تـغییرِ نام، تـغییرِ هـویت 31 اکتبر 2026

از محمد، علی، داریوش و فریدون تا قوبلای و آکای و هونتای!؟ تـغییرِ نام، تـغییرِ هـویت

مردم آذربایجان به عنوان بخشی جدایی‌ناپذیر از ایران و اسلام، از گنجینه مشترکی از اسامی و نام‌ های ایرانی و اسلامی بهره برده‌اند. اما این روزها در برخی محافل و مناطق، شاهد ظهور نام‌هایی هستیم که نه تنها در تاریخ این مرز و بوم، بلکه در خود جمهوری آذربایجان نیز فاقد سابقه‌ی رایج هستند؛ اسامی نظیر «قوبلای»، «قونتای»، «آیهان»، «اُکتای» و....

بایگانی‌های مقاله - صفحه 6 از 13 - آذرپژوه
تـبریز و ردّ پـای هـزاران‌ساله‌ی یک نـام 29 نوامبر 2025
از کتیبه‌ی سارگن تا نقشه‌ی امروز ایران؛

تـبریز و ردّ پـای هـزاران‌ساله‌ی یک نـام

تبریز تنها هویت یک شهر نیست، بلکه نشانه‌ای از پیوستگی تمدنی در قلب آذربایجان است، جایی که از هزاران سال پیش تا امروز، مرکز داد و ستد، اندیشه و پایداری ایرانی بوده است

«اصلی و کرم» افسانه‌ای در قلب قفقاز و آناتولی 23 نوامبر 2025
در جستجوی حقیقت تاریخیِ یک روایت عاشقانه؛

«اصلی و کرم» افسانه‌ای در قلب قفقاز و آناتولی

پرسش کلیدی درباره‌ی روایت "اصلی و کرم" که همواره مطرح بوده، ماهیت تاریخی شخصیت‌های این روایت است؛ آیا اصلی و کرم صرفاً شخصیت‌های ساختگی در یک قصه هستند یا بر اساس شخصیت‌های تاریخی واقعی شکل گرفته‌اند؟

همه چیز درباره‌ی نژاد، زبان و محل تولد مولانا 22 نوامبر 2025
واکاوی اسناد تاریخی در پرتو دیدگاه‌های معاصر

همه چیز درباره‌ی نژاد، زبان و محل تولد مولانا

میراث عظیم مولانا فراتر از مرزهای جغرافیایی و فرهنگی رفته و به مثابه پلی میان شرق و غرب عمل می‌کند. با این حال، هویت او همواره موضوع مناقشات سیاسی، فرهنگی و حتی ژئوپلیتیک بوده است

فیلسوفی که پیوند دهنده حکمت متعالیه، تفسیر قرآن و میراث باستانی ایران بود 15 نوامبر 2025
همزمان با روز بزرگداشت علامه طباطبایی تبریزی، آذرپژوه بررسی می‌کند:

فیلسوفی که پیوند دهنده حکمت متعالیه، تفسیر قرآن و میراث باستانی ایران بود

علامه طباطبایی نه تنها مفسر بزرگ قرآن کریم و احیاگر فلسفه اسلامی در قرن بیستم بود، بلکه الگویی از خردورزی، اعتدال و تخصص عمیق در حوزه‌های مختلف قلمداد می‌شود. ایشان به حق می‌توانست «فیلسوف ذوالقرنین» زمانه خود باشد

بررسی انتقاد از «مرکزیت فارس» در منظومه‌ی ملی ایران 11 نوامبر 2025
ایـران و افـسانه‌ی سـلطه‌ی قـومی!

بررسی انتقاد از «مرکزیت فارس» در منظومه‌ی ملی ایران

هویت ملی ایران بر پایه‌ی گذشته‌ی تاریخی چند هزار ساله، پیوستگی تمدنی عمیق، و یک شبکه‌ی پیچیده از تعاملات فرهنگی و زبانی شده است. با این حال، در دهه‌های اخیر، روایت‌هایی هستند که تلاش دارند ساختار تمدنی ایران را صرفاً بر پایه‌ی مناسبات قومی-زبانی بازتعریف کنند.

