سیاحت‌نامه‌ی «اولیا چلبی» درباره‌ی زبان و فرهنگ در شهرهای ماکو، قره‌باغ و نخجوان 26 اکتبر 2026

با تاکید بر نوشته‌های جهانگرد عثمانی بررسی می‌شود: سیاحت‌نامه‌ی «اولیا چلبی» درباره‌ی زبان و فرهنگ در شهرهای ماکو، قره‌باغ و نخجوان

اولیا چلبی از تبریز، اردبیل و ارومیه تا نخجوان، ایروان، تفلیس و باکو را از نظر گذراند؛ سرزمین‌هایی که در آن دوران، هنوز بخشی از قلمروِ گسترده‌ی ایران بودند و قفقاز، پیش از آنکه به شکلی قطعی از ایران جدا شود، در پیوند با مرکز قدرت ایران قرار داشت.

ضرورت احیای نقاشی مکتب کمال در تبریز 30 سپتامبر 2026

آذرپژوه بررسی می‌کند: ضرورت احیای نقاشی مکتب کمال در تبریز

مرزبندی میان زبان ملی و زبان‌های محلی 23 سپتامبر 2026

آذرپژوه بررسی می‌کند: مرزبندی میان زبان ملی و زبان‌های محلی

بایگانی‌های هنر و ادبیات - صفحه 5 از 10 - آذرپژوه
شعر و موسیقی در فرهنگ ایرانی، با یکدیگر عجین بوده‌اند 15 مه 2025
مراسم دوازدهمین سالگرد تاسیس انجمن موسیقی و ترانه «بهمن فردوسی» برگزار شد:

شعر و موسیقی در فرهنگ ایرانی، با یکدیگر عجین بوده‌اند

در این مراسم که در آستانه روز پاسداشت زبان فارسی و بزرگداشت حکیم ابوالقاسم فردوسی، با شکوه خاص و با حضور جمع کثیری از استادان برجسته دانشگاه، موسیقی‌دانان پیشکسوت و هنرمندان سرآمد کشور برگزار شد، بر حفظ و ارتقا فرهنگ و هنر ایرانی و رشد و بالندگی آن، تاکید شد

زبان فارسی، برای یک آذربایجانی، بیگانه نیست 22 فوریه 2025

زبان فارسی، برای یک آذربایجانی، بیگانه نیست

گروه فرهنگ و ادب/ رحیم یوسف‌نژاد، خویدر هزاره‌ی گذشته، بخشی بزرگی از هویتِ تاریخی و به ویژه فرهنگی ایرانیان وابسته به زبان فارسی بوده است.شایانِ نگرش و قابل توجه است که گزینشِ این زبان به‌عنوان و جایگاهِ یک هویتِ جمعیِ فرهنگی و تاریخی، از سوی هیچ دستگاه دولتی و حاکمیتی، انجام نگرفته است.زمانی که سخنوران […]

آیا گرگ توتم مردم آذربایجان است؟ 30 ژانویه 2025

آیا گرگ توتم مردم آذربایجان است؟

گروه فرهنگ و ادب: محمد جعفری قنواتی، پژوهشگر فرهنگ عامه در مقاله‌ای با عنوان «آیا گرگ توتم مردم آذربایجان است؟» (نقد و بررسی تاریخی متن‌شناختی یک ادعا) که در شماره ۲۰، دوفصلنامه علمی (مقاله علمی – پژوهشی) «آینه میراث» مؤسسه پژوهشی میراث مکتوب منتشر شده، ادعای حرمت گرگ در فرهنگ مردم آذربایجان را بررسی کرده […]

اختر تابناک آسمان شعر ایران 27 ژانویه 2025

اختر تابناک آسمان شعر ایران

گروه فرهنگ و ادب: پروین اعتصامی، شاعره‌ی توانا و بانوی شعر ایران، با اشعاری لطیف و پر محتوا جایگاه ویژه‌ای در ادبیات فارسی دارد.

جایگاه والای زن در شاهنامه‌ی حکیم فردوسی 11 ژانویه 2025
گفتاری از شاهنامه‌پژوه ارومیه‌ای:

جایگاه والای زن در شاهنامه‌ی حکیم فردوسی

گروه فرهنگ و ادب:در شاهنامه، زنان کارکردهای بنیادین دارند؛ زن تنها زیور نیست و به پاس مرد از او سخن گفته نمی شود.

