همبستگی اجتماعی و اشتراک در ارزش‌ها، به ملت‌ها توانایی عبور از طوفان‌ها را می‌دهد و بقا و توسعه‌ی آن‌ها را در دهکده جهانی تضمین می‌کند. و این ضرورتِ حیاتی در دنیای امروز، دقیقاً همان حقیقتی است که حکیم فردوسی قرن‌ها پیش آن را در تار و پود شاهنامه تنید

در بسیاری از جوامع جنگ‌ها به عنوان بستری برای تقویت وحدت ملی عمل کرده‌اند. در این مطلب تلاش می‌شود تا به بخشی از این همبستگی و حس مشارکت عمومی در میان مردم و جناح‌های مختلف سیاسی، که در نتیجه‌ی حملات اخیر آمریکا و اسرائیل پدید آمد، اشاره شود.

در میان آثار برجای‌مانده از سده‌های نخستین شعر فارسی، برخی دیوان‌ها تنها مجموعه‌ای از قصاید و مدایح نیستند، بلکه افزون بر ارزش ادبی، به منزله سندی زنده برای فهم تاریخ، فرهنگ و فضای اجتماعی عصر خود نیز به کار می‌آیند. دیوان قطران تبریزی از همین شمار است

آق‌قویونلوها هرچند ریشه ایلیاتی داشتند، اما با انتخاب تبریز به عنوان پایتخت و تکیه بر دیوان‌سالاران نخبه ایرانی، ماهیتی کاملاً ایرانی و مدافع مرزهای تاریخی کشور به خود گرفتند. ولادیمیر مینورسکی در پژوهش‌های خود اشاره می‌کند، دربار اوزون حسن در تبریز، کانون احیای پیوندهای سیاسی قلمرو ایران تاریخی بود

کهن‌شهرِ تبریزِ قهرمان، جایگاهی منحصربه‌فرد و راهبردی در قوام‌بخشی به هویت ایرانی داشته است. این دیار مهد تمدن، مشعل‌دار پیشرفت‌های علمی، فرهنگی و ادبی ایران بوده و پناهگاهی امن برای آزادی‌خواهان و خردورزان در تمام اعصار به شمار رفته است.

آذربایجان همواره پاسدار بی‌بدیل یکپارچگی ملی بوده است. پایداری تمدنی ایران در طول قرن‌های متمادی و در مواجهه با طوفان‌های سهمگین تاریخی، فرآیندی تصادفی نبوده، بلکه حاصل پیوند اندام‌وار و ناگسستنی اقلیم‌های مختلفی است که در یک هم‌افزایی همیشگی، مفهوم والای «ایران» را قوام بخشیده‌اند

همام تبریزی نمادی از شکوه فرهنگی آذربایجان در سده‌ی هفتم هجری است. همام توانست میان لطافت غزل سبک عراقی و اصالت زبانی بومی خود پیوندی ناگسستنی ایجاد کند. تحلیل جایگاه او نشان می‌دهد که وی جدی‌ترین راوی «زبان آذری کهن» (پهلوی آذری) محسوب می‌شود

اصل پانزدهم یکی از متعادل‌ترین مواد قانونی در حوزه‌ی‌ زبان و هویت فرهنگی ملی است؛ اصلی که هم تثبیت‌کننده‌ی زبان وحدت ملی یعنی فارسی است، و هم پاسدار حق فرهنگی اقوام ایرانی در به‌کارگیری زبان‌های محلی و قومی!

زبان مادری، تنها ابزار ارتباط نیست؛ بلکه ظرفی است که جهان‌بینی یک قوم در آن ریخته شده است و صیانت از این میراث، مسئولیتی دوجانبه است. در این ارتباط گفتگویی صمیمی اما جدی میان سه دانشجو از دانشگاه‌های تبریز و سردبیر را می‌خوانیم که در یک کافه در تبریز گرد هم آمده‌اند تا درباره‌ی ابعاد قانونی و آموزشی زبان مادری در ایران به بحث بنشینند.

استراتژی مشترک همه‌ی جریانات واگرا به تقابل کشاندن ایرانیان با یکدیگر، با برجسته‌سازی اختلافات قومی و زبانی و به حاشیه راندن عناصر وحدت‌بخش ملی است.