در عصری که برخی تلاش‌ها برای بازنویسی تاریخ و جعل هویت‌های مجزا در قفقاز در جریان است، نگاهی به اسامی شهرها، کوه‌ها و رودها، و همچنین مرور سنت‌ها و آداب و رسوم، به وضوح نشان می‌دهد که چگونه تار و پود فرهنگی این منطقه، با نخ‌های زرین ایرانی بافته شده است

یکی از نقاط مبهم و کمتر واکاوی‌شده‌ در ایران منطقه‌ای کوچک اما راهبردی در شمال‌غرب ایران است که در ادبیات تاریخی و سیاسی با عنوان «انگشت آتاتُرک» شناخته می‌شود؛ نواری باریک که امروزه تنها مرز زمینی جمهوری خودمختار نخجوان با ترکیه را تشکیل می‌دهد.

هویت ملی ایرانی، شالوده‌ای بس کهن دارد. این شالوده، نه از یک واقعه، انقلاب یا قرارداد تاریخی، که از تجربه‌ی چند هزارساله‌ی هم‌زیستی، تمدن‌سازی و تعامل اقوام و فرهنگ‌های گوناگون برخاسته است.

در میان همه شهرها و جریان‌های موثر در نهضت مشروطه، نام تبریز همچون ستاره‌ای درخشان می‌درخشد؛ شهری که نه‌فقط به مشروطه وفادار ماند، بلکه در بحرانی‌ترین لحظات، قامت ایستاده‌اش را سپری برای آرمان‌های ملت ساخت.

در میان آثار کهن، کتاب «مُجمل التواریخ و القصص» نه تنها به عنوان یک منبع تاریخی، بلکه به عنوان یک سند جغرافیای سیاسی، دریچه‌ای خواهد بود به درک نظام‌مند جهان از دیدگاه نویسنده‌ای که در قرن ششم هجری میلادی و همزمان با دوره‌ی سامانیان، جهان و ایران را در قالب ساختارهای سنتی و اقلیم‌شناختی می‌دید.

یکی از تحولات در قفقاز پروژه‌ی دالان زنگزور یا دالان ترامپ است؛ مسیری که آذربایجان، با حمایت ترکیه و این روزها البته با چراغ سبز آمریکا و کشورهای غربی و رژیم اسرائیل، در تلاش برای ایجاد آن است. این دالان می‌تواند تأثیرات قابل توجهی بر منافع ملی ایران بگذارد.

تصویب لایحه‌ی «کنوانسیون وضعیت حقوقی دریای کاسپین (خزر)» در فضای سیاسی معاصر و در شرایطی که کشور درگیر جنگی نابرابر با آمریکاست، نیازمند واکاوی ریشه‌های تاریخی، سیر تحولات رژیم حقوقی و تحلیل موقعیت ژئوپلیتیک ایران در شرایط کنونی است.

هر درگیری نظامی در لایه‌های عمیقِ جامعه و در «قلعه‌ی وحدت ملی» محک می‌خورد. امروز که تنش‌های مستقیم نظامی با قدرت‌هایی چون ایالات متحده بر سر کشور سنگینی می‌کند، بازخوانی مفهوم وحدت ملی نه یک بحث انتزاعی، بلکه یک ضرورتِ وجودی برای دفاع از تمامیت ارضی است

بعد از استقلال این جمهوری کوچک در شمالغرب ایران، تهران را باید جزو اولین دولت‌هایی دانست که استقلال این کشور را به رسمیت شناخت. از آن زمان تاکنون، روابط تهران و باکو دوره‌های متنوعی از همکاری، سردی، و گاه تنش را تجربه کرده است.

دالان موهوم زنگزور که این روزها با عنوان جدید تریپ خودنمایی می‌کند محدودیت‌های ژئوپلیتیکی درخور اعتنایی برای کشورمان ایجاد می‌کند و با منافع استراتژیک ایران در تضاد جدی است