سیاحت‌نامه‌ی «اولیا چلبی» درباره‌ی زبان و فرهنگ در شهرهای ماکو، قره‌باغ و نخجوان 26 اکتبر 2026

با تاکید بر نوشته‌های جهانگرد عثمانی بررسی می‌شود: سیاحت‌نامه‌ی «اولیا چلبی» درباره‌ی زبان و فرهنگ در شهرهای ماکو، قره‌باغ و نخجوان

اولیا چلبی از تبریز، اردبیل و ارومیه تا نخجوان، ایروان، تفلیس و باکو را از نظر گذراند؛ سرزمین‌هایی که در آن دوران، هنوز بخشی از قلمروِ گسترده‌ی ایران بودند و قفقاز، پیش از آنکه به شکلی قطعی از ایران جدا شود، در پیوند با مرکز قدرت ایران قرار داشت.

ضرورت احیای نقاشی مکتب کمال در تبریز 30 سپتامبر 2026

آذرپژوه بررسی می‌کند: ضرورت احیای نقاشی مکتب کمال در تبریز

مرزبندی میان زبان ملی و زبان‌های محلی 23 سپتامبر 2026

آذرپژوه بررسی می‌کند: مرزبندی میان زبان ملی و زبان‌های محلی

بایگانی‌های هنر و ادبیات - صفحه 4 از 10 - آذرپژوه
هشتم مهر؛ مولانا، زبان فارسی و کیمیای شمس 30 سپتامبر 2025
آذرپژوه بررسی می‌کند:

هشتم مهر؛ مولانا، زبان فارسی و کیمیای شمس

مولانا در قرن هفتم هجری قمری، با اندیشه‌ها و اشعار شورانگیز خود، نه تنها زبان فارسی را به اوج رساند، بلکه دریچه‌ای نو به سوی عرفان و عشق الهی گشود. این مقاله، سفری است به دنیای شگفت‌انگیز مولانا، از کیمیای شمس که روح او را دگرگون ساخت

عشق به ایـران و زبـان فـارسی 27 سپتامبر 2025
به فراخور روز ملی شعر و ادب فارسی و بزرگداشت استاد شهریار در بنیاد پژوهشی شهریار تبریز:

عشق به ایـران و زبـان فـارسی

ویژه برنامه «روز ملّی شعر و ادب فارسی و بزرگداشت استاد سید محمد حسین شهریار» با سخنرانی «جمشید علیزاده»، «ابراهیم اقبالی» و «جلال محمدی» به همراه «شعرخوانیِ» شاعران در بنیاد پژوهشی شهریار تبریز برگزار شد

یادی از استاد بنان و صدای دلنشین او 23 سپتامبر 2025
تجسمی از روحِ فرهنگ و هنر ایرانی؛

یادی از استاد بنان و صدای دلنشین او

غلامحسین بنان یک هنرمند تمام‌عیار بود که با خلاقیتش گنجینه‌ای بی‌بدیل را برای موسیقی ایرانی به ارمغان گذاشت. جایگاه او در موسیقی ایران، فراتر از یک هنرمند برجسته، جایگاهی استثنایی است؛ او پلی میان سنت و نوآوری، میان دل مردم و اوج هنر بود

شمس تبریزی، زبان و میراث عرفانیِ فارسی 21 سپتامبر 2025
آذرپژوه بررسی می‌کند:

شمس تبریزی، زبان و میراث عرفانیِ فارسی

شمس تبریزی در تاریخ اندیشه‌ و ادبیات ایران به‌عنوان فردی که نسبت به زبان و فرهنگ فارسی نگرشی آگاهانه و متعهد داشت، نقش کم نظیری داشت. بررسی دیدگاه او درباره‌ی زبان فارسی روشن می‌سازد که برای شمس، زبان حامل سنت، معنا و امکان بیان عمیق تجربیات روحانی بود.

