در سال‌های اخیر، با تغییر جهت‌گیری‌های ژئوپلیتیک ترکیه و بازگشت شعارهای پان‌تورانیستی به صحنه سیاست بین‌الملل، پرسشی بنیادین و بحث‌برانگیز در میان مورخان و تحلیلگران سیاسی مطرح شده است: آیا کمال آتاتُرک، بنیان‌گذار جمهوری ترکیه، در واقع خالق و مروج ایدئولوژی پان‌ترکیسم بوده است؟

در سال‌های اخیر، شاهد تغییری بنیادین در جهت‌گیری‌های آنکارا هستیم؛ گذاری از رویکرد واقع‌گرایانه به سمت یک ملی‌گرایی تهاجمی و پان‌تورانیستی که تلاش می‌کند قلمرو نفوذ ترکیه را از مرزهای بالکان تا قفقاز و آسیای میانه تحت عنوان "اتحاد جهان ترک" گسترش دهد

این مقاله بر آن است تا با واکاوی اهداف پنهان و آشکار آمریکا در قفقاز، نشان دهد که سیاست‌های این کشور فراتر از تأمین منافع انرژی اروپا، در پی تحقق راهبردهای ژئوپلیتیکی کلان‌تری برای مهار قدرت‌های منطقه‌ای و تثبیت هژمونی خود در حوزه‌های کلیدی است.

پس از فروپاشی شوروی، نخجوان با تهدید فروپاشی اجتماعی روبه‌رو شد. در آن سال‌های تاریک، زمانی که زنجیره‌های تأمین در قفقاز گسسته شده بود، ایران گذرگاه جلفا را به سمت نخجوان گشود و ورود کامیون‌های مواد غذایی، دارو و سوخت از خاک ایران، از یک فاجعه انسانی جلوگیری کرد.

سازمان « گرگ‌ های خاکستری » یکی از پرنفوذترین و رادیکال‌ترین جریان‌های ملی‌گرای افراطی و نژادپرست در سطح بین‌المللی به شمار می‌رود. ایدئولوژی این سازمان بر پایه‌ی برتری‌طلبی نژادی استوار است که با هدف بازسازی عظمتِ گذشته‌ و حذف هرگونه تنوع قومیتی در منطقه فعالیت می‌کند

دستیار رئیس‌جمهوری آذربایجان مدعی شد که باکو توانسته قفقاز جنوبی را از میدان نبرد قدرت‌های بزرگ به عرصه همکاری مشترک تبدیل کند. بااین‌حال، بررسی تحولات منطقه نشان می‌دهد که میان تصویر ترسیم‌شده از سوی باکو و واقعیت‌های پیچیده ژئوپلیتیکی قفقاز، پرسش‌ها و تعارض‌های قابل‌توجهی وجود دارد.

عمارت مظفریه، معروف به مسجد کبود یا مسجد جهانشاه، اثری است که در قرن نهم هجری ساخته شد؛ زمانی که تبریز پایتخت حکومت قره‌قویونلوها بود و در پی دگرگونی‌های سیاسی، هنر ایرانی با رنگ و روح تازه‌ای درخشش یافت.

میز گفتگوی ما، کوچک‌ترین نمونه از نقشه‌ی زنده و پویا‌ی ایران بود. در کنار هم، دانشجویان با چهره‌هایی متفاوت و لهجه‌هایی که هر کدام داستانی از یک جغرافیای خاص داشتند، نشسته بودند. و البته، نبضِ اصلیِ این جمع، دانشجویانِ آذربایجانی بودند که با میزبانیِ گرم و نگاهی دقیق، فضای کافه را پر کرده بودند.

مردم آذربایجان به عنوان بخشی جدایی‌ناپذیر از ایران و اسلام، از گنجینه مشترکی از اسامی و نام‌ های ایرانی و اسلامی بهره برده‌اند. اما این روزها در برخی محافل و مناطق، شاهد ظهور نام‌هایی هستیم که نه تنها در تاریخ این مرز و بوم، بلکه در خود جمهوری آذربایجان نیز فاقد سابقه‌ی رایج هستند؛ اسامی نظیر «قوبلای»، «قونتای»، «آیهان»، «اُکتای» و....

ایده‌ی «سلطه‌ی فارس‌ها» بر سایر اقوام ایرانی و «فاشیسم فارس‌محور» که اغلب در محافل قوم‌گرا و با حمایت بازیگران بیرونی بازتولید می‌شود، سعی در تجزیه‌ی هویت تاریخی ملت ایران به اجزای قومی مجزا و غالباً متخاصم دارد. هدف این مقاله تحلیل این گفتمان از منظر تاریخی، جامعه‌شناختی و ژئوپلیتیکی است