پـارادوکس «آتـاتـُرک» و مـیراث مخدوش «پان‌ترکیسم» 11 نوامبر 2026

پـارادوکس «آتـاتـُرک» و مـیراث مخدوش «پان‌ترکیسم»

در سال‌های اخیر، با تغییر جهت‌گیری‌های ژئوپلیتیک ترکیه و بازگشت شعارهای پان‌تورانیستی به صحنه سیاست بین‌الملل، پرسشی بنیادین و بحث‌برانگیز در میان مورخان و تحلیلگران سیاسی مطرح شده است: آیا کمال آتاتُرک، بنیان‌گذار جمهوری ترکیه، در واقع خالق و مروج ایدئولوژی پان‌ترکیسم بوده است؟

آنـکارا در میانه‌ی دو مسیرِ «نفوذ منطقه‌ای» و «فروپاشی انسجام داخلی» 10 نوامبر 2026

پیامدهای استراتژیک ترکی‌گرایی در سیاست خارجی آنکارا؛ آنـکارا در میانه‌ی دو مسیرِ «نفوذ منطقه‌ای» و «فروپاشی انسجام داخلی»

تاملی بر سیاست «ترامپ» در «قفقاز» 09 نوامبر 2026

آمریکا و تلاش برای مهار هژمون‌های منطقه‌ای؛ تاملی بر سیاست «ترامپ» در «قفقاز»

بایگانی‌های اسلایدر - صفحه 3 از 116 - آذرپژوه
طغیان خـاموش بـاکو علیه آنـکارا 06 اکتبر 2026
عبور از سایه «برادر بزرگ‌تر»؛

طغیان خـاموش بـاکو علیه آنـکارا

سال‌هاست که روابط جمهوری آذربایجان و ترکیه با شعار معروف «یک ملت، دو دولت» در مجامع بین‌المللی و رسانه‌ها به تصویر کشیده می‌شود؛ اما تحولات روزهای اخیر و سخنرانی‌های هدفمند الهام علی‌اف، نشان می‌دهد که در زیر پوسته این برادری دیپلماتیک، گسل‌های عمیقی در حال فعال شدن است

بررسی الگوی تعامل ایران و ترکیه در معادلات منطقه‌ای 05 اکتبر 2026
آذرپژوه بررسی می‌کند:

بررسی الگوی تعامل ایران و ترکیه در معادلات منطقه‌ای

اگرچه در نگاه اول، تفاوت‌های راهبردی، مذهبی و ساختاری میان ایران و ترکیه تصویری از یک رقابت بی‌پایان را ترسیم می‌کند، اما با نگاهی عمیق‌تر به لایه‌های زیرین ژئوپلیتیک، می‌توان دریافت که این دو کشور در میانه‌ی یک «مصلحت مشترک بزرگ» قرار دارند

پرچم صفوی نماد هویت، قدرت و اعتقادات 04 اکتبر 2026
تبریز قلب تپنده در عصر نوظهور صفویه

پرچم صفوی نماد هویت، قدرت و اعتقادات

تاریخ پرچم شاه اسماعیل، تاریخِ نبردهای او برای تثبیت قدرت است. پس از پیروزی‌های سریعی که شاه اسماعیل جوان داشت، او با چالشی بزرگ‌تر با نام امپراتوری عثمانی روبرو شد. جنگ‌های مداوم میان ایران و عثمانی، نه تنها یک نبرد برای خاک، بلکه نبردی برای پیشتازی در جهان اسلام بود.

آیـا ایـرانیان «زبـان مـادری» دارند؟ 03 اکتبر 2026
با آغاز سال تحصیلی جدید طرح نو بررسی می‌کند:

آیـا ایـرانیان «زبـان مـادری» دارند؟

در ایران تاریخی، زبان نه یک «سلاح سیاسی» برای مرزبندی‌های قومی، بلکه ابزاری برای کارکردهای متنوع اجتماعی، اداری و معنوی بود. این نظام چندزبانه بر بستری از تعادل و هم‌افزایی استوار بود که شواهد تاریخی متعددی بر اصالت آن صحه می‌گذارند

ضرورت احیای نقاشی مکتب کمال در تبریز 30 سپتامبر 2026
آذرپژوه بررسی می‌کند:

