تصویب لایحه‌ی «کنوانسیون وضعیت حقوقی دریای کاسپین (خزر)» در فضای سیاسی معاصر و در شرایطی که کشور درگیر جنگی نابرابر با آمریکاست، نیازمند واکاوی ریشه‌های تاریخی، سیر تحولات رژیم حقوقی و تحلیل موقعیت ژئوپلیتیک ایران در شرایط کنونی است.

هر درگیری نظامی در لایه‌های عمیقِ جامعه و در «قلعه‌ی وحدت ملی» محک می‌خورد. امروز که تنش‌های مستقیم نظامی با قدرت‌هایی چون ایالات متحده بر سر کشور سنگینی می‌کند، بازخوانی مفهوم وحدت ملی نه یک بحث انتزاعی، بلکه یک ضرورتِ وجودی برای دفاع از تمامیت ارضی است

بعد از استقلال این جمهوری کوچک در شمالغرب ایران، تهران را باید جزو اولین دولت‌هایی دانست که استقلال این کشور را به رسمیت شناخت. از آن زمان تاکنون، روابط تهران و باکو دوره‌های متنوعی از همکاری، سردی، و گاه تنش را تجربه کرده است.

اعلام «عادی‌سازی کامل» روابط باکو و مسکو نشان‌دهنده‌ی یک چرخش ژئوپلیتیکی مهم در قفقاز جنوبی است. مناسبات دو کشور که در پی سرنگونی هواپیمای مسافربری آذربایجان توسط موشک روسی به پایین‌ترین سطح خود رسیده بود، اکنون به یک «همکاری ائتلافی» تبدیل شده است

دالان موهوم زنگزور که این روزها با عنوان جدید تریپ خودنمایی می‌کند محدودیت‌های ژئوپلیتیکی درخور اعتنایی برای کشورمان ایجاد می‌کند و با منافع استراتژیک ایران در تضاد جدی است

غرب آسیا دهه‌هاست که تحت تأثیر پاردایم «امنیت وارداتی» قرار دارد. این منطقه همواره به عنوان کانون بحران بازنمایی شده است. با این حال، تحلیل روندهای نوین ژئوپلیتیک نشان می‌دهد که بقا، توسعه و حفظ ثبات کلان در این پهنه در گرو همگرایی و وحدت منطقه‌ای است.

تازه‌ترین آمارهای تجاری ترکیه، تصویری کاملاً متفاوت و مبتنی بر واقعیت‌های مادی ارائه می‌دهند که نشان می‌دهد چرا این کشور، علیرغم تمام نوسان‌ها، همچنان یک متحد ساختاری برای غرب باقی خواهد ماند؟!

حماسه عاشورای سال ۱۲۹۰ خورشیدی در تبریز، یکی از تکان‌دهنده‌ترین و در عین حال غرورآفرین‌ترین فرازهای این ایستادگی است؛ روزی که خون پاک عالمی مجاهد و فقیهی مشروطه‌خواه، یعنی میرزا علی‌آقا تبریزی معروف به ثقةالاسلام، به دست سربازان روسیه‌ی تزاری بر خاک این دیار جاری شد تا سندی جاودانه بر مظلومیت و شجاعت ملت ایران باشد.

آق‌قویونلوها هرچند ریشه ایلیاتی داشتند، اما با انتخاب تبریز به عنوان پایتخت و تکیه بر دیوان‌سالاران نخبه ایرانی، ماهیتی کاملاً ایرانی و مدافع مرزهای تاریخی کشور به خود گرفتند. ولادیمیر مینورسکی در پژوهش‌های خود اشاره می‌کند، دربار اوزون حسن در تبریز، کانون احیای پیوندهای سیاسی قلمرو ایران تاریخی بود

پرونده جدایی بحرین از ایران، یکی از مناقشه‌برانگیزترین و در عین حال تلخ‌ترین اوراق تاریخ معاصر ماست؛ زخم کهنه‌ای که هرچند سند رسمی آن در سال ۱۳۴۹ و در دوران پهلوی دوم امضا شد، اما ریشه‌ها، ناتوانی‌ها و بسترهای سیاسی آن را باید در سال‌های دورتری جستجو کرد.