این روزها تئاتر در تبریز از یک ناهنجاریِ ساده فراتر رفته و به سمتی می‌رود که گویی گروهی تلاش دارند زیرِ نقابِ آذربایجان‌خواهی و با توسل به اسطوره‌های آن، معجونی از رقص و موسیقی و شعارهایِ قوم‌گراییِ زیرپوستی را به خوردِ مخاطب بدهند.

محمدحسین شهریار تبریزی، از جمله گنجینه‌های بی‌بدیل ایران در منطقه‌ی آذربایجان است که شعرش نه تنها جلوه‌گاه عواطف انسانی، که میعادگاه عشق به ایران و وحدت اقوام آن است.

قُمری از بزرگترين تجار دربند بود. او از سی سالگی به روضه خوانی و مقتل‌نويسی پرداخت و کتاب کنز المصائب را به نظم در آورد. قُمری اشعار ديگری هم داشت که آن اشعار را به کنز المصائب افزوده و اين اثر را ديوان کامل قمری نامید که دربردارنده اشعار ترکی و فارسی او هست

صنایع دستی ایران، تجلی‌گاه روح خلاق ایرانی است؛ و در میان این پهنه وسیع و رنگارنگ، آذربایجان، چون نگینی می‌درخشد که درخشش آن نه تنها در گستره ملی، بلکه در عرصه بین‌المللی نیز دیده می‌شود.

در میان آثار برجای‌مانده از سده‌های نخستین شعر فارسی، برخی دیوان‌ها تنها مجموعه‌ای از قصاید و مدایح نیستند، بلکه افزون بر ارزش ادبی، به منزله سندی زنده برای فهم تاریخ، فرهنگ و فضای اجتماعی عصر خود نیز به کار می‌آیند. دیوان قطران تبریزی از همین شمار است

بیست‌وهفتمین نشست از دورِ تازه‌ی «سلسه نشست‌های شاهنامه‌خوانی بنیاد ایرانشناسی آذربایجان‌شرقی» با همکاری «انجمن ایرانی تاریخ، شعبه‌ی آذربایجان‌شرقی» برگزار شد.

کهن‌شهرِ تبریزِ قهرمان، جایگاهی منحصربه‌فرد و راهبردی در قوام‌بخشی به هویت ایرانی داشته است. این دیار مهد تمدن، مشعل‌دار پیشرفت‌های علمی، فرهنگی و ادبی ایران بوده و پناهگاهی امن برای آزادی‌خواهان و خردورزان در تمام اعصار به شمار رفته است.

آذربایجان همواره پاسدار بی‌بدیل یکپارچگی ملی بوده است. پایداری تمدنی ایران در طول قرن‌های متمادی و در مواجهه با طوفان‌های سهمگین تاریخی، فرآیندی تصادفی نبوده، بلکه حاصل پیوند اندام‌وار و ناگسستنی اقلیم‌های مختلفی است که در یک هم‌افزایی همیشگی، مفهوم والای «ایران» را قوام بخشیده‌اند

همام تبریزی نمادی از شکوه فرهنگی آذربایجان در سده‌ی هفتم هجری است. همام توانست میان لطافت غزل سبک عراقی و اصالت زبانی بومی خود پیوندی ناگسستنی ایجاد کند. تحلیل جایگاه او نشان می‌دهد که وی جدی‌ترین راوی «زبان آذری کهن» (پهلوی آذری) محسوب می‌شود

در کتاب «پیرامون فرهنگ و تاریخ آذربایجان» درباره‌ی یافتن زبان پیشین آذربایجان از میان ترانه‌ها و سروده‌های عاشیق‌ها آمده است: «تحقيق‌ در ترانه‌ها و سروده‌هاي‌ عاشيقي‌ آذربايجان‌ مؤيد خوبي‌ بر اين‌ نظريه‌ است‌ كه‌ ثابت‌ شود ‌زبان‌ آذري‌ امروزي [ترکی آذری]‌ تازه‌ به‌ ميدان‌ آمده‌ است‌.