باکو را از نظر گذراند؛ سرزمین‌هایی که در آن دوران، هنوز بخشی از قلمروِ گسترده‌ی ایران بودند و قفقاز، پیش از آنکه به شکلی قطعی از ایران جدا شود، در پیوند با مرکز قدرت ایران قرار داشت.

تاملی بر کتاب؛ «از گلستان تا ترکمانچای» 25 اکتبر 2026
بازخوانی نفوذ استعماری و توان نظامی ایران از منظر ژنرال الکسی یرمولوف

تاملی بر کتاب؛ «از گلستان تا ترکمانچای»

پژوهشگران ایرانی کوشیده‌اند تا ابعاد فاجعه‌ی از دست دادن قفقاز را واکاوی کنند و نشان دهند که چگونه ضعف ساختاری حکومت، ناتوانی دیپلماسی و عقب‌ماندگی تکنولوژیک به این شکست‌های پی در پی منجر شد. با این حال، مطالعه تاریخ از منظر فاتحان، همواره تصویری متفاوت را به دست می‌دهد. کتاب «از گلستان تا ترکمانچای» دقیقاً همین نقش را ایفا می‌کند.

جغرافیای فرهنگی، پیوند تاریخی ایران و قفقاز 24 اکتبر 2026
بررسی آیین‌ها و رسوم باستانی و تاریخی ایرانی در آن سوی ارس؛

جغرافیای فرهنگی، پیوند تاریخی ایران و قفقاز

قفقاز،همواره یک پهنه فرهنگی و سیاسی با ریشه‌های عمیق ایرانی بوده است. پیشینه این ارتباط به دوران باستان بازمی‌گردد؛ از ادوار پیش از تاریخ و حضور اقوام ایرانی‌تبار، تا تمدن‌های نیرومند ماد و هخامنشی که مرزهای خود را تا این منطقه گسترش دادند

مقالات سردبیرآرشیو
تـغییرِ نام، تـغییرِ هـویت
نویسنده : سردبیر از محمد، علی، داریوش و فریدون تا قوبلای و آکای و هونتای!؟

مردم آذربایجان به عنوان بخشی جدایی‌ناپذیر از ایران و اسلام، از گنجینه مشترکی از اسامی و نام‌ های ایرانی و اسلامی بهره برده‌اند. اما این روزها در برخی محافل و مناطق، شاهد ظهور نام‌هایی هستیم که نه تنها در تاریخ این مرز و بوم، بلکه در خود جمهوری آذربایجان نیز فاقد سابقه‌ی رایج هستند؛ اسامی نظیر «قوبلای»، «قونتای»، «آیهان»، «اُکتای» و....