این مقاله بر آن است تا با واکاوی اهداف پنهان و آشکار آمریکا در قفقاز، نشان دهد که سیاستهای این کشور فراتر از تأمین منافع انرژی اروپا، در پی تحقق راهبردهای ژئوپلیتیکی کلانتری برای مهار قدرتهای منطقهای و تثبیت هژمونی خود در حوزههای کلیدی است.
پروژه تریپ که قرار بود پل ارتباطی میان آسیای مرکزی و اروپا باشد، اکنون در میانهی تلاطمهای ژئوپلیتیک، در تقابل میان سه قدرت بزرگ ایالات متحده، روسیه و ایران، گرفتار شده است.
جنگ ۴۴ روزه در سال ۲۰۲۰ میان باکو و ایروان، فقط یک تغییرِ مرزی ساده در قفقاز نبود؛ بلکه برای ایران، به معنایِ تغییرِ قواعدِ بازی در یکی از حساسترین همسایگیهایش بود. پس از آن روزها، تهران ناگهان خود را در میانهی میدانی دید که در آن، مهرهها با سرعتی غیرمنتظره جابهجا میشدند
"شاه اسماعیل صفوی" نه تنها بنیانگذار سلسلهای قدرتمند شد، بلکه "ایران پس از اسلام" را به معنای واقعی کلمه بازسازی کرد و آن را پس از قرنها چندپارگی و سلطه بیگانگان، به وحدت، استقلال و اقتدار بازگرداند
در حالی که امپراتوری صفوی درگیرِ بیثباتیهای داخلیِ پس از مرگ شاه تهماسب اول بود، دولت عثمانی تهاجمِ بزرگی را سازماندهی کرد. تبریز، به عنوان پایتختِ پیشین و قلبِ اقتصادی و فرهنگیِ فلات ایران، نخستین هدفِ این لشکرکشیِ بزرگ بود.
اگرچه در نگاه اول، تفاوتهای راهبردی، مذهبی و ساختاری میان ایران و ترکیه تصویری از یک رقابت بیپایان را ترسیم میکند، اما با نگاهی عمیقتر به لایههای زیرین ژئوپلیتیک، میتوان دریافت که این دو کشور در میانهی یک «مصلحت مشترک بزرگ» قرار دارند
تاریخ پرچم شاه اسماعیل، تاریخِ نبردهای او برای تثبیت قدرت است. پس از پیروزیهای سریعی که شاه اسماعیل جوان داشت، او با چالشی بزرگتر با نام امپراتوری عثمانی روبرو شد. جنگهای مداوم میان ایران و عثمانی، نه تنها یک نبرد برای خاک، بلکه نبردی برای پیشتازی در جهان اسلام بود.
شیخ محمد خیابانی به عنوان یک ملیگرا و طرفدار اصلاحات اجتماعی و سیاسی، نظرات و دیدگاههای خاصی نسبت به دولتهای استعمارگر از جمله امپراتوری عثمانی و وضعیت آن در زمان خود داشت
کلانپروژه موسوم به «جاده توسعه» وارد فاز عملیاتی، فنی و امنیتی گردیده و این دگرگونی ساختاری حکایت از آن دارد که آنکارا مصمم است با بازطراحی نقش ترانزیتی عراق، معادلات قدیمی حملونقل و تجارت بینالمللی را به نفع محور آمریکا و غرب تغییر دهد.
قفقاز جنوبی در سالهای اخیر، از یک منطقهی بحرانی به یک «میدانِ جنگِ تمامعیارِ ژئوپلیتیک» بدل شده است. این منطقه اکنون نه تنها محل رقابتهای سنتی، بلکه کانون اصلی تقابلهای نسلِ جدید میان قدرتهای منطقهای و بازیگران فرامنطقهای است
قفقاز به کانون اصطکاک و تقاطع منافع بازیگران منطقهای و فرامنطقهای بدل شده است. در این میان، تعمیق و گسترش نفوذ همهجانبه اسرائیل پدیدهای است که اغلب از دریچه مبادلات تسلیحاتی، مانورهای امنیتی و همکاریهای اطلاعاتی ارزیابی میشود.
Friday, 13 November , 2026