مسجد کبود؛ شکوه فیروزه‌ای ایران در عصر “قره‌قویونلوها” 02 نوامبر 2026

مسجد کبود؛ شکوه فیروزه‌ای ایران در عصر “قره‌قویونلوها”

عمارت مظفریه، معروف به مسجد کبود یا مسجد جهانشاه، اثری است که در قرن نهم هجری ساخته شد؛ زمانی که تبریز پایتخت حکومت قره‌قویونلوها بود و در پی دگرگونی‌های سیاسی، هنر ایرانی با رنگ و روح تازه‌ای درخشش یافت.

بررسی زندگی و آثار شیخ شهاب‌الدین اهری 27 اکتبر 2026

اسطوره‌ی سکوت و تجلی زبان فارسی در عرفان آذربایجان بررسی زندگی و آثار شیخ شهاب‌الدین اهری

سیاحت‌نامه‌ی «اولیا چلبی» درباره‌ی زبان و فرهنگ در شهرهای ماکو، قره‌باغ و نخجوان 26 اکتبر 2026

با تاکید بر نوشته‌های جهانگرد عثمانی بررسی می‌شود: سیاحت‌نامه‌ی «اولیا چلبی» درباره‌ی زبان و فرهنگ در شهرهای ماکو، قره‌باغ و نخجوان

جغرافیای فرهنگی، پیوند تاریخی ایران و قفقاز 24 اکتبر 2026

بررسی آیین‌ها و رسوم باستانی و تاریخی ایرانی در آن سوی ارس؛ جغرافیای فرهنگی، پیوند تاریخی ایران و قفقاز

بایگانی‌های فرهنگ - صفحه 13 از 29 - آذرپژوه
نام شهر کهن تبریز، یک نام ایرانی است 18 مه 2024
رشه یابی نام «تبریز» در گروه فرهنگ و ادب آذرپژوه:

نام شهر کهن تبریز، یک نام ایرانی است

گروه فرهنگ و ادب: ﯾﺎﻗﻮﺕ ﺣﻤﻮﯼ ﺩﺭ ‏«ﻣﻌﺠﻢﺍﻟﺒﻠﺪﺍﻥ» ﮔﺰﺍﺭﺵ ﻣﯽﺩﻫﺪ ﮐﻪ ﻧﺎﻡ ﺷﻬﺮ ﺩﺭ ﺯﻣﺎﻥ ﺩﯾﺪﺍﺭ ﯾﺎﻗﻮﺕ ﺍﺯ ﺗﺒﺮﯾﺰ ﺩﺭ ﺯﺑﺎﻥ ﻣﺤﻠﯽ ‏«ﺗِﺒﺮﯾﺰ» ﺗﻠﻔﻆ ﻣﯽﺷﺪﻩ ﺍﺳﺖ. ﻣﯿﻨﻮﺭﺳﮑﯽ ﻣﻌﺘﻘﺪ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﺗﻠﻔﻆ ﺗِﺒﺮﯾﺰ ﺑﺎﯾﺪ ﺑﻪ ﮔﻮﯾﺶ ﺍﯾﺮﺍﻧﯽ ﺁﺫﺭﯼ ﻗﺪﯾﻢ ﺗﻌﻠﻖ ﺩﺍﺷﺘﻪ ﺑﺎشد.

یک سوال بنیادین درباره‌ی شاهنامه «فردوسی و آذربایجان» 15 مه 2024
به مناسبت روز بزرگداشت فردوسی، آذرپژوه پاسخ می‌دهد:

یک سوال بنیادین درباره‌ی شاهنامه «فردوسی و آذربایجان»

گروه فرهنگ و ادب: حکیم توس آنچنان جایگاه والایی برای آذربایجان قائل بوده که این سرزمین را نماد پیروزی بر قوای اهریمنی می‌داند. آذربایجان در کلام فردوسی جایگاهی است که در آن رسالت کیخسرو مورد تایید یزدان قرار می‌گیرد.

ارزش‌های مشاهیر معیار است! نه شهرتِ مشاهیر! 11 مه 2024
تأملی در باب مصادره‌ی مشاهیر ایران توسط کشورهای همسایه؛

ارزش‌های مشاهیر معیار است! نه شهرتِ مشاهیر!

گروه فرهنگ و ادب: برخی معتقدند که نباید مشاهیر را مختص یک جغرافیای سیاسی دانست. این امر در وهله اول گذاره درستی است. مشاهیر همواره باید پیوند دهنده‌ی چند جغرافیای سیاسی و چند کشور به یک هویت باشند.

«عدم استقبالِ مردم» عامل تعطیلی بود! 06 مه 2024
یادداشتی به بهانه‌ی تعطیلی یک کتاب‌فروشیِ مروّج قوم‌گرایی؛

«عدم استقبالِ مردم» عامل تعطیلی بود!

گروه فرهنگ و ادب: برخلافِ نسلِ قدیمی فرقه‌چی این نسلِ پانتُرکِ جدید، هدفِ راهبردی‌شان مبارزه با آن‌چه آنها «پانفارسیسم» می‌نامیدند و مبارزه با هویت‌باختگانِ ضدِّ دین و ضدِّ ترک (ببخشید تووورک!!) بود!

دزدیدن شعر و شاعر باهم… ؟! 30 آوریل 2024

دزدیدن شعر و شاعر باهم… ؟!

