اخبار ویژه
  • بررسی انتقاد از «مرکزیت فارس» در منظومه‌ی ملی ایران 28 اکتبر 2026

    ایـران و افـسانه‌ی سـلطه‌ی قـومی! بررسی انتقاد از «مرکزیت فارس» در منظومه‌ی ملی ایران

    ایده‌ی «سلطه‌ی فارس‌ها» بر سایر اقوام ایرانی و «فاشیسم فارس‌محور» که اغلب در محافل قوم‌گرا و با حمایت بازیگران بیرونی بازتولید می‌شود، سعی در تجزیه‌ی هویت تاریخی ملت ایران به اجزای قومی مجزا و غالباً متخاصم دارد. هدف این مقاله تحلیل این گفتمان از منظر تاریخی، جامعه‌شناختی و ژئوپلیتیکی است

  • بررسی زندگی و آثار شیخ شهاب‌الدین اهری 27 اکتبر 2026

    اسطوره‌ی سکوت و تجلی زبان فارسی در عرفان آذربایجان بررسی زندگی و آثار شیخ شهاب‌الدین اهری

    نقطه‌ی کانونی تحلیل زندگی شهاب‌الدین اهری، ادبیات اوست؛ زبانی که برای انتقال حقایق مطلق انتخاب کرده است. در قرن هفتم، زبان فارسی به اوج پختگی خود رسیده بود و شاعران بزرگی چون مولانا، سعدی و پس از آن حافظ، از این زبان برای خلق شاهکارهایی بهره بردند.

  • سیاحت‌نامه‌ی «اولیا چلبی» درباره‌ی زبان و فرهنگ در شهرهای ماکو، قره‌باغ و نخجوان 26 اکتبر 2026

    با تاکید بر نوشته‌های جهانگرد عثمانی بررسی می‌شود: سیاحت‌نامه‌ی «اولیا چلبی» درباره‌ی زبان و فرهنگ در شهرهای ماکو، قره‌باغ و نخجوان

    اولیا چلبی از تبریز، اردبیل و ارومیه تا نخجوان، ایروان، تفلیس و باکو را از نظر گذراند؛ سرزمین‌هایی که در آن دوران، هنوز بخشی از قلمروِ گسترده‌ی ایران بودند و قفقاز، پیش از آنکه به شکلی قطعی از ایران جدا شود، در پیوند با مرکز قدرت ایران قرار داشت.

هنر و ادبیاتآرشیو
سیاحت‌نامه‌ی «اولیا چلبی» درباره‌ی زبان و فرهنگ در شهرهای ماکو، قره‌باغ و نخجوان 26 اکتبر 2026

با تاکید بر نوشته‌های جهانگرد عثمانی بررسی می‌شود: سیاحت‌نامه‌ی «اولیا چلبی» درباره‌ی زبان و فرهنگ در شهرهای ماکو، قره‌باغ و نخجوان

ضرورت احیای نقاشی مکتب کمال در تبریز 30 سپتامبر 2026

آذرپژوه بررسی می‌کند: ضرورت احیای نقاشی مکتب کمال در تبریز

مرزبندی میان زبان ملی و زبان‌های محلی 23 سپتامبر 2026

آذرپژوه بررسی می‌کند: مرزبندی میان زبان ملی و زبان‌های محلی

آخرین مطالب
بررسی بیش از سه دهه روابط تهران و باکو؛ از همسایگی محتاطانه تا رقابت ژئوپلیتیک 22 جولای 2026

بررسی بیش از سه دهه روابط تهران و باکو؛ از همسایگی محتاطانه تا رقابت ژئوپلیتیک

بعد از استقلال این جمهوری کوچک در شمالغرب ایران، تهران را باید جزو اولین دولت‌هایی دانست که استقلال این کشور را به رسمیت شناخت. از آن زمان تاکنون، روابط تهران و باکو دوره‌های متنوعی از همکاری، سردی، و گاه تنش را تجربه کرده است.

