تاملی بر شکل‌گیری و فعالیت سازمان « گرگ‌های خاکستری » 04 نوامبر 2026

بـازوی پـنهان قـدرت و ابـزار جنگ‌های نیابتی تاملی بر شکل‌گیری و فعالیت سازمان « گرگ‌های خاکستری »

سازمان « گرگ‌ های خاکستری » یکی از پرنفوذترین و رادیکال‌ترین جریان‌های ملی‌گرای افراطی و نژادپرست در سطح بین‌المللی به شمار می‌رود. ایدئولوژی این سازمان بر پایه‌ی برتری‌طلبی نژادی استوار است که با هدف بازسازی عظمتِ گذشته‌ و حذف هرگونه تنوع قومیتی در منطقه فعالیت می‌کند

در بابِ پیوندِ ریشه‌ها و پل‌های گفتگو در ایران 01 نوامبر 2026

گزارشی از یک گپ دانشجویی میان سردبیر با تعدادی از دانشجویان دانشگاه تبریز؛ در بابِ پیوندِ ریشه‌ها و پل‌های گفتگو در ایران

تـغییرِ نام، تـغییرِ هـویت 31 اکتبر 2026

از محمد، علی، داریوش و فریدون تا قوبلای و آکای و هونتای!؟ تـغییرِ نام، تـغییرِ هـویت

بایگانی‌های جامعه - صفحه 2 از 24 - آذرپژوه
پرچم صفوی نماد هویت، قدرت و اعتقادات 04 اکتبر 2026
تبریز قلب تپنده در عصر نوظهور صفویه

پرچم صفوی نماد هویت، قدرت و اعتقادات

تاریخ پرچم شاه اسماعیل، تاریخِ نبردهای او برای تثبیت قدرت است. پس از پیروزی‌های سریعی که شاه اسماعیل جوان داشت، او با چالشی بزرگ‌تر با نام امپراتوری عثمانی روبرو شد. جنگ‌های مداوم میان ایران و عثمانی، نه تنها یک نبرد برای خاک، بلکه نبردی برای پیشتازی در جهان اسلام بود.

آیـا ایـرانیان «زبـان مـادری» دارند؟ 03 اکتبر 2026
با آغاز سال تحصیلی جدید طرح نو بررسی می‌کند:

آیـا ایـرانیان «زبـان مـادری» دارند؟

در ایران تاریخی، زبان نه یک «سلاح سیاسی» برای مرزبندی‌های قومی، بلکه ابزاری برای کارکردهای متنوع اجتماعی، اداری و معنوی بود. این نظام چندزبانه بر بستری از تعادل و هم‌افزایی استوار بود که شواهد تاریخی متعددی بر اصالت آن صحه می‌گذارند

ضرورت احیای نقاشی مکتب کمال در تبریز 30 سپتامبر 2026
آذرپژوه بررسی می‌کند:

ضرورت احیای نقاشی مکتب کمال در تبریز

تبریز تنها یک شهر نیست؛ یک حافظه تصویری است. حافظه‌ای که در گذر سده‌ها، مکتب‌های بزرگ نگارگری را در دامان خود پرورده و به ایران و جهان هدیه کرده است. در میان این میراث گران‌بها، «مکتب کمال» جایگاهی ویژه دارد

«شیخ محمد خیابانی» و دیدگاه او نسبت به دولت عثمانی 29 سپتامبر 2026
آذرپژوه بررسی می‌کند:

«شیخ محمد خیابانی» و دیدگاه او نسبت به دولت عثمانی

شیخ محمد خیابانی به عنوان یک ملی‌گرا و طرفدار اصلاحات اجتماعی و سیاسی، نظرات و دیدگاه‌های خاصی نسبت به دولت‌های استعمارگر از جمله امپراتوری عثمانی و وضعیت آن در زمان خود داشت

«فرهنگ» راهی برای ترمیم «انسجام ملی» 28 سپتامبر 2026
آذرپژوه بررسی می‌کند:

«فرهنگ» راهی برای ترمیم «انسجام ملی»

در فضای بعد از جنگ نهادهای فرهنگی و هنری، بیش از هر زمان دیگر، نقش راهبردی و حیاتی پیدا می‌کنند. این نهادها می‌توانند به مثابه درمانگر جمعی، روح خسته‌ی جامعه را ترمیم کنند، امید را بازآفرینی کنند، و انسجام ملی را تقویت نمایند.