گروه فرهنگ و ادب: نظامی گنجوی (سده ششم) از بزرگترین شاعران پارسی‌گوی جهان است. او خداوندگار حماسه‌های عاشقانه فارسی است و بیشترین تاثیر را در صورت و معنی از حکیم توس، فردوسی بزرگ، پذیرفته است. نظامی، زاده‌ی گنجه و سپرده شده در خاکِ همانجاست.

ﺳﻨﺪﯼ ترکی ﺍﺯ ﺯﺑﺎﻥ ﭘﯿﺸﯿﻦ ﻣﺮﺩﻡ ﺁذربایجان 23 آوریل 2024
آذرپژوه بررسی می‌کند:

ﺳﻨﺪﯼ ترکی ﺍﺯ ﺯﺑﺎﻥ ﭘﯿﺸﯿﻦ ﻣﺮﺩﻡ ﺁذربایجان

گروه فرهنگ و ادب: ﺍﻭﻟﯿﺎ ﭼﻠﺒﯽ ﺗﺎﺭﯾﺦ ﻧﮕﺎﺭ ﻭ ﺟﻬﺎﻧﮕﺮﺩ ﺑﻨﺎﻡ ﻗﺮﻥ ﻫﻔﺪﻩ ﺗﺮﮐﺎﻥ ﻋﺜﻤﺎﻧﯽ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﻣﺸﺎﻫﺪﺍﺕ ﻭ ﺧﻼﺻﻪ‌ﯼ ﺳﻔﺮﻫﺎﯼ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺩﺭ ﻗﺎﻟﺐ ﮐﺘﺎﺏ 10 ﺟﻠﺪﯼ ﺳﯿﺎﺣﺖ ﻧﺎﻣﻪ ﺑﻪ ﻧﮕﺎﺭﺵ ﺩﺭ ﺁﻭﺭﺩﻩ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ می‌توان ﮔﻔﺖ ﯾﮑﯽ ﺍﺯ ﻣﻬﻤﺘﺮﯾﻦ ﺁﺛﺎﺭ عثمانی‌ها ﺩﺭ ﺣﻮﺯﻩ‌ی ﺟﻐﺮﺍﻓﯿﺎ ﻭ ﺗﺎﺭﯾﺦ ﻣﯽ ﺑﺎﺷﺪ.

کتیبه‌های پارسی در آن سوی ارس؛ از سده‌ی پنجم تا چهاردهم هجری 21 آوریل 2024
آذرپژوه بررسی می‌کند:

کتیبه‌های پارسی در آن سوی ارس؛ از سده‌ی پنجم تا چهاردهم هجری

گروه فرهنگ و ادب: در سال ۱۹۹۱ میلادی از سوی آکادمی علوم جمهوری آذربایجان ، اثر ارزشمندی به چاپ رسید که برای پژوهشگران تاریخ و باستانشناسی و تاریخ هنر از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است.

همام تبریزی، شاعری مسلط به زبان پیشین آذربایجان 16 آوریل 2024
آذر پژوه بررسی می‌کند؛

همام تبریزی، شاعری مسلط به زبان پیشین آذربایجان

گروه فرهنگ و ادب: محمد، فرزند فریدون همام تبریزی، ملقب به خواجه همام‌الدین تبریزی، از مشاهیر و شعرای بنام آذربایجان و یکی از برترین غزل‌سرایان قرن هفتم ایران بود.

همام تبریزی؛ شاعری عارف در گذرگاه تاریخ 16 آوریل 2024

همام تبریزی؛ شاعری عارف در گذرگاه تاریخ

گروه فرهنگ و ادب: شمس‌الدین محمد بن علی همام تبریزی، همچون شمعی در ظلمت جهل و تاریکی، تابنده معرفت و عرفان بود. او در نیمه دوم قرن ششم و اوایل قرن هفتم هجری، در سرزمینی که سلجوقیان و خوارزمشاهیان بر آن فرمانروایی می‌کردند،نغمه‌های آسمانی عشق و حکمت را سر داد و رهروان طریق حقیقت را به سوی کمال رهنمون شد.

کتاب «معجم البلدان» و زبان پیشین مردم آذربایجان 15 آوریل 2024
آذرپژوه بررسی می‌کند:

کتاب «معجم البلدان» و زبان پیشین مردم آذربایجان

گروه فرهنگ و ادب: معجم البلدان یک فرهنگ جغرافیایی است که شامل مهمترین مصادر جغرافیایی در دوره اسلامی است. در این کتاب درباره بیش از ۱۵۰۰۰ موضوع جغرافیایی بحث شده است که نویسنده (یاقوت حموی) خود در بیشتر این شهرها و مکان های جغرافیایی حضور داشته.

مقالات سردبیرآرشیو
تـغییرِ نام، تـغییرِ هـویت
نویسنده : سردبیر از محمد، علی، داریوش و فریدون تا قوبلای و آکای و هونتای!؟

مردم آذربایجان به عنوان بخشی جدایی‌ناپذیر از ایران و اسلام، از گنجینه مشترکی از اسامی و نام‌ های ایرانی و اسلامی بهره برده‌اند. اما این روزها در برخی محافل و مناطق، شاهد ظهور نام‌هایی هستیم که نه تنها در تاریخ این مرز و بوم، بلکه در خود جمهوری آذربایجان نیز فاقد سابقه‌ی رایج هستند؛ اسامی نظیر «قوبلای»، «قونتای»، «آیهان»، «اُکتای» و....