تاملی بر شکل‌گیری و فعالیت سازمان « گرگ‌های خاکستری » 04 نوامبر 2026

بـازوی پـنهان قـدرت و ابـزار جنگ‌های نیابتی تاملی بر شکل‌گیری و فعالیت سازمان « گرگ‌های خاکستری »

سازمان « گرگ‌ های خاکستری » یکی از پرنفوذترین و رادیکال‌ترین جریان‌های ملی‌گرای افراطی و نژادپرست در سطح بین‌المللی به شمار می‌رود. ایدئولوژی این سازمان بر پایه‌ی برتری‌طلبی نژادی استوار است که با هدف بازسازی عظمتِ گذشته‌ و حذف هرگونه تنوع قومیتی در منطقه فعالیت می‌کند

در بابِ پیوندِ ریشه‌ها و پل‌های گفتگو در ایران 01 نوامبر 2026

گزارشی از یک گپ دانشجویی میان سردبیر با تعدادی از دانشجویان دانشگاه تبریز؛ در بابِ پیوندِ ریشه‌ها و پل‌های گفتگو در ایران

تـغییرِ نام، تـغییرِ هـویت 31 اکتبر 2026

از محمد، علی، داریوش و فریدون تا قوبلای و آکای و هونتای!؟ تـغییرِ نام، تـغییرِ هـویت

بایگانی‌های جامعه - صفحه 13 از 24 - آذرپژوه
معرفی و بررسی کتاب داستانی«دیوانه بوده» 27 اکتبر 2025
آذرپژوه بررسی می‌کند:

معرفی و بررسی کتاب داستانی«دیوانه بوده»

کتاب «دیوانه بوده!» افق‌های تازه‌ای از بُن‌مایه‌های فرهنگی و زبانی آذربایجان را پیش روی خواننده می‌گشاید. نویسنده‌ در قالب گفت‌وگویی گسترده و پرکشش میان دو شخصیت، تاریخ، سیاست و فرهنگ منطقه را با نگاهی انتقادی و درعین‌حال ادبی بازتاب می‌دهد.

تبارشناسی دولت صفویه؛ فراتر از جدال قومی و زبانی 26 اکتبر 2025

تبارشناسی دولت صفویه؛ فراتر از جدال قومی و زبانی

گروهی، از سر تعصب یا سوءبرداشت، تلاش دارند صفویه را «غیرایرانی» جلوه دهند؛ در حالی که نگاهی منصفانه و مستند به منابع اصیل تاریخی نشان می‌دهد صفویان برآمده از متن تمدن ایرانی بودند.

جغرافیای فرهنگی، پیوند تاریخی ایران و قفقاز 22 اکتبر 2025
بررسی آیین‌ها و رسوم باستانی و تاریخی ایرانی در آن سوی ارس؛

جغرافیای فرهنگی، پیوند تاریخی ایران و قفقاز

قفقاز یک پهنه فرهنگی و سیاسی با ریشه‌های عمیق ایرانی است. پیشینه این ارتباط به دوران باستان بازمی‌گردد؛ از ادوار پیش از تاریخ و حضور اقوام ایرانی‌تبار، تا تمدن‌های نیرومند ماد و هخامنشی که مرزهای خود را تا این منطقه گسترش دادند

عهدنامه گلستان و ترکمنچای؛ بازخوانی یک فاجعه‌ی تاریخی و ژئوپلیتیک 21 اکتبر 2025

عهدنامه گلستان و ترکمنچای؛ بازخوانی یک فاجعه‌ی تاریخی و ژئوپلیتیک

عهدنامه‌های گلستان و ترکمنچای، نقاط عطفی در افول قدرت ایران و آغاز جدایی دائمی بخش‌هایی از سرزمین‌های کهن آن به نفع امپراتوری روسیه تزاری بودند؛ روندی که تا همین لحظه آسیب‌های فرهنگی، سیاسی و حتی اقتصادی آن گریبانگیر کشور شده است.