«ارّان» سرزمینی جزیره‌مانند میان «کاسپین» و «ارس» 27 سپتامبر 2026
نگاهی بر جغرافیای تاریخ قفقاز جنوبی؛

«ارّان» سرزمینی جزیره‌مانند میان «کاسپین» و «ارس»

نخستین داده‌های روشمند پیرامون ارّان را در گزارش‌های یونانی و رومی دوران باستان می‌یابیم. استرابن سیمای «آلبانیا» (نام باستانی ارّان) را به‌روشنی ترسیم می‌کند: «آلبانیا سرزمینی است که از جنوب رشته‌کوه‌های قفقاز تا رود کُر و از دریای خزر تا رود آلازان امتداد دارد

واکاوی ساختارهای زبانی در دولت‌های متمرکز و فدرال؛ تحلیل تطبیقی ایران و سوئیس 26 سپتامبر 2026
همزمان با آغاز سال تحصیلی جدید طرح نو بررسی می‌کند:

واکاوی ساختارهای زبانی در دولت‌های متمرکز و فدرال؛ تحلیل تطبیقی ایران و سوئیس

در سال‌های اخیر، با تشدید فعالیت جریان‌های قومی در منطقه، شاهد نوعی رویکرد نوین در ادبیات سیاسی هستیم که تلاش می‌کند با استفاده از مدل‌های غربی، مفاهیمی نظیر «حق زبان مادری» را به شکلی کژمنش‌نظر، علیه انسجام ملی در ایران به کار بگیرد

مرزبندی میان زبان ملی و زبان‌های محلی 23 سپتامبر 2026
آذرپژوه بررسی می‌کند:

مرزبندی میان زبان ملی و زبان‌های محلی

اصل 15 همواره هدف مناقشات سیاسی قرار گرفته است. برخی با سوءبرداشت از این اصل، مدعی‌اند که تضمین آزادی «زبان‌های محلی» می‌تواند به انسجام ملی خدشه وارد کند؛ و گروهی دیگر تلاش می‌کنند معنای این اصل را از «آزادی استفاده از زبان‌های محلی» به «آزادی تدریس به زبان مادری» تغییر دهند

قائم‌مقام فراهانی؛ صدر اعظمی که ایران‌دوستی‌اش بهای جانش شد 08 سپتامبر 2026

قائم‌مقام فراهانی؛ صدر اعظمی که ایران‌دوستی‌اش بهای جانش شد

قائم‌مقام فراهانی، بی‌شک یکی از برجسته‌ترین و البته مظلوم‌ترین چهره‌هایی است که از ۱۱۵۸ خورشیدی تا ۱۲۱۴ خورشیدی، زندگی پربار و کوتاهش را وقف خدمت به میهن کرد و سرانجام، بهای این عشق را با جان خود پرداخت.

نقش «تراکتور» در ایجاد شور و نشاط در میان هواداران 07 سپتامبر 2026

نقش «تراکتور» در ایجاد شور و نشاط در میان هواداران

تیم فوتبال تراکتور فراتر از یک باشگاه ورزشی، نمادی از غرور و هویت برای مردم تبریز و آذربایجان است. حضور پرشور هواداران در ورزشگاه، نه تنها یک رویداد فوتبالی، بلکه تجلی پیوند عمیق فرهنگی و همبستگی مردمی است که در هر پیروزی، معنای تازه‌ای به عزت و افتخار محلی می‌بخشد.

مقالات سردبیرآرشیو
تـغییرِ نام، تـغییرِ هـویت
نویسنده : سردبیر از محمد، علی، داریوش و فریدون تا قوبلای و آکای و هونتای!؟

مردم آذربایجان به عنوان بخشی جدایی‌ناپذیر از ایران و اسلام، از گنجینه مشترکی از اسامی و نام‌ های ایرانی و اسلامی بهره برده‌اند. اما این روزها در برخی محافل و مناطق، شاهد ظهور نام‌هایی هستیم که نه تنها در تاریخ این مرز و بوم، بلکه در خود جمهوری آذربایجان نیز فاقد سابقه‌ی رایج هستند؛ اسامی نظیر «قوبلای»، «قونتای»، «آیهان»، «اُکتای» و....