«ایـران» تنها پشتیبان «نـخجوان» در روزهـای سـخت! 08 نوامبر 2026

«ایـران» تنها پشتیبان «نـخجوان» در روزهـای سـخت!

پس از فروپاشی شوروی، نخجوان با تهدید فروپاشی اجتماعی روبه‌رو شد. در آن سال‌های تاریک، زمانی که زنجیره‌های تأمین در قفقاز گسسته شده بود، ایران گذرگاه جلفا را به سمت نخجوان گشود و ورود کامیون‌های مواد غذایی، دارو و سوخت از خاک ایران، از یک فاجعه انسانی جلوگیری کرد.

سیاحت‌نامه‌ی «اولیا چلبی» درباره‌ی زبان و فرهنگ در شهرهای ماکو، قره‌باغ و نخجوان 26 اکتبر 2026

با تاکید بر نوشته‌های جهانگرد عثمانی بررسی می‌شود: سیاحت‌نامه‌ی «اولیا چلبی» درباره‌ی زبان و فرهنگ در شهرهای ماکو، قره‌باغ و نخجوان

تاملی بر کتاب؛ «از گلستان تا ترکمانچای» 25 اکتبر 2026

بازخوانی نفوذ استعماری و توان نظامی ایران از منظر ژنرال الکسی یرمولوف تاملی بر کتاب؛ «از گلستان تا ترکمانچای»

جغرافیای فرهنگی، پیوند تاریخی ایران و قفقاز 24 اکتبر 2026

بررسی آیین‌ها و رسوم باستانی و تاریخی ایرانی در آن سوی ارس؛ جغرافیای فرهنگی، پیوند تاریخی ایران و قفقاز

بایگانی‌های تاریخ - صفحه 9 از 13 - آذرپژوه
«پیشه‌وری» یک کمونیست تمام عیار بود! 22 نوامبر 2023
در دومین جلسه‌ی تخصصی موسسه‌ی مطالعات آذربایجان با موضوع فرقه‌ی دموکرات مطرح شد:

«پیشه‌وری» یک کمونیست تمام عیار بود!

76 سال پیش در چنین روزهایی فرقه‌ی دموکرات آذربایجان با هدایت رسمی استالین و رهبری جعفر پیشه‌وری، اعلام موجودیت کرد و به مدت یک سال اداره آذربایجان بدون دخالت حکومت مرکزی ایران تداوم یافت. برای موشکافی از برخی زوایای پنهان این حرکت، با دوتن از پژوهشگران آذربایجانی به گفتگو نشستیم.

اران و شروان ولایتی از آذربایجان؟! 21 نوامبر 2023
پاسخ به یک سوال تاریخی:

اران و شروان ولایتی از آذربایجان؟!

گروه تاریخ: آن چنان که از اسناد و منابع تاریخی برمی‌آید، سرزمین اران و آذربایجانِ ایران هیچ گاه در یک اقلیم و یا یک محدوده جغرافیایى قرار نگرفته بودند. صحت این مطلب را مى‌‏توان از لابه‌لاى اکثر مدارک و اسناد باز یافت. هر چند در برخى از فرهنگ‌ها و کتاب‌ها، محدوده آن دو یکى دانسته شده و اران ولایتى از آذربایجان شمرده شده است.

معرفی برخی ازنالایق ترین پادشاهان ایرانی 14 نوامبر 2023
آذرپژوه بررسی می‌کند:

معرفی برخی ازنالایق ترین پادشاهان ایرانی

گروه تاریخ: سرزمین ایران از هزاران سال پیش تاکنون فراز و نشیب‌های فراوانی را از سر گذرانده است. حکمرانان و پادشاهان یکی پس از دیگری آمده و رفته‌اند و در نهایت تنها نامی از دودمان آن‌ها در تاریخ برجای مانده است؛ نام نیک یا نام بد!

نام آذربایجان در کتاب«نزهه القلوب» نوشته‌ی حمداله مستوفی 02 سپتامبر 2023

نام آذربایجان در کتاب«نزهه القلوب» نوشته‌ی حمداله مستوفی

این روزها برخی سایت ها و گروه‌های قومی تلاش دارند تا با تحریف نوشتاری نام «آذربایجان» به«آزربایجان»، تاریخ و هویتی جدید برای مردم آذربایجان، جدا از تاریخ و هویت ایرانی، بتراشند.