پاسخ به یک سوال؛ پیچیدگی‌های ایدئولوژی قومی در آذربایجان 20 اکتبر 2025
اصالت‌طلبی، مطالبات مدنی، و سایه‌ی تجزیه‌طلبی

پاسخ به یک سوال؛ پیچیدگی‌های ایدئولوژی قومی در آذربایجان

پاسخ به یک سوال؛ «آیا ایدئولوژی قومی که در میان قشر روشنفکر آذربایجانی در ایران مطرح می‌شود، مبتنی بر اصالت قومی آذربایجانی‌ها و طرد قوم‌های دیگر است؟ آیا آنها در پی تجزیه‌طلبی هستند؟»

دیـوان قـطران تـبریزی، اثباتی دیگر بـر پیوستگی تاریخی ملت ایران 20 اکتبر 2025
آذرپژوه بررسی می‌کند:

دیـوان قـطران تـبریزی، اثباتی دیگر بـر پیوستگی تاریخی ملت ایران

دیوان اشعار قطران تبریزی، شاعر برجسته قرن پنجم هجری قمری، یکی از گنجینه‌های گرانبهاست که با مضامین ژرف و محتوای غنی خود، نوری دیگر بر ابعاد گوناگون پیوستگی تاریخی ملت ایران می‌تاباند

یـادداشتی بـر قوم‌گرایی در ایـران 19 اکتبر 2025
محکومیت پان‌کردیسم و پان‌ترکیسم

یـادداشتی بـر قوم‌گرایی در ایـران

هرگونه قوم‌گرایی افراطی که در قالب پان تعریف می‌شوند، اعم از پان‌کردیسم و پان‌ترکیسم و... برای امنیت ملی، وحدت ملی و همزیستی مسالمت‌آمیز اقوام، تیره‌ها و گروه‌های زبانی مختلف در ایران بسیار زیان‌آور و مخرب است و باید به صراحت محکوم شود

بررسی حاکمیت فرهنگ ایران در قفقاز و شواهد تاریخی و راهکارهای احیای آن 18 اکتبر 2025
قلب تپنده‌ی تمدن ایرانی در شمال رود ارس

بررسی حاکمیت فرهنگ ایران در قفقاز و شواهد تاریخی و راهکارهای احیای آن

قفقاز شامل جمهوری‌های امروزی آذربایجان، ارمنستان، گرجستان و بخش‌هایی از داغستان، نه تنها از نظر جغرافیایی همواره تحت نفوذ یا حاکمیت مستقیم ایران قرار داشته، بلکه در طول قرون متمادی، زبان فارسی به عنوان زبان رسمی، دیوانی، علمی و ادبی این منطقه عمل کرده است

صحت نام «سبلان»، خاقانی و نقد مسئولین اردبیلی 18 اکتبر 2025

صحت نام «سبلان»، خاقانی و نقد مسئولین اردبیلی

تغییر نام "سبلان" به "ساوالان" نه تنها کمکی به حل مشکلات اصلی مردم اردبیل نمی‌کند، بلکه تمرکز جامعه را از مسائل مهم به سمت مناقشات کم‌اهمیت منحرف می‌سازد. تمرکز اصلی باید بر معیشت و توسعه منطقه باشد، نه بازی با نام‌ها.

تبریزی‌ها نخستین نسخه مصحح از دیوان حافظ را چاپ کردند 14 اکتبر 2025
در آیین بزرگداشت روز حافظ در بنیاد پژوهشی شهریار تبریز مطرح شد:

تبریزی‌ها نخستین نسخه مصحح از دیوان حافظ را چاپ کردند

آیین ویژه روز بزرگداشت حافظ شیرازی در بنیاد پژوهشی شهریار و با حضور استادان، پژوهشگران و علاقمندان شعر و ادب با موضوع محوری «آذربایجان و حافظ» و با تکیه بر نقش آذربایجان و پژوهشگران آذربایجانی در تکوین حافظ‌پژوهی برگزار شد

مقالات سردبیرآرشیو
تـغییرِ نام، تـغییرِ هـویت
نویسنده : سردبیر از محمد، علی، داریوش و فریدون تا قوبلای و آکای و هونتای!؟

مردم آذربایجان به عنوان بخشی جدایی‌ناپذیر از ایران و اسلام، از گنجینه مشترکی از اسامی و نام‌ های ایرانی و اسلامی بهره برده‌اند. اما این روزها در برخی محافل و مناطق، شاهد ظهور نام‌هایی هستیم که نه تنها در تاریخ این مرز و بوم، بلکه در خود جمهوری آذربایجان نیز فاقد سابقه‌ی رایج هستند؛ اسامی نظیر «قوبلای»، «قونتای»، «آیهان»، «اُکتای» و....