مسجد کبود؛ شکوه فیروزه‌ای ایران در عصر “قره‌قویونلوها” 02 نوامبر 2026

مسجد کبود؛ شکوه فیروزه‌ای ایران در عصر “قره‌قویونلوها”

عمارت مظفریه، معروف به مسجد کبود یا مسجد جهانشاه، اثری است که در قرن نهم هجری ساخته شد؛ زمانی که تبریز پایتخت حکومت قره‌قویونلوها بود و در پی دگرگونی‌های سیاسی، هنر ایرانی با رنگ و روح تازه‌ای درخشش یافت.

بررسی زندگی و آثار شیخ شهاب‌الدین اهری 27 اکتبر 2026

اسطوره‌ی سکوت و تجلی زبان فارسی در عرفان آذربایجان بررسی زندگی و آثار شیخ شهاب‌الدین اهری

سیاحت‌نامه‌ی «اولیا چلبی» درباره‌ی زبان و فرهنگ در شهرهای ماکو، قره‌باغ و نخجوان 26 اکتبر 2026

با تاکید بر نوشته‌های جهانگرد عثمانی بررسی می‌شود: سیاحت‌نامه‌ی «اولیا چلبی» درباره‌ی زبان و فرهنگ در شهرهای ماکو، قره‌باغ و نخجوان

جغرافیای فرهنگی، پیوند تاریخی ایران و قفقاز 24 اکتبر 2026

بررسی آیین‌ها و رسوم باستانی و تاریخی ایرانی در آن سوی ارس؛ جغرافیای فرهنگی، پیوند تاریخی ایران و قفقاز

بایگانی‌های فرهنگ - صفحه 11 از 29 - آذرپژوه
تاملی بر کتاب «فردوسی و شاهنامه در قفقاز» 21 دسامبر 2024
آذرپژوه بررسی می‌کند:

تاملی بر کتاب «فردوسی و شاهنامه در قفقاز»

گروه فرهنگ و ادب/ آزاده احسانی: نویسنده کتاب ارزشمند فردوسی و شاهنامه در قفقاز، دکتر «ولی صمد» از اهالی تاجیکستان است. او تحصیلاتش را در ادبیات فارسی تاجیکی به پایان برده و پایان‌نامه‌اش را زیر عنوان «مسأله‌ی اساسی روابط ادبی مردم تاجیک و آذربایجان، در سدة نوزده» نوشته است. کتاب «فردوسی و شاهنامه در قفقاز» […]

به فراخور درجِ جشن مهرگان، به‌نام ایران و تاجیکستان در یونسکو 07 دسامبر 2024

به فراخور درجِ جشن مهرگان، به‌نام ایران و تاجیکستان در یونسکو

گروه فرهنگ و ادب/ رحیم یوسف نژاد: ابوریحان بیرونی در کتاب آثارالباقیه می‌نویسد: «روز بیست و یکم [مهر] رام روز است که مهرگان بزرگ باشد و سبب این عید، آن است که فریدون به ضحاک ظفر یافت و او را به‌قید اسارت درآورد. و چون ضحاک را به پیش فریدون آوردند، ضحاک گفت: مرا بخون […]

چرا فردوسی، «حکیم» است؟ 25 نوامبر 2024

چرا فردوسی، «حکیم» است؟

گروه فرهنگ و ادب: گروهی از شاعرانِ سرزمین ایران با عنوانِ «حکیم» شناخته می‌شوند، مانند حکیم فردوسی حکیم نظامی، حکیم‌ سنایی، حکیم فضولی و… اما چه امری موجبِ تشرفِ آنان، بدین صفت متعالی بوده است.

