«ایـران» تنها پشتیبان «نـخجوان» در روزهـای سـخت! 08 نوامبر 2026

«ایـران» تنها پشتیبان «نـخجوان» در روزهـای سـخت!

پس از فروپاشی شوروی، نخجوان با تهدید فروپاشی اجتماعی روبه‌رو شد. در آن سال‌های تاریک، زمانی که زنجیره‌های تأمین در قفقاز گسسته شده بود، ایران گذرگاه جلفا را به سمت نخجوان گشود و ورود کامیون‌های مواد غذایی، دارو و سوخت از خاک ایران، از یک فاجعه انسانی جلوگیری کرد.

سیاحت‌نامه‌ی «اولیا چلبی» درباره‌ی زبان و فرهنگ در شهرهای ماکو، قره‌باغ و نخجوان 26 اکتبر 2026

با تاکید بر نوشته‌های جهانگرد عثمانی بررسی می‌شود: سیاحت‌نامه‌ی «اولیا چلبی» درباره‌ی زبان و فرهنگ در شهرهای ماکو، قره‌باغ و نخجوان

تاملی بر کتاب؛ «از گلستان تا ترکمانچای» 25 اکتبر 2026

بازخوانی نفوذ استعماری و توان نظامی ایران از منظر ژنرال الکسی یرمولوف تاملی بر کتاب؛ «از گلستان تا ترکمانچای»

جغرافیای فرهنگی، پیوند تاریخی ایران و قفقاز 24 اکتبر 2026

بررسی آیین‌ها و رسوم باستانی و تاریخی ایرانی در آن سوی ارس؛ جغرافیای فرهنگی، پیوند تاریخی ایران و قفقاز

بایگانی‌های تاریخ - صفحه 6 از 13 - آذرپژوه
حمله خزرها به آذربایجان و قتل عام مردم اردبیل 20 آوریل 2025

حمله خزرها به آذربایجان و قتل عام مردم اردبیل

گروه تاریخ: با تصرف آذربایجان و آن سوی ارس (اران – آلانیه) و قفقاز، خلفای عرب به مرزهای حکومت قبایلی خزرها رسیدند. در طول حکومت اموی، بارها و بارها میان خزرها و اعراب درگیریهایی پیش آمد که فاتح قطعی نداشت و عمده تجاوزات سالیانه خزرها بوسیله حاکمان محلی آلانیه و قفقاز همانند جوانشیر، وراز تیرداد، […]

تبریز گورستان «ینی‌چریان» عثمانی 26 مارس 2025
تحلیلی بر سخنان اردوغان در جسارت به تمامیت ارضی ایران؛

تبریز گورستان «ینی‌چریان» عثمانی

گروه تاریخ: رییس‌جمهور ترکیه طی سخنانی در یادبود شهدای ملت تُرک، از برخی شهرهای خاورمیانه نام برده و در این میان نام تبریز را نیز بر زبان رانده است! هرچند نیت اردوغان بر ما پوشیده نیست، اما دست بر قضا، این بار در اشاره به تبریز چندان به بیراهه نرفته است، چراکه تبریز بزرگ‌ترین قتلگاه […]

بـررسی مـوقعیت جـغرافیایی ایـران ازکـتاب؛«مجمل‌التواريخ ‌و القصص» 08 مارس 2025
آذرپژوه بررسی می‌کند:

بـررسی مـوقعیت جـغرافیایی ایـران ازکـتاب؛«مجمل‌التواريخ ‌و القصص»

گروه تاریخ: مُجمَل التواریخ و القصص کتابی است از نویسنده‌ای ناشناخته، به زبان فارسی درباره‌ی تاریخ جهان از زمان خلقت تا ۵۲۰ قمری. این گونه به نظر می‌رسد که تألیف کتاب هم در همین سال یا اندکی پس از آن بوده ‌است. نثر کتاب به نسبت زمان نگارش کهن و نزدیک به نثر عهد سامانی است. از احوال […]

من ترک نیستم، ایرانی‌ام! 01 مارس 2025
گفتگویی از استاد ابوالحسن اقبال آذر، شهردار تبریز در سال ۱۳۲۵:

من ترک نیستم، ایرانی‌ام!

