مسجد کبود؛ شکوه فیروزه‌ای ایران در عصر “قره‌قویونلوها” 02 نوامبر 2026

مسجد کبود؛ شکوه فیروزه‌ای ایران در عصر “قره‌قویونلوها”

عمارت مظفریه، معروف به مسجد کبود یا مسجد جهانشاه، اثری است که در قرن نهم هجری ساخته شد؛ زمانی که تبریز پایتخت حکومت قره‌قویونلوها بود و در پی دگرگونی‌های سیاسی، هنر ایرانی با رنگ و روح تازه‌ای درخشش یافت.

بررسی زندگی و آثار شیخ شهاب‌الدین اهری 27 اکتبر 2026

اسطوره‌ی سکوت و تجلی زبان فارسی در عرفان آذربایجان بررسی زندگی و آثار شیخ شهاب‌الدین اهری

سیاحت‌نامه‌ی «اولیا چلبی» درباره‌ی زبان و فرهنگ در شهرهای ماکو، قره‌باغ و نخجوان 26 اکتبر 2026

با تاکید بر نوشته‌های جهانگرد عثمانی بررسی می‌شود: سیاحت‌نامه‌ی «اولیا چلبی» درباره‌ی زبان و فرهنگ در شهرهای ماکو، قره‌باغ و نخجوان

جغرافیای فرهنگی، پیوند تاریخی ایران و قفقاز 24 اکتبر 2026

بررسی آیین‌ها و رسوم باستانی و تاریخی ایرانی در آن سوی ارس؛ جغرافیای فرهنگی، پیوند تاریخی ایران و قفقاز

بایگانی‌های فرهنگ - صفحه 9 از 29 - آذرپژوه
مکتب تبریز؛ تجلی هنر ایرانی در بستر تاریخ 29 مه 2025
آذرپژوه بررسی می‌کند:

مکتب تبریز؛ تجلی هنر ایرانی در بستر تاریخ

در گستره‌ هنر ایرانی-اسلامی، مکاتب مختلفی در دوره‌های تاریخی گوناگون پدید آمدند که هر یک نمایانگر ذوق، سلیقه و نگرش خاص به زیبایی بودند. در این میان، مکتب تبریز یکی از برجسته‌ترین و مؤثرترین مکاتب نگارگری و خوشنویسی ایران به‌شمار می‌رود

شعر و موسیقی در فرهنگ ایرانی، با یکدیگر عجین بوده‌اند 15 مه 2025
مراسم دوازدهمین سالگرد تاسیس انجمن موسیقی و ترانه «بهمن فردوسی» برگزار شد:

شعر و موسیقی در فرهنگ ایرانی، با یکدیگر عجین بوده‌اند

در این مراسم که در آستانه روز پاسداشت زبان فارسی و بزرگداشت حکیم ابوالقاسم فردوسی، با شکوه خاص و با حضور جمع کثیری از استادان برجسته دانشگاه، موسیقی‌دانان پیشکسوت و هنرمندان سرآمد کشور برگزار شد، بر حفظ و ارتقا فرهنگ و هنر ایرانی و رشد و بالندگی آن، تاکید شد

نقدی بر کتاب؛ «نام‌آوران آذربایجان در سده‌ی‌‌۱۴» 15 مه 2025
آذرپژوه بررسی می‌کند:

نقدی بر کتاب؛ «نام‌آوران آذربایجان در سده‌ی‌‌۱۴»

«نام‌آوران آذربایجان در سده‌ی ١۴» نام کتابی است که به قلم نویسنده‌ی تبریزی، غلامرضا طباطبایی‌مجد تألیف و در سال ١٣٩۰ توسط انجمن آثار و مفاخر فرهنگی به چاپ رسیده است. این کتاب شرح احوال ٣٣٣ تن از آذربایجانیان سده‌ی اخیر بوده که در زمینه‌های مختلف علمی، دینی، ادبی و سیاسی نامشان بلند آوازه گشته است.

تاملی بر تحقیقاتی که درباره «زبان پیشین آذربایجان» انجام شده است 15 آوریل 2025
آذرپژوه بررسی می‌کند:

تاملی بر تحقیقاتی که درباره «زبان پیشین آذربایجان» انجام شده است

گروه فرهنگ و ادب: در چند سال اخیر تحقیقات مفیدی درباره زبان آذربایجان (اعم از قدیم و جدید) انجام شده است. به طور کلی این تحقیقاتی که تاکنون راجع به زبان آذربایجان شده را در پنج قسم می توان مورد بررسی قرار داد: الفـ تحقیق زبان‌شناسی درباره‌ی زبان آذری قدیم. ب – تحقیقات کلی درباره‌ی […]