ضرورت احیای نقاشی مکتب کمال در تبریز

تبریز تنها یک شهر نیست؛ یک حافظه تصویری است. حافظه‌ای که در گذر سده‌ها، مکتب‌های بزرگ نگارگری را در دامان خود پرورده و به ایران و جهان هدیه کرده است. در میان این میراث گران‌بها، «مکتب کمال» جایگاهی ویژه دارد

«شیخ محمد خیابانی» و دیدگاه او نسبت به دولت عثمانی 29 سپتامبر 2026
آذرپژوه بررسی می‌کند:

«شیخ محمد خیابانی» و دیدگاه او نسبت به دولت عثمانی

شیخ محمد خیابانی به عنوان یک ملی‌گرا و طرفدار اصلاحات اجتماعی و سیاسی، نظرات و دیدگاه‌های خاصی نسبت به دولت‌های استعمارگر از جمله امپراتوری عثمانی و وضعیت آن در زمان خود داشت

«فرهنگ» راهی برای ترمیم «انسجام ملی» 28 سپتامبر 2026
آذرپژوه بررسی می‌کند:

«فرهنگ» راهی برای ترمیم «انسجام ملی»

در فضای بعد از جنگ نهادهای فرهنگی و هنری، بیش از هر زمان دیگر، نقش راهبردی و حیاتی پیدا می‌کنند. این نهادها می‌توانند به مثابه درمانگر جمعی، روح خسته‌ی جامعه را ترمیم کنند، امید را بازآفرینی کنند، و انسجام ملی را تقویت نمایند.

«ارّان» سرزمینی جزیره‌مانند میان «کاسپین» و «ارس» 27 سپتامبر 2026
نگاهی بر جغرافیای تاریخ قفقاز جنوبی؛

«ارّان» سرزمینی جزیره‌مانند میان «کاسپین» و «ارس»

نخستین داده‌های روشمند پیرامون ارّان را در گزارش‌های یونانی و رومی دوران باستان می‌یابیم. استرابن سیمای «آلبانیا» (نام باستانی ارّان) را به‌روشنی ترسیم می‌کند: «آلبانیا سرزمینی است که از جنوب رشته‌کوه‌های قفقاز تا رود کُر و از دریای خزر تا رود آلازان امتداد دارد

واکاوی ساختارهای زبانی در دولت‌های متمرکز و فدرال؛ تحلیل تطبیقی ایران و سوئیس 26 سپتامبر 2026
همزمان با آغاز سال تحصیلی جدید طرح نو بررسی می‌کند:

واکاوی ساختارهای زبانی در دولت‌های متمرکز و فدرال؛ تحلیل تطبیقی ایران و سوئیس

در سال‌های اخیر، با تشدید فعالیت جریان‌های قومی در منطقه، شاهد نوعی رویکرد نوین در ادبیات سیاسی هستیم که تلاش می‌کند با استفاده از مدل‌های غربی، مفاهیمی نظیر «حق زبان مادری» را به شکلی کژمنش‌نظر، علیه انسجام ملی در ایران به کار بگیرد

مرزبندی میان زبان ملی و زبان‌های محلی 23 سپتامبر 2026
آذرپژوه بررسی می‌کند:

مرزبندی میان زبان ملی و زبان‌های محلی

اصل 15 همواره هدف مناقشات سیاسی قرار گرفته است. برخی با سوءبرداشت از این اصل، مدعی‌اند که تضمین آزادی «زبان‌های محلی» می‌تواند به انسجام ملی خدشه وارد کند؛ و گروهی دیگر تلاش می‌کنند معنای این اصل را از «آزادی استفاده از زبان‌های محلی» به «آزادی تدریس به زبان مادری» تغییر دهند

مقالات سردبیرآرشیو
تـغییرِ نام، تـغییرِ هـویت
نویسنده : سردبیر از محمد، علی، داریوش و فریدون تا قوبلای و آکای و هونتای!؟

مردم آذربایجان به عنوان بخشی جدایی‌ناپذیر از ایران و اسلام، از گنجینه مشترکی از اسامی و نام‌ های ایرانی و اسلامی بهره برده‌اند. اما این روزها در برخی محافل و مناطق، شاهد ظهور نام‌هایی هستیم که نه تنها در تاریخ این مرز و بوم، بلکه در خود جمهوری آذربایجان نیز فاقد سابقه‌ی رایج هستند؛ اسامی نظیر «قوبلای»، «قونتای»، «آیهان»، «اُکتای» و....