گروه سیاسی/ سردبیر: تاریخ ایران، روایتی پیوسته از ایستادگی در برابر ناملایمات است و در این میان، تبریز و آذربایجان، نه تنها یک نقطه جغرافیایی، بلکه نمادِ «عزت ملی» و «خط مقدمِ صیانت» از این سرزمین بوده‌اند. این شهر در طول قرن‌ها، همواره نقشی فراتر از یک مرکز استانی ایفا کرده و همچون دژی مستحکم، در برابر هجمه‌های نظامی، ایدئولوژیک و سیاسی، سدی نفوذناپذیر ساخته است. از دوران پرفرازونشیب صفویه تا رویارویی‌های معاصر با صهیونیسم جهانی، تبریز همواره «شاخصِ» سنجشِ غیرت و پیوستگی ملی بوده است.

از سنگرهای چالدران تا حماسه‌های دفاع مقدس

بسیاری بر این باورند که نبرد چالدران در سال ۱۵۱۴ میلادی، شکستی تلخ برای ایران صفوی بود، اما روایتِ ناگفته و اصیلِ این واقعه، در «مقاومتِ تبریز» نهفته است. پس از اشغال موقت تبریز توسط قوای عثمانی، شهروندان این دیار با روحیه‌ای مثال‌زدنی، از هرگونه همکاری با نیروی اشغالگر سر باز زدند. این مقاومتِ مدنی، در کنار فشارهای لجستیکی، عثمانی‌ها را ناگزیر به عقب‌نشینی کرد و با همکاری مردم، قزلباشان شهر را بازپس گرفتند. این ایستادگی، فراتر از یک نبردِ صرفاً نظامی، جلوه‌ای از هویتِ شیعی و دفاع از عمقِ استراتژیکِ ایران بود که نشان داد تبریز، تسلیم‌ناپذیر است.

این روحیه در طول تاریخ بارها صیقل خورد؛ در جنگ‌های ایران و روس، در نهضت تنباکو و در طوفانِ مشروطه، تبریز کانونِ آزادی‌خواهی و سدِ راهِ استبداد داخلی و استعمار خارجی شد. نقطه اوجِ این غیرتِ سیاسی، قیام ۲۹ بهمن ۱۳۵۶ بود. در روزگاری که خفقان بر ایران سایه افکنده بود، مردم تبریز با گرامیداشت چهلم شهدای قم، نخستین فریادهای علنی «مرگ بر شاه» را در خیابان‌ها طنین‌انداز کردند؛ حرکتی که همچون دومینویی، سراسر کشور را به خروش آورد و زمینه‌ساز پیروزی انقلاب اسلامی شد.

در دوران دفاع مقدس، آذربایجان بار دیگر به خط مقدمِ شرف بدل شد. هزاران رزمنده‌ی تبریزی در قالب گردان‌های نام‌آور و لشکر ۳۱ عاشورا، حماسه‌هایی آفریدند که در تاریخ جنگ ماندگار شد. نام سرداران شهید، مهدی و حمید باکری، در تارکِ این ایستادگی می‌درخشد. تبریز در این دوران ۶۵۰۰ شهید تقدیمِ آرمان‌های انقلاب کرد و محلاتِ تاریخی‌اش، از امیرخیز و شتربان گرفته تا نوبر، به پشتیبانی لجستیکی از جبهه‌ها پرداختند تا ثابت کنند که امنیتِ ایران، خط قرمزِ مردمِ آذربایجان است.

هوشیاری در برابر توطئه‌های نوین و ایستادگی در جبهه مقاومت

با عبور از گردنه‌های سختِ دفاع مقدس، دشمنان این مرزوبوم متوجه شدند که از راهِ نظامی نمی‌توان به انسجامِ این خاک ضربه زد؛ لذا در دهه‌های اخیر، استراتژی خود را به سمتِ تفرقه‌افکنی و القایِ اندیشه‌های قوم‌گرایانه و تجزیه‌طلبانه سوق دادند. اما مردمِ بصیرِ تبریز، در این عرصه نیز همانند میدان‌های نبرد، هوشمندانه عمل کردند. آن‌ها با تأکید بر هویتِ اصیلِ ایرانی-اسلامیِ خود و پیوندهای ناگسستنی با مرکز، تمامی تلاش‌های مذبوحانه برای خدشه‌دار کردنِ اتحاد ملی را با شکست روبرو کردند. تبریز به‌خوبی دریافته است که قدرتِ او در پرتوِ یکپارچگیِ ایران معنا می‌یابد.

در سپهرِ سیاستِ خارجی و در مواجهه با دشمنانِ منطقه‌ای نیز، تبریز همواره پیش‌قراول بوده است. در جریان نبرد خرداد ۱۴۰۴ و در رویارویی 12 روزه با رژیم صهیونیستی، در جنگ 40 روزه موضوف به رمضان و همین روزها که دوباره آمریکا به ایران حمله کرده، آذربایجان بار دیگر ثابت کرد که مرزهای جغرافیایی برای مدافعانِ آرمانِ مقاومت، مانع نیست. از سردار سرلشکر باقری تا کودکانِ شهیدی که در این نبرد در سایه‌ی حملاتِ ددمنشانه صهیونیست‌ها جان باختند، همگی گواهی بر این مدعا هستند که تبریز، قلبِ تپنده مقاومت است.

تبریز نه یک شهر، که یک «مکتب» است؛ مکتبی که درس‌هایش را در کلاس‌های سیاست، جهاد و بصیرت آموخته است. از صفویه تا به امروز، آذربایجان سنگری بوده که در برابر طوفان‌هایِ سخت ایستاده است. تاریخ گواه است که هرگاه تبریز در صحنه بوده، ایران به سلامت از گردنه‌ها عبور کرده است. امروزه نیز در مواجهه با تهدیداتِ نوین، تبریز هم‌چنان دیده‌بانِ بیدارِ ایران است؛ شهری که با اتکا به غیرتِ تاریخی و بصیرتِ سیاسیِ مردمانش، در برابرِ هرگونه تهدیدی که انسجام و تمامیتِ ارضیِ ایران را نشانه رود، با صلابت ایستاده است. این میراثِ گران‌سنگ، امانتی است که تبریز به خوبی از آن حراست کرده و با قدرت به نسل‌های آینده خواهد سپرد.