تـغییرِ نام، تـغییرِ هـویت 31 اکتبر 2026

از محمد، علی، داریوش و فریدون تا قوبلای و آکای و هونتای!؟ تـغییرِ نام، تـغییرِ هـویت

مردم آذربایجان به عنوان بخشی جدایی‌ناپذیر از ایران و اسلام، از گنجینه مشترکی از اسامی و نام‌ های ایرانی و اسلامی بهره برده‌اند. اما این روزها در برخی محافل و مناطق، شاهد ظهور نام‌هایی هستیم که نه تنها در تاریخ این مرز و بوم، بلکه در خود جمهوری آذربایجان نیز فاقد سابقه‌ی رایج هستند؛ اسامی نظیر «قوبلای»، «قونتای»، «آیهان»، «اُکتای» و....

بایگانی‌های مقاله - آذرپژوه
تبریز؛ دیده‌بان همیشه بیدارِ ایران‌زمین 14 اکتبر 2026

تبریز؛ دیده‌بان همیشه بیدارِ ایران‌زمین

تاریخ ایران، روایتی پیوسته از ایستادگی در برابر ناملایمات است و در این میان، تبریز و آذربایجان، نه تنها یک نقطه جغرافیایی، بلکه نمادِ «عزت ملی» و «خط مقدمِ صیانت» از این سرزمین بوده‌اند

واکاویِ مقاومت و قتل‌عام تبریز در سال ۹۶۴ خورشیدی 10 اکتبر 2026
جوی خون در کوچه‌های کهن‌شهر تبریز

واکاویِ مقاومت و قتل‌عام تبریز در سال ۹۶۴ خورشیدی

در حالی که امپراتوری صفوی درگیرِ بی‌ثباتی‌های داخلیِ پس از مرگ شاه تهماسب اول بود، دولت عثمانی تهاجمِ بزرگی را سازماندهی کرد. تبریز، به عنوان پایتختِ پیشین و قلبِ اقتصادی و فرهنگیِ فلات ایران، نخستین هدفِ این لشکرکشیِ بزرگ بود.

پرچم صفوی نماد هویت، قدرت و اعتقادات 04 اکتبر 2026
تبریز قلب تپنده در عصر نوظهور صفویه

پرچم صفوی نماد هویت، قدرت و اعتقادات

تاریخ پرچم شاه اسماعیل، تاریخِ نبردهای او برای تثبیت قدرت است. پس از پیروزی‌های سریعی که شاه اسماعیل جوان داشت، او با چالشی بزرگ‌تر با نام امپراتوری عثمانی روبرو شد. جنگ‌های مداوم میان ایران و عثمانی، نه تنها یک نبرد برای خاک، بلکه نبردی برای پیشتازی در جهان اسلام بود.

آیـا ایـرانیان «زبـان مـادری» دارند؟ 03 اکتبر 2026
با آغاز سال تحصیلی جدید طرح نو بررسی می‌کند:

آیـا ایـرانیان «زبـان مـادری» دارند؟

در ایران تاریخی، زبان نه یک «سلاح سیاسی» برای مرزبندی‌های قومی، بلکه ابزاری برای کارکردهای متنوع اجتماعی، اداری و معنوی بود. این نظام چندزبانه بر بستری از تعادل و هم‌افزایی استوار بود که شواهد تاریخی متعددی بر اصالت آن صحه می‌گذارند

واکاوی ساختارهای زبانی در دولت‌های متمرکز و فدرال؛ تحلیل تطبیقی ایران و سوئیس 26 سپتامبر 2026
همزمان با آغاز سال تحصیلی جدید طرح نو بررسی می‌کند:

واکاوی ساختارهای زبانی در دولت‌های متمرکز و فدرال؛ تحلیل تطبیقی ایران و سوئیس

در سال‌های اخیر، با تشدید فعالیت جریان‌های قومی در منطقه، شاهد نوعی رویکرد نوین در ادبیات سیاسی هستیم که تلاش می‌کند با استفاده از مدل‌های غربی، مفاهیمی نظیر «حق زبان مادری» را به شکلی کژمنش‌نظر، علیه انسجام ملی در ایران به کار بگیرد

