«ایـران» تنها پشتیبان «نـخجوان» در روزهـای سـخت! 08 نوامبر 2026

«ایـران» تنها پشتیبان «نـخجوان» در روزهـای سـخت!

پس از فروپاشی شوروی، نخجوان با تهدید فروپاشی اجتماعی روبه‌رو شد. در آن سال‌های تاریک، زمانی که زنجیره‌های تأمین در قفقاز گسسته شده بود، ایران گذرگاه جلفا را به سمت نخجوان گشود و ورود کامیون‌های مواد غذایی، دارو و سوخت از خاک ایران، از یک فاجعه انسانی جلوگیری کرد.

سیاحت‌نامه‌ی «اولیا چلبی» درباره‌ی زبان و فرهنگ در شهرهای ماکو، قره‌باغ و نخجوان 26 اکتبر 2026

با تاکید بر نوشته‌های جهانگرد عثمانی بررسی می‌شود: سیاحت‌نامه‌ی «اولیا چلبی» درباره‌ی زبان و فرهنگ در شهرهای ماکو، قره‌باغ و نخجوان

تاملی بر کتاب؛ «از گلستان تا ترکمانچای» 25 اکتبر 2026

بازخوانی نفوذ استعماری و توان نظامی ایران از منظر ژنرال الکسی یرمولوف تاملی بر کتاب؛ «از گلستان تا ترکمانچای»

جغرافیای فرهنگی، پیوند تاریخی ایران و قفقاز 24 اکتبر 2026

بررسی آیین‌ها و رسوم باستانی و تاریخی ایرانی در آن سوی ارس؛ جغرافیای فرهنگی، پیوند تاریخی ایران و قفقاز

بایگانی‌های تاریخ - صفحه 10 از 13 - آذرپژوه
شهریار و غائله ی آذربایجان (فرقه دموکرات آذربایجان) 27 ژوئن 2023

شهریار و غائله ی آذربایجان (فرقه دموکرات آذربایجان)

فرقه دموکرات آذربایجان که دو شاخصه مهم کمونیسم وابسته به شوروی و قومیت‌گرایی آذری را نمایندگی می‌کرد‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌، بازخوردهای فراوانی در حوزه ادبیات نیز داشت.

روزی که عثمانیان مردم تبریز را به جرم «خلق باطل» بودن سوزاندند! 23 ژوئن 2023

روزی که عثمانیان مردم تبریز را به جرم «خلق باطل» بودن سوزاندند!

ترکان عثمانی به تلافی کشته شدن سربازانشان در جنگ چالدران، همراه با سلطان سلیم، شهر تبریز را که در آن زمان «عروس شرق» نامیده می‌شد به تصرف درآورده و به ویرانه‌ای تبدیل کردند.

نگاهی بر جغرافیای تاریخی «ارّان» 22 ژوئن 2023

نگاهی بر جغرافیای تاریخی «ارّان»

ارّان نام سرزمینی در قفقاز است، و هیچ گاه نام آذربایجان نداشته است. در مورد محدوده‏ ی جغرافیایی این منطقه نظرهای متفاوتی ارائه شده اند.

گزارشی کوتاه از سفر ابن بطوطه به تبریز 17 ژوئن 2023

گزارشی کوتاه از سفر ابن بطوطه به تبریز

ابن بطوطه از اهالی طنجه مراکش و از بزرگ‌ترین و نامدارترین جهانگردان اسلام است. وی چون پای در سفر نهاد بیست و یک سال داشت و چون به موطن خود بازگشت مردی پنجاه ساله بود.

«دونمه ها» یا مسلمان شدگان سـالونـیک و نقش آنها در ایجاد پان‌ترکیسم 07 ژوئن 2023

«دونمه ها» یا مسلمان شدگان سـالونـیک و نقش آنها در ایجاد پان‌ترکیسم

گروه تاریخ: دونمه به زبان تركي به يهودياني گفته مي‌شود كه در طول تاريخ به ويژه از قرن هفدهم به اسلام گرويدند. گروه دونمه‌هاي سالونيك در امپراتوري عثماني در گذر از امپراتوري به جمهوريت و در انقلاب مشروطيت سال ۱۹۰۸ تركيه با ايجاد كميته‌اي به نام اتحاد و ترقي نقش مؤثري در اضمحلال و متلاشي […]

