پـارادوکس «آتـاتـُرک» و مـیراث مخدوش «پان‌ترکیسم» 11 نوامبر 2026

پـارادوکس «آتـاتـُرک» و مـیراث مخدوش «پان‌ترکیسم»

در سال‌های اخیر، با تغییر جهت‌گیری‌های ژئوپلیتیک ترکیه و بازگشت شعارهای پان‌تورانیستی به صحنه سیاست بین‌الملل، پرسشی بنیادین و بحث‌برانگیز در میان مورخان و تحلیلگران سیاسی مطرح شده است: آیا کمال آتاتُرک، بنیان‌گذار جمهوری ترکیه، در واقع خالق و مروج ایدئولوژی پان‌ترکیسم بوده است؟

آنـکارا در میانه‌ی دو مسیرِ «نفوذ منطقه‌ای» و «فروپاشی انسجام داخلی» 10 نوامبر 2026

پیامدهای استراتژیک ترکی‌گرایی در سیاست خارجی آنکارا؛ آنـکارا در میانه‌ی دو مسیرِ «نفوذ منطقه‌ای» و «فروپاشی انسجام داخلی»

تاملی بر سیاست «ترامپ» در «قفقاز» 09 نوامبر 2026

آمریکا و تلاش برای مهار هژمون‌های منطقه‌ای؛ تاملی بر سیاست «ترامپ» در «قفقاز»

بایگانی‌های سیاست - آذرپژوه
تاملی بر شکل‌گیری و فعالیت سازمان « گرگ‌های خاکستری » 04 نوامبر 2026
بـازوی پـنهان قـدرت و ابـزار جنگ‌های نیابتی

تاملی بر شکل‌گیری و فعالیت سازمان « گرگ‌های خاکستری »

سازمان « گرگ‌ های خاکستری » یکی از پرنفوذترین و رادیکال‌ترین جریان‌های ملی‌گرای افراطی و نژادپرست در سطح بین‌المللی به شمار می‌رود. ایدئولوژی این سازمان بر پایه‌ی برتری‌طلبی نژادی استوار است که با هدف بازسازی عظمتِ گذشته‌ و حذف هرگونه تنوع قومیتی در منطقه فعالیت می‌کند

تناقض روایتِ باکو با واقعیت‌های امنیتی قفقاز جنوبی قفقاز جنوبی 03 نوامبر 2026
صلح یا رقابت قدرت‌ها؟

تناقض روایتِ باکو با واقعیت‌های امنیتی قفقاز جنوبی قفقاز جنوبی

دستیار رئیس‌جمهوری آذربایجان مدعی شد که باکو توانسته قفقاز جنوبی را از میدان نبرد قدرت‌های بزرگ به عرصه همکاری مشترک تبدیل کند. بااین‌حال، بررسی تحولات منطقه نشان می‌دهد که میان تصویر ترسیم‌شده از سوی باکو و واقعیت‌های پیچیده ژئوپلیتیکی قفقاز، پرسش‌ها و تعارض‌های قابل‌توجهی وجود دارد.

بررسی انتقاد از «مرکزیت فارس» در منظومه‌ی ملی ایران 28 اکتبر 2026
ایـران و افـسانه‌ی سـلطه‌ی قـومی!

بررسی انتقاد از «مرکزیت فارس» در منظومه‌ی ملی ایران

ایده‌ی «سلطه‌ی فارس‌ها» بر سایر اقوام ایرانی و «فاشیسم فارس‌محور» که اغلب در محافل قوم‌گرا و با حمایت بازیگران بیرونی بازتولید می‌شود، سعی در تجزیه‌ی هویت تاریخی ملت ایران به اجزای قومی مجزا و غالباً متخاصم دارد. هدف این مقاله تحلیل این گفتمان از منظر تاریخی، جامعه‌شناختی و ژئوپلیتیکی است

تاملی بر کتاب؛ «از گلستان تا ترکمانچای» 25 اکتبر 2026
بازخوانی نفوذ استعماری و توان نظامی ایران از منظر ژنرال الکسی یرمولوف

تاملی بر کتاب؛ «از گلستان تا ترکمانچای»

پژوهشگران ایرانی کوشیده‌اند تا ابعاد فاجعه‌ی از دست دادن قفقاز را واکاوی کنند و نشان دهند که چگونه ضعف ساختاری حکومت، ناتوانی دیپلماسی و عقب‌ماندگی تکنولوژیک به این شکست‌های پی در پی منجر شد. با این حال، مطالعه تاریخ از منظر فاتحان، همواره تصویری متفاوت را به دست می‌دهد. کتاب «از گلستان تا ترکمانچای» دقیقاً همین نقش را ایفا می‌کند.