مرزبندی میان زبان ملی و زبان‌های محلی 23 سپتامبر 2026
آذرپژوه بررسی می‌کند:

مرزبندی میان زبان ملی و زبان‌های محلی

اصل 15 همواره هدف مناقشات سیاسی قرار گرفته است. برخی با سوءبرداشت از این اصل، مدعی‌اند که تضمین آزادی «زبان‌های محلی» می‌تواند به انسجام ملی خدشه وارد کند؛ و گروهی دیگر تلاش می‌کنند معنای این اصل را از «آزادی استفاده از زبان‌های محلی» به «آزادی تدریس به زبان مادری» تغییر دهند

سناریوی انتخابات ۲۰۲۸ و نگاهی به آینده‌ی سیاسی «رجب طیب اردوغان» 21 سپتامبر 2026

سناریوی انتخابات ۲۰۲۸ و نگاهی به آینده‌ی سیاسی «رجب طیب اردوغان»

طرح سناریوی برگزاری انتخابات زودهنگام در آوریل ۲۰۲۸ یک ابزار استراتژیک برای بازتعریف قواعد بازی در ترکیه به شمار می‌رود. در این میان، پرسش بنیادین این است که آیا رجب طیب اردوغان می‌تواند با تکیه بر ابزارهای موجود، بار دیگر نامزدی برای ریاست‌جمهوری باشد؟

چرا فارسی زبان ملی ما ایرانیان است؟ 07 سپتامبر 2026
بررسی نقش زبان فارسی در تاریخ

چرا فارسی زبان ملی ما ایرانیان است؟

زبان فارسی زبان ملی است و هیچ کس نمی تواند این را کتمان کند. در دوره های تاریخی حتی با وجود حکومت های عرب و تُرک زبان، باز این زبان فارسی بود که زبان دیوانی حکومت ها را تشکیل می داد.

«شمس تبریزی»؛ زبان و میراثِ عرفانیِ ایرانی 02 سپتامبر 2026

«شمس تبریزی»؛ زبان و میراثِ عرفانیِ ایرانی

بررسی دیدگاه شمس تبریزی درباره‌ی زبان فارسی روشن می‌سازد که برای شمس، زبان تنها ابزار ارتباط نبوده، بلکه حامل سنت، معنا و امکان بیان عمیق تجربیات روحانی بوده است.

ذبحِ هنرِ تئاتر در تقلیلِ آن به دورهمی‌های غیرحرفه‌ای! 01 سپتامبر 2026

ذبحِ هنرِ تئاتر در تقلیلِ آن به دورهمی‌های غیرحرفه‌ای!

این روزها تئاتر در تبریز از یک ناهنجاریِ ساده فراتر رفته و به سمتی می‌رود که گویی گروهی تلاش دارند زیرِ نقابِ آذربایجان‌خواهی و با توسل به اسطوره‌های آن، معجونی از رقص و موسیقی و شعارهایِ قوم‌گراییِ زیرپوستی را به خوردِ مخاطب بدهند.

مقالات سردبیرآرشیو
تـغییرِ نام، تـغییرِ هـویت
نویسنده : سردبیر از محمد، علی، داریوش و فریدون تا قوبلای و آکای و هونتای!؟

مردم آذربایجان به عنوان بخشی جدایی‌ناپذیر از ایران و اسلام، از گنجینه مشترکی از اسامی و نام‌ های ایرانی و اسلامی بهره برده‌اند. اما این روزها در برخی محافل و مناطق، شاهد ظهور نام‌هایی هستیم که نه تنها در تاریخ این مرز و بوم، بلکه در خود جمهوری آذربایجان نیز فاقد سابقه‌ی رایج هستند؛ اسامی نظیر «قوبلای»، «قونتای»، «آیهان»، «اُکتای» و....