رد ارتباط افسانه‌ی «دده قورقود» با آذربایجان 10 نوامبر 2025
با تاکید بر کتاب «آذربایجان و شاهنامه» بررسی می‌شود:

رد ارتباط افسانه‌ی «دده قورقود» با آذربایجان

هر از چندگاهی تلاش‌هایی سیستماتیک و غیر علمی صورت می‌گیرد تا افسانه‌ی «دده قورقود» را به عنوان «حماسه طبیعی ترک زبانان آذربایجان» معرفی کنند. این ادعا، که غالباً با انگیزه‌های سیاسی منتشر می‌شود، نیازمند بازبینی دقیق علمی و تاریخی است

توماس باراک؛ طراح نقشه‌ی‌ جدید خاورمیانه و سفیر آمریکا در ترکیه 09 نوامبر 2025
از خزر تا مدیترانه، همه‌چیز در چارچوب یک طرح واحد چیده می‌شود

توماس باراک؛ طراح نقشه‌ی‌ جدید خاورمیانه و سفیر آمریکا در ترکیه

توماس باراک که در نگاه رسمی، «سفیر آمریکا در ترکیه» معرفی می‌شود، در واقع از پشت صحنه‌ی دیپلماسی، طرحی بزرگ‌تر برای خاورمیانه را هدایت می‌کند؛ طرحی که از دریای کاسپین تا سواحل مدیترانه امتداد دارد و در نهایت، هدفش محاصره‌ی ایران از بیرون و فشار از درون است.

تشدید نزاع سیاسی در ارمنستان و تاثیر آن بر منافع ملی ایران 08 نوامبر 2025

تشدید نزاع سیاسی در ارمنستان و تاثیر آن بر منافع ملی ایران

در شرایطی که حدود هشت ماه به برگزاری انتخابات پارلمانی ارمنستان که به انتخاب نخست وزیر جدید این کشور منجر می شود باقی مانده، نزاع های سیاسی در این کشور مهم همسایه ایران شدت گرفته است.

روایت تاریخی، هویتی و ژئوپلیتیکی دریای کاسپین 08 نوامبر 2025

روایت تاریخی، هویتی و ژئوپلیتیکی دریای کاسپین

بررسی نام «خزر» در کنار نام‌های کهن‌تر مانند «کاسپین»، «دریای هیرکانی»، «دریای تبرستان» یا «دریای گیلان»، به نوعی بازخوانی تاریخ طولانی شکل‌گیری هویت در این منطقه است

قطران تبریزی و جایگاه فارسی در آذربایجان 03 نوامبر 2025
تحلیلی بر رواج زبان فارسی در قرن چهارم هجری

قطران تبریزی و جایگاه فارسی در آذربایجان

آذربایجان همواره یکی از کانون‌های مهم جذب و پرورش زبان فارسی بوده و ظهور شاعرانی چون قطران تبریزی پنجره‌ای گشوده به سوی وضعیت زبانی و فرهنگی این منطقه در دوران پیش از سلطه کامل زبان ترکی آذربایجانی

مقالات سردبیرآرشیو
تـغییرِ نام، تـغییرِ هـویت
نویسنده : سردبیر از محمد، علی، داریوش و فریدون تا قوبلای و آکای و هونتای!؟

مردم آذربایجان به عنوان بخشی جدایی‌ناپذیر از ایران و اسلام، از گنجینه مشترکی از اسامی و نام‌ های ایرانی و اسلامی بهره برده‌اند. اما این روزها در برخی محافل و مناطق، شاهد ظهور نام‌هایی هستیم که نه تنها در تاریخ این مرز و بوم، بلکه در خود جمهوری آذربایجان نیز فاقد سابقه‌ی رایج هستند؛ اسامی نظیر «قوبلای»، «قونتای»، «آیهان»، «اُکتای» و....