یافته‌های دانشمندان نشان می‌دهد که عموم اقوام و گروه‌های جمعیتی ساکن در فلات ایران و حتی فراتر از مرزهای سیاسی کنونی، علیرغم تفاوت‌های جزئی در فرهنگ و تنوع زبانی، دارای یک ریشه ژنتیکی مشترک و واحد هستند

آق‌قویونلوها هرچند ریشه ایلیاتی داشتند، اما با انتخاب تبریز به عنوان پایتخت و تکیه بر دیوان‌سالاران نخبه ایرانی، ماهیتی کاملاً ایرانی و مدافع مرزهای تاریخی کشور به خود گرفتند. ولادیمیر مینورسکی در پژوهش‌های خود اشاره می‌کند، دربار اوزون حسن در تبریز، کانون احیای پیوندهای سیاسی قلمرو ایران تاریخی بود

پرونده جدایی بحرین از ایران، یکی از مناقشه‌برانگیزترین و در عین حال تلخ‌ترین اوراق تاریخ معاصر ماست؛ زخم کهنه‌ای که هرچند سند رسمی آن در سال ۱۳۴۹ و در دوران پهلوی دوم امضا شد، اما ریشه‌ها، ناتوانی‌ها و بسترهای سیاسی آن را باید در سال‌های دورتری جستجو کرد.

تعصب کورکورانه، کنشی تفسیری و رفتاری است که با اصالت دادن به قوم‌گرایی فراتر از محور حق، بستر اجرایی عدالت را نابود ساخته و جامعه را به ورطه‌ی قومی و واگرایی سوق می‌دهد

بیست‌وهفتمین نشست از دورِ تازه‌ی «سلسه نشست‌های شاهنامه‌خوانی بنیاد ایرانشناسی آذربایجان‌شرقی» با همکاری «انجمن ایرانی تاریخ، شعبه‌ی آذربایجان‌شرقی» برگزار شد.

کهن‌شهرِ تبریزِ قهرمان، جایگاهی منحصربه‌فرد و راهبردی در قوام‌بخشی به هویت ایرانی داشته است. این دیار مهد تمدن، مشعل‌دار پیشرفت‌های علمی، فرهنگی و ادبی ایران بوده و پناهگاهی امن برای آزادی‌خواهان و خردورزان در تمام اعصار به شمار رفته است.

آذربایجان همواره پاسدار بی‌بدیل یکپارچگی ملی بوده است. پایداری تمدنی ایران در طول قرن‌های متمادی و در مواجهه با طوفان‌های سهمگین تاریخی، فرآیندی تصادفی نبوده، بلکه حاصل پیوند اندام‌وار و ناگسستنی اقلیم‌های مختلفی است که در یک هم‌افزایی همیشگی، مفهوم والای «ایران» را قوام بخشیده‌اند

همام تبریزی نمادی از شکوه فرهنگی آذربایجان در سده‌ی هفتم هجری است. همام توانست میان لطافت غزل سبک عراقی و اصالت زبانی بومی خود پیوندی ناگسستنی ایجاد کند. تحلیل جایگاه او نشان می‌دهد که وی جدی‌ترین راوی «زبان آذری کهن» (پهلوی آذری) محسوب می‌شود

«زبان فارسی» فراتر از یک ابزار ارتباطی، نماد پیوند تاریخی و نخ تسبیح هویت ملی است. با این حال، تکثر زبانی ایران نیز همواره مورد احترام قانون‌گذار بوده است. اما پرسش مبنایی اینجاست که آیا طبق اصل 15، آموزش «زبان‌های محلی» در مدارس و رسانه‌ها جایز است

در کتاب «پیرامون فرهنگ و تاریخ آذربایجان» درباره‌ی یافتن زبان پیشین آذربایجان از میان ترانه‌ها و سروده‌های عاشیق‌ها آمده است: «تحقيق‌ در ترانه‌ها و سروده‌هاي‌ عاشيقي‌ آذربايجان‌ مؤيد خوبي‌ بر اين‌ نظريه‌ است‌ كه‌ ثابت‌ شود ‌زبان‌ آذري‌ امروزي [ترکی آذری]‌ تازه‌ به‌ ميدان‌ آمده‌ است‌.