«ایـران» تنها پشتیبان «نـخجوان» در روزهـای سـخت! 08 نوامبر 2026

«ایـران» تنها پشتیبان «نـخجوان» در روزهـای سـخت!

پس از فروپاشی شوروی، نخجوان با تهدید فروپاشی اجتماعی روبه‌رو شد. در آن سال‌های تاریک، زمانی که زنجیره‌های تأمین در قفقاز گسسته شده بود، ایران گذرگاه جلفا را به سمت نخجوان گشود و ورود کامیون‌های مواد غذایی، دارو و سوخت از خاک ایران، از یک فاجعه انسانی جلوگیری کرد.

سیاحت‌نامه‌ی «اولیا چلبی» درباره‌ی زبان و فرهنگ در شهرهای ماکو، قره‌باغ و نخجوان 26 اکتبر 2026

با تاکید بر نوشته‌های جهانگرد عثمانی بررسی می‌شود: سیاحت‌نامه‌ی «اولیا چلبی» درباره‌ی زبان و فرهنگ در شهرهای ماکو، قره‌باغ و نخجوان

تاملی بر کتاب؛ «از گلستان تا ترکمانچای» 25 اکتبر 2026

بازخوانی نفوذ استعماری و توان نظامی ایران از منظر ژنرال الکسی یرمولوف تاملی بر کتاب؛ «از گلستان تا ترکمانچای»

جغرافیای فرهنگی، پیوند تاریخی ایران و قفقاز 24 اکتبر 2026

بررسی آیین‌ها و رسوم باستانی و تاریخی ایرانی در آن سوی ارس؛ جغرافیای فرهنگی، پیوند تاریخی ایران و قفقاز

بایگانی‌های تاریخ - صفحه 4 از 13 - آذرپژوه
«پیشه‌وری» در قیام «میرزا کوچک‌خان جنگلی» 02 دسامبر 2025
همزمان با سالگرد قیام میرزا کوچک خان و نزدیک شدن به سالگرد سرنگونی فرقه دموکرات بررسی می‌شود:

«پیشه‌وری» در قیام «میرزا کوچک‌خان جنگلی»

با رخداد انقلاب اکتبر، فضای فکری جدیدی در میان برخی روشنفکران ایرانی پدید آمد. این تغییرات در گیلان، زمینه را برای ورود فعالانی با دیدگاه‌های متفاوت فراهم ساخت. سیدجعفر پیشه‌وری یکی از این افراد بود.

تـبریز و ردّ پـای هـزاران‌ساله‌ی یک نـام 29 نوامبر 2025
از کتیبه‌ی سارگن تا نقشه‌ی امروز ایران؛

تـبریز و ردّ پـای هـزاران‌ساله‌ی یک نـام

تبریز تنها هویت یک شهر نیست، بلکه نشانه‌ای از پیوستگی تمدنی در قلب آذربایجان است، جایی که از هزاران سال پیش تا امروز، مرکز داد و ستد، اندیشه و پایداری ایرانی بوده است

سند دلدادگی تبریزی‌ها به ایران که با خون امضا شد 23 نوامبر 2025
برشی از مـاجرای دلدادگی "سـتارخان"

سند دلدادگی تبریزی‌ها به ایران که با خون امضا شد

ایران سرزمین مردان دلاور است؛ از آریو برزن، سورنا، رستم، فردوسی، ابن‌مقفع، نظام‌الملک، شمس‌الدین علی و دیگران تا ستارخان به دوره زمانی مشروطه؛ که از وی تا امروز ادامه می‌یابد.

۲۶ آبـان ۱۳۲۴؛ روزی که ایـران در  برابر اشغالگری ایستاد 17 نوامبر 2025

۲۶ آبـان ۱۳۲۴؛ روزی که ایـران در برابر اشغالگری ایستاد

در بیست‌وششم آبان ماه ۱۳۲۴ دولت وقت ایران به صراحت نسبت به رفتار ارتش شوروی در استانِ آذربایجان اعتراض کرد و این اعتراض را به عنوان اقدامی رسمی در سطح بین‌المللی ثبت نمود.

