در سالهای اخیر، با تغییر جهتگیریهای ژئوپلیتیک ترکیه و بازگشت شعارهای پانتورانیستی به صحنه سیاست بینالملل، پرسشی بنیادین و بحثبرانگیز در میان مورخان و تحلیلگران سیاسی مطرح شده است: آیا کمال آتاتُرک، بنیانگذار جمهوری ترکیه، در واقع خالق و مروج ایدئولوژی پانترکیسم بوده است؟
10 نوامبر 2026
تعصب کورکورانه، کنشی تفسیری و رفتاری است که با اصالت دادن به قومگرایی فراتر از محور حق، بستر اجرایی عدالت را نابود ساخته و جامعه را به ورطهی قومی و واگرایی سوق میدهد
بحث نژاد، اگر از هیاهوی سیاسی و ایدئولوژیک فاصله بگیرد، بیش از آنکه ریشه در ذات و آفرینش انسان داشته باشد، تحت تأثیر عامل جغرافیا، اقلیم و شرایط زیستی شکل گرفته است و انسانها در اصل خلقت و آفرینش یکساناند!
استراتژی مشترک همهی جریانات واگرا به تقابل کشاندن ایرانیان با یکدیگر، با برجستهسازی اختلافات قومی و زبانی و به حاشیه راندن عناصر وحدتبخش ملی است.
قفقاز جنوبی، این باریکهی استراتژیک میان دریای کاسپین و سیاه، بار دیگر به کانون اصلی رقابت قدرتهای جهانی بدل شده است. اما این بار، بازی نه بر سر خطوط مرزی سنتی، بلکه بر سر «ژئوپلیتیکِ سرعت» و «لجستیکِ سیاسی» است
امروزه کمتر کسی است که از پشتوانهی تاریخی نام جمهوری «آذربایجان» پرسش نکند؛ چرا که در سال ۱۹۱۸ میلادی، برای سرزمینهای قفقازی ایران که بیش از یک سده پیش طی عهدنامههای گلستان و ترکمانچای جدا شده بودند، نامی برگزیده شد که پیشتر در جنوب رود ارس وجود داشت!
طرح «فعالسازی گسل اقوام» با نگاهی به ترکیب جمعیتی ایران، استدلال میکند که تنها حدود ۵۰ تا ۶۰ درصد جمعیت را فارس زبانهای شیعه تشکیل میدهند و این بدان معناست که بخش بزرگی از شهروندان ایران، شامل آذریها، کردها، عربهای خوزستان و بلوچها، در مناطق پیرامونی ساکناند.
سفر جی.دی. ونس به ارمنستان، در ظاهر با شعار «پشتیبانی از توسعهی پایدار و انرژی پاک در قفقاز جنوبی» انجام شد، اما در باطن جرقهای برای اجرای یکی از برنامههای راهبردی واشنگتن علیه محور ایران – روسیه – چین بود؛
در میان نامهای جغرافیایی ایران، کمتر واژهای به اندازهی «آذربایجان» موضوعِ مناقشه و گفتوگو بوده است. و پرسش محوری آن است که این واژه از کجا آمده و چه معنایی دارد؟ آیا ریشهی آن ایرانی است یا همانگونه که برخی مدعیاند، شکلی ترکی و متأخر از واژهی دیگر است؟
با خروج روسیه از صحنهی جنگ جهانی، نیروهای این کشور در شمال ایران و قفقاز دچار فروپاشی شد و در این شرایط، مردمان قفقاز ـ شامل گرجیها، ارامنه و مسلمانان ـ که دیگر سلطهی روس را بر فراز سر خود نمیدیدند، برای اعلام جدایی از امپراتوری روسیه، اقدام به تشکیل فدراسیونی مشترک کردند.
اصلاحیه مجلس جمهوری آذربایجان، که به بهانه ممنوعیت «اجبار کودکان به اعتقاد دینی» تصویب شده، در عمل به معنای ممنوعیت تربیت دینی کودکان بر اساس مبانی تشیع است و نشانهای آشکار از سیاست سیستماتیک شیعهستیزی در این کشور به شمار میرود.
Friday, 13 November , 2026