گروه تاریخ: استاد ابوالحسن اقبال آذر، شهردار تبریز در سالهای ۱۳۲۵، در سن صد سالگی (سال ۱۳۴۲) مصاحبه‌ای انجام داد با مرتضی حنانه. شرحی گفت از پاره‌ای خاطرات شخصی و هنری و اجتماعی – سیاسی خود. او در بخشی از خاطرات خود خاطراتی از دوره تسلط فرقه دموکرات پیشه وری می آورد که جهت استناد […]

گزارشی کوتاه از سفر ابن‌بطوطه به تبریز 18 فوریه 2025

گزارشی کوتاه از سفر ابن‌بطوطه به تبریز

گروه تاریخ آذرپژوه: «ابن بطوطه از اهالی طنجه مراکش و از بزرگ‌ترین و نامدارترین جهانگردان اسلام است. وی در دوم رجب سال ۷۲۵ آغاز سفر کرد و در نیمه اول سال ۷۵۴ به موطن خود بازآمد و داستان دور و دراز خود را در شهر فارس به ابن‌جزی (یکی از فضلای مقیم آن دیار) املا […]

روزی که عثمانیان مردم تبریز را به جرم «خلق باطل» بودن سوزاندند! 17 فوریه 2025

روزی که عثمانیان مردم تبریز را به جرم «خلق باطل» بودن سوزاندند!

ترکان عثمانی به تلافی کشته شدن سربازانشان در جنگ چالدران، همراه با سلطان سلیم، شهر تبریز را که در آن زمان «عروس شرق» نامیده می‌شد به تصرف درآورده و به ویرانه‌ای تبدیل کردند.

نگاهی بر جغرافیای تاریخی «ارّان» 16 فوریه 2025

نگاهی بر جغرافیای تاریخی «ارّان»

اشاره ارّان: ایران در طول تاریخ، همواره در معرض هجوم و توطئه ‏های دشمنان‏ قرار داشته است. افزایش سطح آگاهی‏های سیاسی و تاریخی مردم‏ (به خصوص نسل جوان)، به‏ طور قطع می‏تواند در بی اثر کردن این‏ توطئه ‏ها نقش بسزایی داشته باشد. در صفحه ‏های ۳۶ و ۳۷ «کتاب‏ تاریخ معاصر» تحت عنوان «بیشتر […]

تاریخ مختصر و وجه تسمیه آذربایجان 13 اکتبر 2024

تاریخ مختصر و وجه تسمیه آذربایجان

گروه تاریخ: منطقه آذربایجان بخشی از سرزمین ماد بزرگ بود. این سرزمین از زمان یورش اسکندر مقدونی به نام آتورپاتگان معروف شده است. البته نام این منطقه در کتاب بن دهش (خلاصه اوستا) ایـران ویچ ذکر گردیده است.

اصطلاح «گوپ و گوپ چی» یادگار فرقه‌ی «دموکرات پیشه وری» 07 اکتبر 2024

اصطلاح «گوپ و گوپ چی» یادگار فرقه‌ی «دموکرات پیشه وری»

گروه فرهنگ و ادب: در حافظه تاریخی ما آذربایجانی ها، بوقچی های فرقه پیشه وری اسطوره بلوف و هرزه گرایی بودند و از آن تاریخ هر دروغگو و طبل توخالی را گوپ یا گوپچی نامیدند.

نقدی بر فرضیه‌ی زهتابی درباره‌ی ترک بودن قوم ماد! 02 اکتبر 2024

نقدی بر فرضیه‌ی زهتابی درباره‌ی ترک بودن قوم ماد!

گروه تاریخ: در این که مردم آذربایجان را باید بازماندگان قوم ماد دانست، بیشتر منابع تاریخی بر آن تاکید دارند. ده‌ها دلیل ساده و علمی مربوط به قرون گذشته نشان می‌دهد که مردم شمال غرب ایران به مادهای باستان پیوسته‌اند و همه پژوهشگران این را مسلّم می‌دانند.

مقالات سردبیرآرشیو
تـغییرِ نام، تـغییرِ هـویت
نویسنده : سردبیر از محمد، علی، داریوش و فریدون تا قوبلای و آکای و هونتای!؟

مردم آذربایجان به عنوان بخشی جدایی‌ناپذیر از ایران و اسلام، از گنجینه مشترکی از اسامی و نام‌ های ایرانی و اسلامی بهره برده‌اند. اما این روزها در برخی محافل و مناطق، شاهد ظهور نام‌هایی هستیم که نه تنها در تاریخ این مرز و بوم، بلکه در خود جمهوری آذربایجان نیز فاقد سابقه‌ی رایج هستند؛ اسامی نظیر «قوبلای»، «قونتای»، «آیهان»، «اُکتای» و....