از بـحران تـا اتـحاد راهـبردی؛ تـحلیل ژئـوپلیتیک عـادی‌سـازی روابط مسکو و باکو 21 جولای 2026
آذرپژوه بررسی می‌کند:

از بـحران تـا اتـحاد راهـبردی؛ تـحلیل ژئـوپلیتیک عـادی‌سـازی روابط مسکو و باکو

اعلام «عادی‌سازی کامل» روابط باکو و مسکو نشان‌دهنده‌ی یک چرخش ژئوپلیتیکی مهم در قفقاز جنوبی است. مناسبات دو کشور که در پی سرنگونی هواپیمای مسافربری آذربایجان توسط موشک روسی به پایین‌ترین سطح خود رسیده بود، اکنون به یک «همکاری ائتلافی» تبدیل شده است

اتحادِ مقدس؛ دژِ تسخیرناپذیرِ ملت در برابر دشمن 20 جولای 2026

اتحادِ مقدس؛ دژِ تسخیرناپذیرِ ملت در برابر دشمن

در فضایِ پرآشوبِ جهانی که دشمنِ حیله‌گر با بهره‌گیری از تمامیِ ابزارهایِ رسانه‌ای و فشارهایِ اقتصادی، در پیِ شکاف افکنی در بدنه‌یِ ملت و مسئولان است، درکِ این حقیقت که اتحادِ مقدس نه یک شعارِ تزئینی، بلکه اصولی‌ترین ابزارِ بقا و پیشرفتِ کشور است، بیش از پیش ضرورت می‌یابد.

دالان «زنگزور» یا «تریپ»؛ گـذرگاه ارتباطی یا تهدید ژئوپلیتیک؟ 19 جولای 2026
آذرپژوه بررسی می‌کند:

دالان «زنگزور» یا «تریپ»؛ گـذرگاه ارتباطی یا تهدید ژئوپلیتیک؟

دالان موهوم زنگزور که این روزها با عنوان جدید تریپ خودنمایی می‌کند محدودیت‌های ژئوپلیتیکی درخور اعتنایی برای کشورمان ایجاد می‌کند و با منافع استراتژیک ایران در تضاد جدی است

چگونگی شکل‌گیری هویت و انسجام ملی در آینه‌ی شاهنامه 18 جولای 2026
آذرپژوه بررسی می‌کند:

چگونگی شکل‌گیری هویت و انسجام ملی در آینه‌ی شاهنامه

همبستگی اجتماعی و اشتراک در ارزش‌ها، به ملت‌ها توانایی عبور از طوفان‌ها را می‌دهد و بقا و توسعه‌ی آن‌ها را در دهکده جهانی تضمین می‌کند. و این ضرورتِ حیاتی در دنیای امروز، دقیقاً همان حقیقتی است که حکیم فردوسی قرن‌ها پیش آن را در تار و پود شاهنامه تنید

معجز شبستری شاعری ایران دوست 14 جولای 2026

معجز شبستری شاعری ایران دوست

در شعر معجز شبستری (چه فارسی و چه آذری) مفاهیمی همچون ایران دوستی، علاقه به تاریخ و فرهنگ ایران، لزوم مدرن شدن کشور، سواد آموزی مردم و پیشرفت حضور ملموسی دارد. یادداشت زیر از «علی عجمی» در خصوص معجز شبستری بسیار خواندنی است.

جایگاه ورزش زورخانه‌ای ایران در آذربایجان 12 جولای 2026

جایگاه ورزش زورخانه‌ای ایران در آذربایجان

ورزش زورخانه‌ای با قدمت بیش از ۳۰۰۰ سال، به مجموعه‌ای از حرکات ورزشی، رزمی و آئینی گفته می‌شود که در ابتدا برای آموزش جنگجویان در ایران باستان استفاده می‌شد. این ورزش در محیطی خاص به نام زورخانه انجام می‌شود

جنگ و نقش آن در تقویت همبستگی ملی 11 جولای 2026

جنگ و نقش آن در تقویت همبستگی ملی

در بسیاری از جوامع جنگ‌ها به عنوان بستری برای تقویت وحدت ملی عمل کرده‌اند. در این مطلب تلاش می‌شود تا به بخشی از این همبستگی و حس مشارکت عمومی در میان مردم و جناح‌های مختلف سیاسی، که در نتیجه‌ی حملات اخیر آمریکا و اسرائیل پدید آمد، اشاره شود.

معماری در تبریز؛ بازتابی از تاریخ، فرهنگ و اقلیم 08 جولای 2026

معماری در تبریز؛ بازتابی از تاریخ، فرهنگ و اقلیم

تبریز با پیشینه‌ای چند هزار ساله و به‌دلیل موقعیت جغرافیایی خاص خود، نقش مؤثری در تحولات فرهنگی، اقتصادی و معماری ایران ایفا کرده است. تنوع سبک‌های معماری در تبریز از دوران قبل از اسلام تا دوران قاجار و عصر معاصر، نمایانگر تحولات اجتماعی و تاریخی این منطقه است.