تات‌های قفقاز بعد از عهدنامه‌ی ترکمانچای و جدایی ۱۷شهر قفقازی، فرجام خوبی نداشته‌اند 13 سپتامبر 2022
در گفتگوی طرح نو با نویسنده‌ی کتاب «تات‌های قفقاز یا پارسی‌زبان‌های جمهوری آذربایجان» مطرح شد:

تات‌های قفقاز بعد از عهدنامه‌ی ترکمانچای و جدایی ۱۷شهر قفقازی، فرجام خوبی نداشته‌اند

مسئله‌ی اصلی در گفت‌وگو با دکتر مجید کریمی، نویسنده‌ی کتاب «تات‌های قفقاز یا پارسی‌زبان‌های جمهوری آذربایجان» این است که ریشه‌ی قومی، تاریخی و زبانی و علت نام‌گذاری تات‌ها را شناخته و بدانیم که تات‌ها چه قومی هستند و چه حضوری در این حوزه‌ی تاریخی داشته‌ و سیر تکوینی تاریخی آنها چگونه بوده است؟ همچنین درباره‌ی رابطه‌ی شروان و اران (آلبانیای قفقاز) با ایران و ایران‌تباران توضیح داده می‌شود.

روایت دو ایرانی مشروطه‌خواه؛ «ستارخان» و «یپرم خان» 23 جولای 2022
وقتی ارمنی‌ها در کنار آذری‌ها برای آزادی ایران می‌جنگیدند!

روایت دو ایرانی مشروطه‌خواه؛ «ستارخان» و «یپرم خان»

در تاریخ مشروطیت نام دو نفر همیشه با احترام بیان می‌شود که یکی ستارخان است و دیگری یک ارمنی اهل گنجه که یپرم داویدیان گانتزاکتسی نام داشت. اهمیت این دو سردار در عملکرد و رفتار و وفاداری و پایمردی و پاکبازی ایشان است که این دو را به فرزندان صالح میهن تبدیل کرده است

تبریز و یک قتل و عام خونین توسط ترکان عثمانی 30 مارس 2022

تبریز و یک قتل و عام خونین توسط ترکان عثمانی

اواخر سپتامبر سال ۱۵۸۵ میلادی، قلب آذربایجان مورد هجوم عظیم نيروهای عثمانی واقع شد. علی رغم شکست سپاه اصلی، مردم تبریز دست به مقاومت جانانه‌ای در مقابل تجاوز ترکان عثمانی زدند اما این شجاعت تبدیل به یکی تراژدی تمام عیار برای مردم تبریز شد!

غارت کتابخانه‌های تبریز توسط ترکان عثمانی 07 مارس 2022

غارت کتابخانه‌های تبریز توسط ترکان عثمانی

به گواه تاریخ بیش از 23 نوبت میان ایرانیان و عثمانی ها جنگ های خونینی درگرفته است که در اکثر آنها عثمانی‌ها آغازکننده‌ی جنگ بودند و در بیشتر آنها آذربایجان در خط مقدم نبرد با دشمن بوده است. حملات ویرانگر آنان به آذربایجان همیشه سوءقصد، غارت و قتل عام های فجیع را به همراه داشته است

نگاهی بر کتیبه‌ی خط میخی اورارتویی «رازلیق» در شهرستان سراب 30 ژانویه 2022

نگاهی بر کتیبه‌ی خط میخی اورارتویی «رازلیق» در شهرستان سراب

بر پیشانی کوه بلندی از سلسله کوه‌های شمال شهرستان سراب، کتیبه‌ای اورارتویی نقر شده است که در زبان محلی به «رازلیق» مشهور است. مرتضی راوندی، می‌نویسد: «این تمدن در اطراف دریاچه‌ی ارومیه، دریاچه‌ی وان، ارمنستان و ناحیه‌ی آناتولی شرقی قرار داشته ‌است...»

مقالات سردبیرآرشیو
تـغییرِ نام، تـغییرِ هـویت
نویسنده : سردبیر از محمد، علی، داریوش و فریدون تا قوبلای و آکای و هونتای!؟

مردم آذربایجان به عنوان بخشی جدایی‌ناپذیر از ایران و اسلام، از گنجینه مشترکی از اسامی و نام‌ های ایرانی و اسلامی بهره برده‌اند. اما این روزها در برخی محافل و مناطق، شاهد ظهور نام‌هایی هستیم که نه تنها در تاریخ این مرز و بوم، بلکه در خود جمهوری آذربایجان نیز فاقد سابقه‌ی رایج هستند؛ اسامی نظیر «قوبلای»، «قونتای»، «آیهان»، «اُکتای» و....