در سالهای اخیر، با تغییر جهتگیریهای ژئوپلیتیک ترکیه و بازگشت شعارهای پانتورانیستی به صحنه سیاست بینالملل، پرسشی بنیادین و بحثبرانگیز در میان مورخان و تحلیلگران سیاسی مطرح شده است: آیا کمال آتاتُرک، بنیانگذار جمهوری ترکیه، در واقع خالق و مروج ایدئولوژی پانترکیسم بوده است؟
10 نوامبر 2026
یکی از نقاط مبهم و کمتر واکاویشده در ایران منطقهای کوچک اما راهبردی در شمالغرب ایران است که در ادبیات تاریخی و سیاسی با عنوان «انگشت آتاتُرک» شناخته میشود؛ نواری باریک که امروزه تنها مرز زمینی جمهوری خودمختار نخجوان با ترکیه را تشکیل میدهد.
هویت ملی ایرانی، شالودهای بس کهن دارد. این شالوده، نه از یک واقعه، انقلاب یا قرارداد تاریخی، که از تجربهی چند هزارسالهی همزیستی، تمدنسازی و تعامل اقوام و فرهنگهای گوناگون برخاسته است.
شاعران و سخنوران تبریز همواره اندیشهی وحدت ملی را جانی تازه بخشیدهاند. در این میان، چهره متمایز دکتر غلامعلی رعدی آذرخشی بهعنوان یکی از استوارترین خادمان فرهنگ و زبان فارسی، درخشش ویژهای دارد
ستارخان، سردار ملی، در مقابل قشون عظیم محمد علی شاه پس از به توپ بستن مجلس شورای ملی و تعطیلی آن که برای طرد و دستگیر کردن مشروطه خواهان تبریز به آذربایجان گسیل شده بود، ایستادگی کرد و بنای مقاومت گذارد.
در میان همه شهرها و جریانهای موثر در نهضت مشروطه، نام تبریز همچون ستارهای درخشان میدرخشد؛ شهری که نهفقط به مشروطه وفادار ماند، بلکه در بحرانیترین لحظات، قامت ایستادهاش را سپری برای آرمانهای ملت ساخت.
انحلال حزب «آینده» (Gelecek Partisi) توسط نخستوزیر سابق ترکیه، نه تنها پایان کار یک تشکل سیاسی، بلکه نشانهای از شکاف عمیق و جبرانناپذیر در بدنه جریان اسلامگرای ترکیه است
در میان آثار کهن، کتاب «مُجمل التواریخ و القصص» نه تنها به عنوان یک منبع تاریخی، بلکه به عنوان یک سند جغرافیای سیاسی، دریچهای خواهد بود به درک نظاممند جهان از دیدگاه نویسندهای که در قرن ششم هجری میلادی و همزمان با دورهی سامانیان، جهان و ایران را در قالب ساختارهای سنتی و اقلیمشناختی میدید.
یکی از تحولات در قفقاز پروژهی دالان زنگزور یا دالان ترامپ است؛ مسیری که آذربایجان، با حمایت ترکیه و این روزها البته با چراغ سبز آمریکا و کشورهای غربی و رژیم اسرائیل، در تلاش برای ایجاد آن است. این دالان میتواند تأثیرات قابل توجهی بر منافع ملی ایران بگذارد.
تصویب لایحهی «کنوانسیون وضعیت حقوقی دریای کاسپین (خزر)» در فضای سیاسی معاصر و در شرایطی که کشور درگیر جنگی نابرابر با آمریکاست، نیازمند واکاوی ریشههای تاریخی، سیر تحولات رژیم حقوقی و تحلیل موقعیت ژئوپلیتیک ایران در شرایط کنونی است.
حادثه یورش خزرها به ایران از سمت آذربایجان و قتل عام در شهرهای مختلف آن از جمله در اردبیل، صرفاً یک خاطره تاریخی نیست، بلکه درسی است برای دوران معاصر و همین امروز کشور ما که در یک جنگ هیبریدی با قدرتهای بزرگ دنیا قرار دارد.
Saturday, 14 November , 2026