واکاوی مبحث هویت ملی در شعر و زندگی شهریار تبریزی 20 سپتامبر 2025
سپهدار شعر وحدت ملی و پاسدار فرهنگ ایرانی

واکاوی مبحث هویت ملی در شعر و زندگی شهریار تبریزی

بازخوانی اندیشه‌ها و اشعار محمدحسین شهریار تبریزی، از جمله گنجینه‌های بی‌بدیل است که شعرش نه تنها جلوه‌گاه عواطف انسانی، که میعادگاه عشق به ایران و وحدت اقوام آن است

شهریار ایران؛ شاعر دل‌ها و نغمه‌های جاوید 17 سپتامبر 2025

شهریار ایران؛ شاعر دل‌ها و نغمه‌های جاوید

وقتی از شعر معاصر ایران سخن می‌گوییم، نخستین پرتوهای خاطره و احساس، بی‌اختیار نام شهریار را تداعی می‌کند که پلی استوار میان دو ساحل زبان فارسی و ترکی آذربایجانی ساخت و برای همیشه، هویت مشترک این دو را به هم پیوند زد

مـقبره‌الشعراي سـرخاب، مدفن ۴۰۰ شاعر پارسی گوی 06 آگوست 2025

مـقبره‌الشعراي سـرخاب، مدفن ۴۰۰ شاعر پارسی گوی

گروه فرهنگ و ادب: در بهمن ماه ۱۳۴۱ كشف مقابر شعراي آذربايجان و احياي تربت بزرگان اين سرزمين، مورد توجه علاقه‌مندان شعر و ادب فارسي قرار گرفت و براي تحقق اين منظور و كشف محل تقريبيِ مقبره‌الشعراي سرخاب كميسيوني مركب از اهل فن و صاحبنظران تشكيل يافت. اعضاي اين كميسيون پس از مطالعه‌ي آثار و […]

صائب تبریزی؛ شاعری در آیینه‌ی تاریخ و هویت ملی 01 جولای 2025
صدای حکمت و شعر؛ صائب تبریزی، میراث‌دار فرهنگ عمیق ایرانی

صائب تبریزی؛ شاعری در آیینه‌ی تاریخ و هویت ملی

در گستره پرفراز و نشیب تاریخ ایران، برخی چهره‌ها نه‌تنها بر قله شعر و ادب، بلکه بر تارک اندیشه و معنویت این سرزمین می‌درخشند. میرزا محمدعلی صائب تبریزی، چکیده روح حکمت، عرفان و زیبایی ایران است

روايت حكيم ابوالقاسم فردوسي 01 ژوئن 2025
آذرپژوه بررسی می کند

روايت حكيم ابوالقاسم فردوسي

شاهنامه فردوسي يكي از حماسه های ایران باستان است كه از جمله كهن‏ ترين داستان‏هاي ملي و حماسي را نقل كرده است. تاريخ حماسي ايران مديون زحمات جانفرساي حكيم ابوالقاسم فردوسي توسي است

مکتب تبریز؛ تجلی هنر ایرانی در بستر تاریخ 29 مه 2025
آذرپژوه بررسی می‌کند:

مکتب تبریز؛ تجلی هنر ایرانی در بستر تاریخ

در گستره‌ هنر ایرانی-اسلامی، مکاتب مختلفی در دوره‌های تاریخی گوناگون پدید آمدند که هر یک نمایانگر ذوق، سلیقه و نگرش خاص به زیبایی بودند. در این میان، مکتب تبریز یکی از برجسته‌ترین و مؤثرترین مکاتب نگارگری و خوشنویسی ایران به‌شمار می‌رود

مقالات سردبیرآرشیو
تـغییرِ نام، تـغییرِ هـویت
نویسنده : سردبیر از محمد، علی، داریوش و فریدون تا قوبلای و آکای و هونتای!؟

مردم آذربایجان به عنوان بخشی جدایی‌ناپذیر از ایران و اسلام، از گنجینه مشترکی از اسامی و نام‌ های ایرانی و اسلامی بهره برده‌اند. اما این روزها در برخی محافل و مناطق، شاهد ظهور نام‌هایی هستیم که نه تنها در تاریخ این مرز و بوم، بلکه در خود جمهوری آذربایجان نیز فاقد سابقه‌ی رایج هستند؛ اسامی نظیر «قوبلای»، «قونتای»، «آیهان»، «اُکتای» و....