علامه طباطبایی؛ ستاره‌ای درخشان در آسمان اندیشه اسلامی 14 نوامبر 2024

علامه طباطبایی؛ ستاره‌ای درخشان در آسمان اندیشه اسلامی

گروه فرهنگ و ادب/ شیوا صفری: امروز ۲۴ آبان روزی است که یادبود یکی از بزرگترین اندیشمندان و مفسران قرآن در جهان اسلام، آیت‌اله علامه سید محمدحسین طباطبایی تبریزی گرامی داشته می‌شود. این فیلسوف و مفسر برجسته، با تالیفات ارزشمند خود، به ویژه تفسیر المیزان، بر اندیشه‌های اسلامی و فلسفی معاصر تأثیر شگرفی گذاشته است.سید […]

ادیب آذربایجانی پیرامون شاهنامه‌ی فردوسی 13 نوامبر 2024
بخش‌هایی از مقاله استاد محمدامین ریاحی خویی،

ادیب آذربایجانی پیرامون شاهنامه‌ی فردوسی

گروه گزارش: جهان پرتلاطم فرهنگ ایرانی می‌نگرم، سرنوشت ایران و فرهنگ ایرانی را با سرگذشت شاهنامه توأم و جدایی ناپذیر می‌بینم. مگر نه اینکه شاهنامه کامل‌ترین نمود فرهنگ ایرانی و فردوسی بزرگترین حکیم خردمند ملت ایران و بزرگترین نماد ایرانی آرمانی است؟مهیب‌ترین نمود اهریمنی هجوم انیران به سرزمین ایران، و والاترین و مقدس‌ترین وظیفه‌ی اهورایی، […]

جعل لباس و رقص برای مردم آذربایجان 03 نوامبر 2024
در سایه‌ی سهل‌انگاری مورخین و محققین صورت می‌گیرد:

جعل لباس و رقص برای مردم آذربایجان

یکی از پدیده های شگفت آور که ریشه در چند دهه ی اخیر دارد، معرفی نوع خاصی لباس به‌عنوان پوشش دیرین و سنتی مردان استان آذربایجان، و نیز رقص سنتی مردمان قفقاز به‌عنوان رقص سنتی مردم شمالغرب ایران می باشد.

تاملی بر سیاحت‌نامه اولیا چلبی درباره؛ ماکو، قره‌باغ و نخجوان 21 اکتبر 2024

تاملی بر سیاحت‌نامه اولیا چلبی درباره؛ ماکو، قره‌باغ و نخجوان

در آن دوران هنوز شرق مسلمان تحت حاکمیت دو امپراتوری بزرگ عثمانی و صفوی بود و هنوز قفقاز از ایران جدا نشده بود.

«حافظ پژوهی» در آذربایجان 20 اکتبر 2024
گزارش آذرپژوه از نشست تخصصی روز ملی حافظ در تبریز:

«حافظ پژوهی» در آذربایجان

گروه گزارش:سه نسخه مهم در حوزه تصحیح حافظ وجود دارد: اول نسخه قزوینی و دکتر غنی است، دوم نسخه خانلری است و پس‌از این دو خط، می‌توان گفت تصحیح عیوضی بسیار مهم است.

مختوم‌قلی شاعر ایرانی 16 اکتبر 2024

مختوم‌قلی شاعر ایرانی

گروه فرهنگ و ادب: مختوم‌قلی اما هم زاده ایران است و هم مدفون در ایران؛ بر این‌پایه باید مختوم‌قلی را شاعر ایرانیِ ترکمنی بنامیم.

اصطلاح «گوپ و گوپ چی» یادگار فرقه‌ی «دموکرات پیشه وری» 07 اکتبر 2024

اصطلاح «گوپ و گوپ چی» یادگار فرقه‌ی «دموکرات پیشه وری»

گروه فرهنگ و ادب: در حافظه تاریخی ما آذربایجانی ها، بوقچی های فرقه پیشه وری اسطوره بلوف و هرزه گرایی بودند و از آن تاریخ هر دروغگو و طبل توخالی را گوپ یا گوپچی نامیدند.

مقالات سردبیرآرشیو
تـغییرِ نام، تـغییرِ هـویت
نویسنده : سردبیر از محمد، علی، داریوش و فریدون تا قوبلای و آکای و هونتای!؟

مردم آذربایجان به عنوان بخشی جدایی‌ناپذیر از ایران و اسلام، از گنجینه مشترکی از اسامی و نام‌ های ایرانی و اسلامی بهره برده‌اند. اما این روزها در برخی محافل و مناطق، شاهد ظهور نام‌هایی هستیم که نه تنها در تاریخ این مرز و بوم، بلکه در خود جمهوری آذربایجان نیز فاقد سابقه‌ی رایج هستند؛ اسامی نظیر «قوبلای»، «قونتای»، «آیهان»، «اُکتای» و....