به درستی می‌توان شهریار را یکی از آگاه‌ترین میهن‌دوستان ایرانی دانست. ایران‌دوستی شهریار، یک رویکرد صرفاً احساسی یا محلی نبود؛ بلکه ریشه در فهم عمیق تاریخی و اعتقاد راسخ به پیوستگی فرهنگی و هویتی ایران داشت

یکی از این چهره‌های پرجدل تاریخ شفاهی، شخصیت «کوراوغلو» است؛ فردی که در روایت‌های مردمی آذربایجان، آناتولی و قفقاز، گاه قهرمان عدالت‌خواه و گاه راهزنی گستاخ و شورشی تصویر شده است...

«صفی الدین اورموی» یکی از برجسته‌ترین موسیقیدانان، خوشنویسان و نظریه‌پردازان موسیقی در تاریخ ایران است که آثار ارزشمندی از خود به یادگار گذاشته و البته تأثیر شگرفی نیز بر موسیقی ایرانی و اسلامی گذاشته است

خاک قفقاز پرورش‌دهنده ارکانی چون نظامی گنجوی و خاقانی شروانی است؛ اما صدها شاعر دیگر نیز هستند که میراث آن‌ها به واسطه تغییر الفبا و زبان ملی در دوران حکومت‌های کمونیستی، از دسترس نسل‌های جدید در ایران فرهنگی دور مانده است

سخن گفتن از «ملیت» و مذموم تر از آن نژاد، برای عارف و شاعری چون مولانا که خود را از قید مکان و زمان رها کرده و می‌گوید؛ «چه تدبیر ای مسلمانان که من خود را نمی‌دانم / نه ترسا نه یهودم من، نه گبرم نه مسلمانم»، در نگاه نخست شاید متناقض به نظر برسد

مقاومت ابوالحسن اقبال آذر در مقابل زیاده خواهی فرقه‌ی دموکرات پیشه‌وری، یکی از درخشان‌ترین نمودهای اراده ملی مردم آذربایجان علیه خود فروختگان بود که در صحنه هنر و مدیریت شهری تبلور یافت.

شهریار در سال‌های غائله پیشه وری در تهران اقامت داشت، اما قلبش با تبریز بود. جهان‌بینی شهریار، پیوندی عمیق با آرمان‌های آزادی‌خواهان دوران مشروطیت داشت. او شاخصه‌های متمایزی از جمله؛ گرایش به تجدد و اصلاح‌طلبی، دلبستگی به مذهب و ملی‌گرایی ویژه را دارا بود

از روزگاران کهن تا دوران معاصر، شاعران و نویسندگان آذربایجان و اران، زبان دل و تفکر جامعه خود را با واژه‌هایی آکنده از معنا و عشق به انسان و سرزمین آفریده‌اند. آذربایجان همواره در قلمرو فرهنگ ایرانی–آذری جایگاهی ویژه داشته و نام‌هایی را پرورده که آوازه‌شان از مرزها فراتر رفته است.

نظامی گنجوی، شاعر بزرگ حماسی و غنایی، یکی از درخشان‌ترین نمادهای پیوند فرهنگی عمیق میان قفقاز با ایران است. او هرچند در گنجه (بخشی از ایران تاریخی در قفقاز) زاده شد، اما سروده‌هایش وقف عشق و ارادت بی‌قید و شرط به ایران زمین است.

ایران سرزمین مردان دلاور است؛ از آریو برزن، سورنا، رستم، فردوسی، ابن‌مقفع، نظام‌الملک، شمس‌الدین علی و دیگران تا ستارخان به دوره زمانی مشروطه؛ که از وی تا امروز ادامه می‌یابد.