بزرگداشت عطار نیشابوری؛ پاسداشت حکیم عارف ایرانی 14 آوریل 2025

بزرگداشت عطار نیشابوری؛ پاسداشت حکیم عارف ایرانی

گروه فرهنگ و ادب/ سردبیر: امروز برابر است با بزرگداشت فریدالدین عطار نیشابوری؛ یکی از گنجینه‌های ناب از گوهرهای درخشان ایرانی؛ شاعری عارف، فیلسوفی اندیشمند و نویسنده‌ای توانا که آثارش همچنان در زمره‌ی برجسته‌ترین متون عرفانی ایران و جهان اسلام قرار دارد. روز ۲۵ فروردین هر سال به نام او نام‌گذاری شده و به عنوان […]

زبان آذربایجان چگونه تغییر یافت! 12 آوریل 2025
بخشی از پژوهش دکتر موچهر مرتضوی ،استاد پیشین دانشگاه تبریز؛

زبان آذربایجان چگونه تغییر یافت!

گروه فرهنگ و ادب: سرزمین آذربایجان از روزگار دیرین دستخوش پیش‌آمدهای کمرشکن و آماج تیر حوادث بوده ولی هیچ یک از این پیش آمدها و حوادث به اندازه تغییر زبان ایرانی این سرزمین و غلبه بیگانگان بر زبان آذری تاثیرانگیز و پراهمیت نبوده است. از مجموع تحقیقاتی که تاکنون به عمل آمده این مساله به […]

ریاضی‌دان تبریزی که به ادب فارسی عشق می‌ورزید 08 آوریل 2025
تاملی بر زندگی و آثار پروفسور محسن هشترودی:

ریاضی‌دان تبریزی که به ادب فارسی عشق می‌ورزید

گروه فرهنگ و ادب: پروفسور محسن هشترودی در روز ۲۲ دی‌ماه سال ۱۲۸۶ در شهر تبریز به دنیا آمد. وی با اینکه متخصص در ریاضیات و غرق در آن بود، ولی از ابتدای جوانی علاقه به شعر و ادبیات فارسی داشت و گهگاهی نیز شعر می‌سرود و به نقد شعر نیز می‌پرداخت و از تأثیر […]

معلم دنـیای سـکوت؛ جـبار بـاغچه‌بان 06 آوریل 2025
آذرپژوه بررسی می‌کند:

معلم دنـیای سـکوت؛ جـبار بـاغچه‌بان

گروه فرهنگ و ادب: تا پیش از این مرد دنیای سکوت ِ کودکان ناشنوای این مرز و بوم رنگ دیگری داشت. باغچه‌بان معلم دنیای سکوت این کودکان شد، دستشان را گرفت و به زندگی‌شان معنای دیگری بخشید، او بنیان‌گذار مدارس استثنایی در ایران بود. میرزا جبار عسگرزاده معروف به جبار باغچه‌بان در نوزدهم اردیبهشت ۱۲۶۴ […]

معجز شبستری شاعری ایران دوست و اندیشمند 29 مارس 2025
همزمان با سالروز تولد معجز، آذرپژوه بررسی می‌کند:

معجز شبستری شاعری ایران دوست و اندیشمند

گروه فرهنگ و ادب: معجز شبستری یکی از شاعران دیار آذربایجان است که اشعارش حلاوت خاصی دارد. بسیاری از مردم اشعار فارسی و آذری معجز را دوست می دارند و همواره به نیکی از او یاد می کنند. در شعر معجز شبستری (چه فارسی و چه آذری) مفاهیمی همچون ایران دوستی، علاقه به تاریخ و […]

آئین‌های«نوروز» عامل وحدت و همدلی 27 مارس 2025

آئین‌های«نوروز» عامل وحدت و همدلی

گروه فرهنگ و ادب: نوروز جشن باستانی ایرانیان با قدمتی بیش از 3000 سال است که نوشته‌اند جمشید، پادشاه افسانه‌ای ایران، بنیانگذار آن بود.

مقالات سردبیرآرشیو
تـغییرِ نام، تـغییرِ هـویت
نویسنده : سردبیر از محمد، علی، داریوش و فریدون تا قوبلای و آکای و هونتای!؟

مردم آذربایجان به عنوان بخشی جدایی‌ناپذیر از ایران و اسلام، از گنجینه مشترکی از اسامی و نام‌ های ایرانی و اسلامی بهره برده‌اند. اما این روزها در برخی محافل و مناطق، شاهد ظهور نام‌هایی هستیم که نه تنها در تاریخ این مرز و بوم، بلکه در خود جمهوری آذربایجان نیز فاقد سابقه‌ی رایج هستند؛ اسامی نظیر «قوبلای»، «قونتای»، «آیهان»، «اُکتای» و....