اگر ما آذربایجانی‌ها نبودیم، چه کسی به این خوبی از زبان فارسی دفاع می‌کرد؟! 04 ژانویه 2025
به فراخور عضویت پیوسته‌ی ‌استاد تمام دانشکده ادبیات فارسی دانشگاه تبریز، در فرهنگستان زبان و ادب فارسی ایران؛

اگر ما آذربایجانی‌ها نبودیم، چه کسی به این خوبی از زبان فارسی دفاع می‌کرد؟!

گروه فرهنگ و ادب/ نیما عظیمی: زمانی‌که خبر عضویت استاد چنگیز مولایی به فرهنگستان زبان و ادب فارسی به‌عنوان عضو پیوسته این فرهنگستان را شنیدم، بی‌درنگ جمله‌ی ژاله آموزگار به یادم آمد؛ ژاله آموزگار پارسال در مراسم بزرگداشت حسن انوری با همان شیرینی و شیواییِ همیشگیِ سخنش گفته بود: «زمانی که صحبتی در دفاع از […]

تاملی بر کتاب «فردوسی و شاهنامه در قفقاز» 21 دسامبر 2024
آذرپژوه بررسی می‌کند:

تاملی بر کتاب «فردوسی و شاهنامه در قفقاز»

گروه فرهنگ و ادب/ آزاده احسانی: نویسنده کتاب ارزشمند فردوسی و شاهنامه در قفقاز، دکتر «ولی صمد» از اهالی تاجیکستان است. او تحصیلاتش را در ادبیات فارسی تاجیکی به پایان برده و پایان‌نامه‌اش را زیر عنوان «مسأله‌ی اساسی روابط ادبی مردم تاجیک و آذربایجان، در سدة نوزده» نوشته است. کتاب «فردوسی و شاهنامه در قفقاز» […]

به فراخور درجِ جشن مهرگان، به‌نام ایران و تاجیکستان در یونسکو 07 دسامبر 2024

به فراخور درجِ جشن مهرگان، به‌نام ایران و تاجیکستان در یونسکو

گروه فرهنگ و ادب/ رحیم یوسف نژاد: ابوریحان بیرونی در کتاب آثارالباقیه می‌نویسد: «روز بیست و یکم [مهر] رام روز است که مهرگان بزرگ باشد و سبب این عید، آن است که فریدون به ضحاک ظفر یافت و او را به‌قید اسارت درآورد. و چون ضحاک را به پیش فریدون آوردند، ضحاک گفت: مرا بخون […]

چرا فردوسی، «حکیم» است؟ 25 نوامبر 2024

چرا فردوسی، «حکیم» است؟

گروه فرهنگ و ادب: گروهی از شاعرانِ سرزمین ایران با عنوانِ «حکیم» شناخته می‌شوند، مانند حکیم فردوسی حکیم نظامی، حکیم‌ سنایی، حکیم فضولی و… اما چه امری موجبِ تشرفِ آنان، بدین صفت متعالی بوده است.

علامه طباطبایی؛ ستاره‌ای درخشان در آسمان اندیشه اسلامی 14 نوامبر 2024

علامه طباطبایی؛ ستاره‌ای درخشان در آسمان اندیشه اسلامی

گروه فرهنگ و ادب/ شیوا صفری: امروز ۲۴ آبان روزی است که یادبود یکی از بزرگترین اندیشمندان و مفسران قرآن در جهان اسلام، آیت‌اله علامه سید محمدحسین طباطبایی تبریزی گرامی داشته می‌شود. این فیلسوف و مفسر برجسته، با تالیفات ارزشمند خود، به ویژه تفسیر المیزان، بر اندیشه‌های اسلامی و فلسفی معاصر تأثیر شگرفی گذاشته است.سید […]

مقالات سردبیرآرشیو
تـغییرِ نام، تـغییرِ هـویت
نویسنده : سردبیر از محمد، علی، داریوش و فریدون تا قوبلای و آکای و هونتای!؟

مردم آذربایجان به عنوان بخشی جدایی‌ناپذیر از ایران و اسلام، از گنجینه مشترکی از اسامی و نام‌ های ایرانی و اسلامی بهره برده‌اند. اما این روزها در برخی محافل و مناطق، شاهد ظهور نام‌هایی هستیم که نه تنها در تاریخ این مرز و بوم، بلکه در خود جمهوری آذربایجان نیز فاقد سابقه‌ی رایج هستند؛ اسامی نظیر «قوبلای»، «قونتای»، «آیهان»، «اُکتای» و....