توماس باراک که در نگاه رسمی، «سفیر آمریکا در ترکیه» معرفی می‌شود، در واقع از پشت صحنه‌ی دیپلماسی، طرحی بزرگ‌تر برای خاورمیانه را هدایت می‌کند؛ طرحی که از دریای کاسپین تا سواحل مدیترانه امتداد دارد و در نهایت، هدفش محاصره‌ی ایران از بیرون و فشار از درون است.

بررسی نام «خزر» در کنار نام‌های کهن‌تر مانند «کاسپین»، «دریای هیرکانی»، «دریای تبرستان» یا «دریای گیلان»، به نوعی بازخوانی تاریخ طولانی شکل‌گیری هویت در این منطقه است

این روزها صداهایی از گوشه و کنار شنیده می‌شود که با ادبیاتی آشنا اما محتوایی بیگانه، سخن از «لزو‌م بازنگری در شیوه‌ی اداره‌ی اقوام در ایران» به میان می‌آورند. اما پشت این سخنان، ردّی از نسخه‌های بیگانگان دیده می‌شود!!

امروز، ایالات متحده به‌عنوان قدرت ماورای اقیانوس اطلس، در تلاش است تا از مسیر قفقاز و آسیای مرکزی ــ دو قطب ژئواکونومیک در حال احیا ــ راهی تازه به شرق، چین و خاورمیانه بیابد.

امروزه تسلیحات دقیق، دوربرد و هوشمندی چون موشک و پهپاد در حال بازنویسی تعریف جنگ هستند. نبردهای نوین دیگر مانند گذشته در خطوط مقدم جغرافیایی رخ نمی‌دهند؛ بلکه در حوزه‌هایی از فناوری، فضا و سامانه‌های هدایت‌شونده شکل می‌گیرند.

گرچه در نگاه نخست، میان اسطوره و خردمندی ممکن است پیوندی دیده نشود، اما فردوسی داستان‌های اساطیری خود در شاهنامه را زمینه‌ای برای خردورزی و حکمت‌اندیشی قرار داده است.

آذربایجان همواره یکی از کانون‌های مهم جذب و پرورش زبان فارسی بوده و ظهور شاعرانی چون قطران تبریزی پنجره‌ای گشوده به سوی وضعیت زبانی و فرهنگی این منطقه در دوران پیش از سلطه کامل زبان ترکی آذربایجانی

یکی از تاریک‌ترین دوران تاریخی آذربایجان غبی، دوران ۱۴ ساله ناآرامی بود که با رهبری فردی به نام «سیمیتقو» رقم خورد؛ حرکتی که از یک شورش منطقه‌ای آغاز شد اما با دریافت حمایت نظامی مستقیم از سوی دولت عثمانی، تبدیل به موجی از قتل‌عام، غارت و ناامنی شد.

در میان سطرهای پر رمز و راز تاریخ، چهره‌ای می‌درخشد که هم در الواح باستانی بابل یاد شده و هم در آیه‌های جاوید قرآن کریم؛ کوروش بزرگ، پادشاه هخامنشی که به گفته علامه طباطبایی در تفسیر المیزان، جلوه‌ای از همان «ذوالقرنین» است

قفقاز بعد از جدایی از ایران هدف اصلی سیاست‌های توسعه‌طلبانه و فرهنگی مسکو قرار گرفت. این منطقه، با تاریخ غنی و پیوندهای عمیق تاریخی و تمدنی با ایران، به سرعت به کانون توجه استراتژیک برای امپراتوری روسیه تزاری تبدیل شد.