رد ارتباط افسانه‌ی «دده قورقود» با آذربایجان 10 نوامبر 2025
با تاکید بر کتاب «آذربایجان و شاهنامه» بررسی می‌شود:

رد ارتباط افسانه‌ی «دده قورقود» با آذربایجان

هر از چندگاهی تلاش‌هایی سیستماتیک و غیر علمی صورت می‌گیرد تا افسانه‌ی «دده قورقود» را به عنوان «حماسه طبیعی ترک زبانان آذربایجان» معرفی کنند. این ادعا، که غالباً با انگیزه‌های سیاسی منتشر می‌شود، نیازمند بازبینی دقیق علمی و تاریخی است

سـتارخان؛ نـماد وحـدت مـلی و میراث پایداری در تبریز 09 نوامبر 2025
تأثیر مقاومت ستارخان بر قیام‌های سراسری مشروطه در ایران

سـتارخان؛ نـماد وحـدت مـلی و میراث پایداری در تبریز

هنگامی که محمدعلی‌شاه قاجار به نیت بازگرداندن استبداد و سرکوب فرزندان آزادی‌خواه ایران، مجلس شورای ملی را به توپ بست، تنها شهری که در برابر ظلم قد برافراشت، تبریز بود. شهری که در تاریکی یأس و شکست، شعله‌ای از امید را بر افروخت.

تشدید نزاع سیاسی در ارمنستان و تاثیر آن بر منافع ملی ایران 08 نوامبر 2025

تشدید نزاع سیاسی در ارمنستان و تاثیر آن بر منافع ملی ایران

در شرایطی که حدود هشت ماه به برگزاری انتخابات پارلمانی ارمنستان که به انتخاب نخست وزیر جدید این کشور منجر می شود باقی مانده، نزاع های سیاسی در این کشور مهم همسایه ایران شدت گرفته است.

ایـران و قـفقاز؛ یـک روح در دو کـالبد 28 اکتبر 2025
آذرپژوه بررسی می‌کند:

ایـران و قـفقاز؛ یـک روح در دو کـالبد

قفقاز بعد از جدایی از ایران هدف اصلی سیاست‌های توسعه‌طلبانه و فرهنگی مسکو قرار گرفت. این منطقه، با تاریخ غنی و پیوندهای عمیق تاریخی و تمدنی با ایران، به سرعت به کانون توجه استراتژیک برای امپراتوری روسیه تزاری تبدیل شد.

معرفی و بررسی کتاب داستانی«دیوانه بوده» 27 اکتبر 2025
آذرپژوه بررسی می‌کند:

معرفی و بررسی کتاب داستانی«دیوانه بوده»

کتاب «دیوانه بوده!» افق‌های تازه‌ای از بُن‌مایه‌های فرهنگی و زبانی آذربایجان را پیش روی خواننده می‌گشاید. نویسنده‌ در قالب گفت‌وگویی گسترده و پرکشش میان دو شخصیت، تاریخ، سیاست و فرهنگ منطقه را با نگاهی انتقادی و درعین‌حال ادبی بازتاب می‌دهد.

جغرافیای فرهنگی، پیوند تاریخی ایران و قفقاز 22 اکتبر 2025
بررسی آیین‌ها و رسوم باستانی و تاریخی ایرانی در آن سوی ارس؛

جغرافیای فرهنگی، پیوند تاریخی ایران و قفقاز

قفقاز یک پهنه فرهنگی و سیاسی با ریشه‌های عمیق ایرانی است. پیشینه این ارتباط به دوران باستان بازمی‌گردد؛ از ادوار پیش از تاریخ و حضور اقوام ایرانی‌تبار، تا تمدن‌های نیرومند ماد و هخامنشی که مرزهای خود را تا این منطقه گسترش دادند

مقالات سردبیرآرشیو
تـغییرِ نام، تـغییرِ هـویت
نویسنده : سردبیر از محمد، علی، داریوش و فریدون تا قوبلای و آکای و هونتای!؟

مردم آذربایجان به عنوان بخشی جدایی‌ناپذیر از ایران و اسلام، از گنجینه مشترکی از اسامی و نام‌ های ایرانی و اسلامی بهره برده‌اند. اما این روزها در برخی محافل و مناطق، شاهد ظهور نام‌هایی هستیم که نه تنها در تاریخ این مرز و بوم، بلکه در خود جمهوری آذربایجان نیز فاقد سابقه‌ی رایج هستند؛ اسامی نظیر «قوبلای»، «قونتای»، «آیهان»، «اُکتای» و....