تاملی بر شکل‌گیری و فعالیت سازمان « گرگ‌های خاکستری » 04 نوامبر 2026

بـازوی پـنهان قـدرت و ابـزار جنگ‌های نیابتی تاملی بر شکل‌گیری و فعالیت سازمان « گرگ‌های خاکستری »

سازمان « گرگ‌ های خاکستری » یکی از پرنفوذترین و رادیکال‌ترین جریان‌های ملی‌گرای افراطی و نژادپرست در سطح بین‌المللی به شمار می‌رود. ایدئولوژی این سازمان بر پایه‌ی برتری‌طلبی نژادی استوار است که با هدف بازسازی عظمتِ گذشته‌ و حذف هرگونه تنوع قومیتی در منطقه فعالیت می‌کند

در بابِ پیوندِ ریشه‌ها و پل‌های گفتگو در ایران 01 نوامبر 2026

گزارشی از یک گپ دانشجویی میان سردبیر با تعدادی از دانشجویان دانشگاه تبریز؛ در بابِ پیوندِ ریشه‌ها و پل‌های گفتگو در ایران

تـغییرِ نام، تـغییرِ هـویت 31 اکتبر 2026

از محمد، علی، داریوش و فریدون تا قوبلای و آکای و هونتای!؟ تـغییرِ نام، تـغییرِ هـویت

بایگانی‌های جامعه - صفحه 5 از 24 - آذرپژوه
جلوه‌ای از «وحـدت مـلی» در جغرافیای مهربانی 01 جولای 2026
مردی برای تمام کودکان کر و لال ایران؛

جلوه‌ای از «وحـدت مـلی» در جغرافیای مهربانی

داستان زندگی «جبار باغچه‌بان»، نماد تمام‌عیار همبستگی ملی است؛ مردی خستگی‌ناپذیر از سلاله آذربایجان که مرزهای سکوت را در نوردید تا فرزندان ناشنوای سراسر ایران‌زمین، از شرق تا غرب و از شمال تا جنوب، زبانی برای گفتن و گوشی برای شنیدنِ سرود مادری داشته باشند.

یادی از شهید عاشورای تبریز 23 ژوئن 2026
روایتی از ایستادگی ثقةالاسلام در برابر قشون روسیه‌ی تزاری؛

یادی از شهید عاشورای تبریز

حماسه عاشورای سال ۱۲۹۰ خورشیدی در تبریز، یکی از تکان‌دهنده‌ترین و در عین حال غرورآفرین‌ترین فرازهای این ایستادگی است؛ روزی که خون پاک عالمی مجاهد و فقیهی مشروطه‌خواه، یعنی میرزا علی‌آقا تبریزی معروف به ثقةالاسلام، به دست سربازان روسیه‌ی تزاری بر خاک این دیار جاری شد تا سندی جاودانه بر مظلومیت و شجاعت ملت ایران باشد.

قطران تبریزی؛ راویِ خاموشِ سده‌ی پنجم 02 ژوئن 2026
آذرپژوه بررسی می‌کند:

قطران تبریزی؛ راویِ خاموشِ سده‌ی پنجم

در میان آثار برجای‌مانده از سده‌های نخستین شعر فارسی، برخی دیوان‌ها تنها مجموعه‌ای از قصاید و مدایح نیستند، بلکه افزون بر ارزش ادبی، به منزله سندی زنده برای فهم تاریخ، فرهنگ و فضای اجتماعی عصر خود نیز به کار می‌آیند. دیوان قطران تبریزی از همین شمار است

بازخوانی ریشه‌های ده‌هزار ساله ایرانیان 31 مه 2026
آذرپژوه بررسی می‌کند:

بازخوانی ریشه‌های ده‌هزار ساله ایرانیان

یافته‌های دانشمندان نشان می‌دهد که عموم اقوام و گروه‌های جمعیتی ساکن در فلات ایران و حتی فراتر از مرزهای سیاسی کنونی، علیرغم تفاوت‌های جزئی در فرهنگ و تنوع زبانی، دارای یک ریشه ژنتیکی مشترک و واحد هستند

پـیامدهای مـعرفتی، اخـلاقی و رفـتاریِ قوم‌گرایی 21 مه 2026
بررسی عصبیت‌های قومی از منظر قرآن کریم در گروه سیاسی آذرپژوه:

پـیامدهای مـعرفتی، اخـلاقی و رفـتاریِ قوم‌گرایی

تعصب کورکورانه، کنشی تفسیری و رفتاری است که با اصالت دادن به قوم‌گرایی فراتر از محور حق، بستر اجرایی عدالت را نابود ساخته و جامعه را به ورطه‌ی قومی و واگرایی سوق می‌دهد

گزارشی از سلسله نشست‌های شاهنامه‌خوانی بنیاد ایران‌شناسی آذربایجان‌شرقی 21 مه 2026

گزارشی از سلسله نشست‌های شاهنامه‌خوانی بنیاد ایران‌شناسی آذربایجان‌شرقی

بیست‌وهفتمین نشست از دورِ تازه‌ی «سلسه نشست‌های شاهنامه‌خوانی بنیاد ایرانشناسی آذربایجان‌شرقی» با همکاری «انجمن ایرانی تاریخ، شعبه‌ی آذربایجان‌شرقی» برگزار شد.

تبریز؛ پاسدار خستگی‌ناپذیر هویت ملی و زبان فارسی 18 مه 2026
آذرپژوه بررسی می‌کند:

تبریز؛ پاسدار خستگی‌ناپذیر هویت ملی و زبان فارسی

کهن‌شهرِ تبریزِ قهرمان، جایگاهی منحصربه‌فرد و راهبردی در قوام‌بخشی به هویت ایرانی داشته است. این دیار مهد تمدن، مشعل‌دار پیشرفت‌های علمی، فرهنگی و ادبی ایران بوده و پناهگاهی امن برای آزادی‌خواهان و خردورزان در تمام اعصار به شمار رفته است.

آذربایجان و پاسداری از میثاق ملی زبان فارسی 17 مه 2026
آذرپژوه بررسی می‌کند:

آذربایجان و پاسداری از میثاق ملی زبان فارسی

آذربایجان همواره پاسدار بی‌بدیل یکپارچگی ملی بوده است. پایداری تمدنی ایران در طول قرن‌های متمادی و در مواجهه با طوفان‌های سهمگین تاریخی، فرآیندی تصادفی نبوده، بلکه حاصل پیوند اندام‌وار و ناگسستنی اقلیم‌های مختلفی است که در یک هم‌افزایی همیشگی، مفهوم والای «ایران» را قوام بخشیده‌اند

همام تبریزی؛ حلقه‌ی وصل فرهنگی و میراث‌بان زبان کهن آذربایجان 13 مه 2026
آذرپژوه بررسی می‌کند:

همام تبریزی؛ حلقه‌ی وصل فرهنگی و میراث‌بان زبان کهن آذربایجان

همام تبریزی نمادی از شکوه فرهنگی آذربایجان در سده‌ی هفتم هجری است. همام توانست میان لطافت غزل سبک عراقی و اصالت زبانی بومی خود پیوندی ناگسستنی ایجاد کند. تحلیل جایگاه او نشان می‌دهد که وی جدی‌ترین راوی «زبان آذری کهن» (پهلوی آذری) محسوب می‌شود

واکاوی مرز میان «زبان» و «ادبیات» در میثاق ملی 25 فوریه 2026
چرا اصل ۱۵ قانون اساسی آموزش زبان‌های محلی را مجاز نمی‌داند؟

واکاوی مرز میان «زبان» و «ادبیات» در میثاق ملی

«زبان فارسی» فراتر از یک ابزار ارتباطی، نماد پیوند تاریخی و نخ تسبیح هویت ملی است. با این حال، تکثر زبانی ایران نیز همواره مورد احترام قانون‌گذار بوده است. اما پرسش مبنایی اینجاست که آیا طبق اصل 15، آموزش «زبان‌های محلی» در مدارس و رسانه‌ها جایز است

مقالات سردبیرآرشیو
تـغییرِ نام، تـغییرِ هـویت
نویسنده : سردبیر از محمد، علی، داریوش و فریدون تا قوبلای و آکای و هونتای!؟

مردم آذربایجان به عنوان بخشی جدایی‌ناپذیر از ایران و اسلام، از گنجینه مشترکی از اسامی و نام‌ های ایرانی و اسلامی بهره برده‌اند. اما این روزها در برخی محافل و مناطق، شاهد ظهور نام‌هایی هستیم که نه تنها در تاریخ این مرز و بوم، بلکه در خود جمهوری آذربایجان نیز فاقد سابقه‌ی رایج هستند؛ اسامی نظیر «قوبلای»، «قونتای»، «آیهان»، «اُکتای» و....