یـادداشتی بـر قـوم‌گـرایی در ایـران 20 اکتبر 2026

یـادداشتی بـر قـوم‌گـرایی در ایـران

قوم‌گرایی به مثابه‌ی ایدئولوژی که بر تمایز نژادی، زبانی یا فرهنگی تاکید دارد، در ایران همواره به یکی از چالش‌های مهم اجتماعی و سیاسی تبدیل شده است. هرگونه قوم گرایی افراطی برای همزیستی مسالمت‌آمیز گروه‌های زبانی مختلف در ایران بسیار مخرب است

رویای «کریدور تریپ» که در حد کاغذ باقی ماند! 18 اکتبر 2026
آذرپژوه بررسی می‌کند:

رویای «کریدور تریپ» که در حد کاغذ باقی ماند!

پروژه تریپ که قرار بود پل ارتباطی میان آسیای مرکزی و اروپا باشد، اکنون در میانه‌ی تلاطم‌های ژئوپلیتیک، در تقابل میان سه قدرت بزرگ ایالات متحده، روسیه و ایران، گرفتار شده است.

شکاف در شعار «یک ملت، دو دولت» 17 اکتبر 2026

شکاف در شعار «یک ملت، دو دولت»

روابط میان باکو و آنکارا، سال‌هاست که بر پایه‌ی شعار «یک ملت، دو دولت»، بنا شده است. اما تنش‌های اخیر میان حزب حاکم جمهوری آذربایجان و جریان‌های سیاسی حاکم در ترکیه، لایه‌های پنهانی از یک شکاف عمیق را نمایان کرده است

«عـصر اردوغـان» در فـلات آنـاتولی 13 اکتبر 2026
آذرپژوه بررسی می‌کند:

«عـصر اردوغـان» در فـلات آنـاتولی

رجب طیب اردوغان، نه یک رهبر، که یک پدیده‌ی سیاسی در تاریخ ترکیه مدرن است. او بیش از دو دهه است که شریانهای قدرت در این کشور را در اختیار دارد و با وجود تمام بحرانهای اقتصادی و فشارهای بین المللی و مشکلات داخلی همچنان بر مسند قدرت باقی مانده است

قفقاز؛ کلاف سردرگمِ امنیت و اقتصاد برای ایران 12 اکتبر 2026

قفقاز؛ کلاف سردرگمِ امنیت و اقتصاد برای ایران

جنگ ۴۴ روزه در سال ۲۰۲۰ میان باکو و ایروان، فقط یک تغییرِ مرزی ساده در قفقاز نبود؛ بلکه برای ایران، به معنایِ تغییرِ قواعدِ بازی در یکی از حساس‌ترین همسایگی‌هایش بود. پس از آن روزها، تهران ناگهان خود را در میانه‌ی میدانی دید که در آن، مهره‌ها با سرعتی غیرمنتظره جابه‌جا می‌شدند

شاه اسماعیل صفوی معمار ایرانِ نوین، پس از قرن‌ها انحطاط 11 اکتبر 2026

شاه اسماعیل صفوی معمار ایرانِ نوین، پس از قرن‌ها انحطاط

"شاه اسماعیل صفوی" نه تنها بنیان‌گذار سلسله‌ای قدرتمند شد، بلکه "ایران پس از اسلام" را به معنای واقعی کلمه بازسازی کرد و آن را پس از قرن‌ها چندپارگی و سلطه بیگانگان، به وحدت، استقلال و اقتدار بازگرداند

مقالات سردبیرآرشیو
تـغییرِ نام، تـغییرِ هـویت
نویسنده : سردبیر از محمد، علی، داریوش و فریدون تا قوبلای و آکای و هونتای!؟

مردم آذربایجان به عنوان بخشی جدایی‌ناپذیر از ایران و اسلام، از گنجینه مشترکی از اسامی و نام‌ های ایرانی و اسلامی بهره برده‌اند. اما این روزها در برخی محافل و مناطق، شاهد ظهور نام‌هایی هستیم که نه تنها در تاریخ این مرز و بوم، بلکه در خود جمهوری آذربایجان نیز فاقد سابقه‌ی رایج هستند؛ اسامی نظیر «قوبلای»، «قونتای»، «آیهان»، «اُکتای» و....