گـذار از «آنـارشی تـحمیلی» به «نظم بومی» در غرب آسیا 07 جولای 2026

گـذار از «آنـارشی تـحمیلی» به «نظم بومی» در غرب آسیا

غرب آسیا دهه‌هاست که تحت تأثیر پاردایم «امنیت وارداتی» قرار دارد. این منطقه همواره به عنوان کانون بحران بازنمایی شده است. با این حال، تحلیل روندهای نوین ژئوپلیتیک نشان می‌دهد که بقا، توسعه و حفظ ثبات کلان در این پهنه در گرو همگرایی و وحدت منطقه‌ای است.

تاریخ آذربایجانآرشیو
سیاحت‌نامه‌ی «اولیا چلبی» درباره‌ی زبان و فرهنگ در شهرهای ماکو، قره‌باغ و نخجوان 26 اکتبر 2026

با تاکید بر نوشته‌های جهانگرد عثمانی بررسی می‌شود: سیاحت‌نامه‌ی «اولیا چلبی» درباره‌ی زبان و فرهنگ در شهرهای ماکو، قره‌باغ و نخجوان

اولیا چلبی از تبریز، اردبیل و ارومیه تا نخجوان، ایروان، تفلیس و باکو را از نظر گذراند؛ سرزمین‌هایی که در آن دوران، هنوز بخشی از قلمروِ گسترده‌ی ایران بودند و قفقاز، پیش از آنکه به شکلی قطعی از ایران جدا شود، در پیوند با مرکز قدرت ایران قرار داشت.

تاملی بر کتاب؛ «از گلستان تا ترکمانچای» 25 اکتبر 2026

بازخوانی نفوذ استعماری و توان نظامی ایران از منظر ژنرال الکسی یرمولوف تاملی بر کتاب؛ «از گلستان تا ترکمانچای»

پژوهشگران ایرانی کوشیده‌اند تا ابعاد فاجعه‌ی از دست دادن قفقاز را واکاوی کنند و نشان دهند که چگونه ضعف ساختاری حکومت، ناتوانی دیپلماسی و عقب‌ماندگی تکنولوژیک به این شکست‌های پی در پی منجر شد. با این حال، مطالعه تاریخ از منظر فاتحان، همواره تصویری متفاوت را به دست می‌دهد. کتاب «از گلستان تا ترکمانچای» دقیقاً همین نقش را ایفا می‌کند.

جغرافیای فرهنگی، پیوند تاریخی ایران و قفقاز 24 اکتبر 2026

بررسی آیین‌ها و رسوم باستانی و تاریخی ایرانی در آن سوی ارس؛ جغرافیای فرهنگی، پیوند تاریخی ایران و قفقاز

قفقاز،همواره یک پهنه فرهنگی و سیاسی با ریشه‌های عمیق ایرانی بوده است. پیشینه این ارتباط به دوران باستان بازمی‌گردد؛ از ادوار پیش از تاریخ و حضور اقوام ایرانی‌تبار، تا تمدن‌های نیرومند ماد و هخامنشی که مرزهای خود را تا این منطقه گسترش دادند

آثار و ابنیه تاریخیآرشیو
جغرافیای فرهنگی، پیوند تاریخی ایران و قفقاز 24 اکتبر 2026

بررسی آیین‌ها و رسوم باستانی و تاریخی ایرانی در آن سوی ارس؛ جغرافیای فرهنگی، پیوند تاریخی ایران و قفقاز

آذربایجان، نگین هنرهای سنتی ایران 25 جولای 2026

صنایع دستی، میراث جاودان ملت‌ها؛ آذربایجان، نگین هنرهای سنتی ایران

مقالات سردبیرآرشیو
بررسی انتقاد از «مرکزیت فارس» در منظومه‌ی ملی ایران
نویسنده : سردبیر ایـران و افـسانه‌ی سـلطه‌ی قـومی!

ایده‌ی «سلطه‌ی فارس‌ها» بر سایر اقوام ایرانی و «فاشیسم فارس‌محور» که اغلب در محافل قوم‌گرا و با حمایت بازیگران بیرونی بازتولید می‌شود، سعی در تجزیه‌ی هویت تاریخی ملت ایران به اجزای قومی مجزا و غالباً متخاصم دارد. هدف این مقاله تحلیل این گفتمان از منظر تاریخی، جامعه‌شناختی و ژئوپلیتیکی است