قفقاز یک پهنه فرهنگی و سیاسی با ریشه‌های عمیق ایرانی است. پیشینه این ارتباط به دوران باستان بازمی‌گردد؛ از ادوار پیش از تاریخ و حضور اقوام ایرانی‌تبار، تا تمدن‌های نیرومند ماد و هخامنشی که مرزهای خود را تا این منطقه گسترش دادند

این مقاله بر اساس مشاهدات جهانگرد عثمانی، اولیا چلبی، در سفرهای خود به ایران در دوران صفویه (قرن یازدهم هجری قمری) به بررسی تنوع زبانی و زبان‌ های رایج در منطقه آذربایجان می‌پردازد.

دیوان اشعار قطران تبریزی، شاعر برجسته قرن پنجم هجری قمری، یکی از گنجینه‌های گرانبهاست که با مضامین ژرف و محتوای غنی خود، نوری دیگر بر ابعاد گوناگون پیوستگی تاریخی ملت ایران می‌تاباند

قفقاز شامل جمهوری‌های امروزی آذربایجان، ارمنستان، گرجستان و بخش‌هایی از داغستان، نه تنها از نظر جغرافیایی همواره تحت نفوذ یا حاکمیت مستقیم ایران قرار داشته، بلکه در طول قرون متمادی، زبان فارسی به عنوان زبان رسمی، دیوانی، علمی و ادبی این منطقه عمل کرده است

آیین ویژه روز بزرگداشت حافظ شیرازی در بنیاد پژوهشی شهریار و با حضور استادان، پژوهشگران و علاقمندان شعر و ادب با موضوع محوری «آذربایجان و حافظ» و با تکیه بر نقش آذربایجان و پژوهشگران آذربایجانی در تکوین حافظ‌پژوهی برگزار شد

قصد داریم به معرفی و بررسی قطعه‌ای بسیار ارزشمند بپردازیم که درباره زلزله ویرانگر تبریز در سال ۱۱۳۹ قمری سروده شده است. این سال‌ها مصادف بود با یکی از پرآشوب‌ترین دوره‌های تاریخ ایران. سقوط صفویه توسط افغان‌ها، تاخت و تاز محمود و اشرف، و سپس ظهور نادرشاه.

دو جنگ خانمان‌سوز ایران و روسیه تزاری به دو فاجعه ملی انجامید: قرارداد گلستان که بخش‌های مهمی از قفقاز شمالی، گرجستان و داغستان را جدا کرد، و قرارداد ترکمانچای که علاوه بر جدا کردن ایروان و نخجوان، حق کشتیرانی ایران در دریای خزر را محدود کرد

حافظ توانسته است مرزهای جغرافیا و زبان را درنوردد و در قلب تمامی اقوام ایرانی جای گیرد. اما در میان تمامی این دلبستگی‌ها، ارتباط آذربایجان با خواجه شمس‌الدین محمد، یک رابطه صرفاً ادبی نیست، بلکه یک پیوند عمیق فرهنگی و هویتی است.

برخی کشورها دارای یک زبان محوری هستند که نقش زبان ملی و زبان رسمی را ایفا می‌کند. ایران از جمله معدود کشورهایی در جهان است که چنین یگانگی زبانی را تجربه می‌کند؛ جایی که زبان فارسی، پیونددهنده عمیق گذشته تاریخی با حال و آینده است.

مولانا در قرن هفتم هجری قمری، با اندیشه‌ها و اشعار شورانگیز خود، نه تنها زبان فارسی را به اوج رساند، بلکه دریچه‌ای نو به سوی عرفان و عشق الهی گشود. این مقاله، سفری است به دنیای شگفت‌انگیز مولانا، از کیمیای شمس که روح او را دگرگون ساخت