آذربایجان و زبان مردمانش 29 آگوست 2023

آذربایجان و زبان مردمانش

زبان ترکی آذربایجانی هم که عزیز دل همه مردم ایران و آذربایجانیان است، به عنوان بخشی از هویتِ ایرانیِ یک آذربایجانی تعریف می‌شود نه هویتی مستقل از ایران.

دیدگاه جهانگردان درباره‌ی زبان و نژاد مردم آذربایجان 16 آگوست 2023

دیدگاه جهانگردان درباره‌ی زبان و نژاد مردم آذربایجان

گروه تاریخ:گزارش وضعيت نژادي و زباني در آذربايجان با پيدايش و رشد علم تاريخ در اين دوره، اولين بار با نوشته‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های محمدبن‌ موسي‌ خوارزمي‌آغاز مي‌شود كه در سال‌ (228 هـ.ق) از سوي‌ خليفه‌ وقت (233ـ227 ق) مأمور مي‌شود تا محل‌ دقيق‌ سد يأجوج‌ و مأجوج‌ را كشف‌كند.

زبان مـردم آذربایجان، زبان ایرانی بوده است 16 جولای 2023
تـاريخ‌شناس و زبان‌شناس جمهوري آذربايجان:

زبان مـردم آذربایجان، زبان ایرانی بوده است

گروه فرهنک و ادب: «پروفسور اقرار علی‌اف» از دانشمندان برجسته تـاریخ‌شناسی و زبان‌شناسی جمهوری آذربایجان است. وی عضو هیات علمی آکادمی علوم جمهوری آذربایجان در باکو بود. به زبان های باستانی احاطه داشت و از انگشت‌شمار پژوهشگرانی بود که از توانایی خواندن خطوط میخی سومری، آکدی، آشوری و فارسی باستان برخوردار بود. کتاب تـاریخ آتورپاتکان یکی از تالیفات علمی و مهم «اقرار علی اف» می‌باشد.

تبریز شهر شکوهِ تاریخی؛ نگاهی به میدان «صاحب آباد» 12 جولای 2023

تبریز شهر شکوهِ تاریخی؛ نگاهی به میدان «صاحب آباد»

گروه تاریخ: شکوه تاریخی تبریز باعث شده است در گوشه و کنار این شهر بناهای مهم تاریخی و فرهنگی ساخته شود یکی از این بناها مجموعه حسن پادشاه یا میدان صاحب‌آباد است که با ۱۶۰هزار متر مربع در دوره آق‌قویونلوها با قدمت و وسعت دو برابر میدان نقش جهان اصفهان بنا شده بود.  این میدان […]

تاریخ مختصر و وجه تسمیه آذربایجان 09 جولای 2023

تاریخ مختصر و وجه تسمیه آذربایجان

گروه تاریخ: منطقه آذربایجان بخشی از سرزمین ماد بزرگ بود. این سرزمین از زمان یورش اسکندر مقدونی به نام آتورپاتگان معروف شده است. البته نام این منطقه در کتاب بن دهش (خلاصه اوستا) ایـران ویچ ذکر گردیده است.

زلزله‌های ویرانگر تبریز 01 جولای 2023

زلزله‌های ویرانگر تبریز

تبریز یکی از شهرهای تاریخی ایران است که در سده‌ی هشتم پیش از میلاد بنیان نهاده شده ‌است. این شهر از اواخر سده‌ی چهارم هجری به بعد، همواره به‌عنوان مرکز منطقه‌ی آذربایجان شناخته می شود.

مقالات سردبیرآرشیو
تـغییرِ نام، تـغییرِ هـویت
نویسنده : سردبیر از محمد، علی، داریوش و فریدون تا قوبلای و آکای و هونتای!؟

مردم آذربایجان به عنوان بخشی جدایی‌ناپذیر از ایران و اسلام، از گنجینه مشترکی از اسامی و نام‌ های ایرانی و اسلامی بهره برده‌اند. اما این روزها در برخی محافل و مناطق، شاهد ظهور نام‌هایی هستیم که نه تنها در تاریخ این مرز و بوم، بلکه در خود جمهوری آذربایجان نیز فاقد سابقه‌ی رایج هستند؛ اسامی نظیر «قوبلای»، «قونتای»، «آیهان»، «اُکتای» و....