تاملی بر شکل‌گیری و فعالیت سازمان « گرگ‌های خاکستری » 04 نوامبر 2026

بـازوی پـنهان قـدرت و ابـزار جنگ‌های نیابتی تاملی بر شکل‌گیری و فعالیت سازمان « گرگ‌های خاکستری »

سازمان « گرگ‌ های خاکستری » یکی از پرنفوذترین و رادیکال‌ترین جریان‌های ملی‌گرای افراطی و نژادپرست در سطح بین‌المللی به شمار می‌رود. ایدئولوژی این سازمان بر پایه‌ی برتری‌طلبی نژادی استوار است که با هدف بازسازی عظمتِ گذشته‌ و حذف هرگونه تنوع قومیتی در منطقه فعالیت می‌کند

در بابِ پیوندِ ریشه‌ها و پل‌های گفتگو در ایران 01 نوامبر 2026

گزارشی از یک گپ دانشجویی میان سردبیر با تعدادی از دانشجویان دانشگاه تبریز؛ در بابِ پیوندِ ریشه‌ها و پل‌های گفتگو در ایران

تـغییرِ نام، تـغییرِ هـویت 31 اکتبر 2026

از محمد، علی، داریوش و فریدون تا قوبلای و آکای و هونتای!؟ تـغییرِ نام، تـغییرِ هـویت

بایگانی‌های جامعه - صفحه 10 از 24 - آذرپژوه
درس‌هـای ۲۱ آذر ۱۳۲۵ بـرای امـروز ایـران 11 دسامبر 2025
نقش آرشیوهای شوروی در افشای ماهیت فرقه‌ی دموکرات آذربایجان؛

درس‌هـای ۲۱ آذر ۱۳۲۵ بـرای امـروز ایـران

«فرقه دموکرات آذربایجان» با رهبری جعفر پیشه‌وری، نه تنها نمادی از شورش منطقه‌ای، بلکه ابزاری در دست شوروی برای فشار بر دولت مرکزی تهران بود تا امتیازات حیاتی، به‌ویژه در حوزه نفت، به دست آید

آذرآبــادگان؛ دیــارِ آزادگان 10 دسامبر 2025

آذرآبــادگان؛ دیــارِ آزادگان

آذربایجان که در شاهنامه از برای رعایت وزن به‌شکل «آذرآبادگان» آمده، دیار و سرزمین «آزادگان» یعنی «ایرانی‌ها» شناخته شده است؛ چه‌این‌که به یقین می‌دانیم مراد از آزادگان در سرتاسر شاهنامه ایرانی‌ها هستند.

جنگ چالدران؛ نبردی که سرنوشت ایران را تغییر داد 09 دسامبر 2025
بازخوانی یکی از تأثیرگذارترین نبردهای ایران و عثمانی

جنگ چالدران؛ نبردی که سرنوشت ایران را تغییر داد

نبرد چالدران نقطه عطفی در تاریخ ایران و غرب آسیا بود؛ نبردی میان دو امپراتوری بزرگ، صفوی و عثمانی، که با شکست سپاه ایران به پایان رسید اما اثرات سیاسی، مذهبی و ژئوپلیتیک آن تا قرن‌ها ادامه یافت.

«خلیج فارس» بخشی از شناسنامه فرهنگی و تاریخی ملت ایران است 07 دسامبر 2025

«خلیج فارس» بخشی از شناسنامه فرهنگی و تاریخی ملت ایران است

نام «خلیج فارس» نه‌تنها بخشی از میراث کهن ایران‌زمین را بازتاب می‌دهد، بلکه در طی هزاران سال، در آثار مکتوب و اسناد رسمی تمدن‌های متعدد از شرق تا غرب جهان، با همین عنوان ثبت و تأیید شده است.

شانزدهم آذر؛ در جستجوی «هویت»  میان خاک و آسمان 07 دسامبر 2025
در حاشیه‌ی روز دانشجو و گفت‌وگوی دو دانشجو با سردبیر آذرپژوه:

شانزدهم آذر؛ در جستجوی «هویت» میان خاک و آسمان

در روز 16 آذر، میهمان دو دانشجوی نخبه‌ی دانشگاه‌های تبریز شدیم. هدف، نه بزرگداشت صرف یک تاریخ، بلکه جستجوی پاسخ به یک پرسش کهن بود: هویت ما از کجاست و مرزهای نژاد و قومیت تا کجا باید بر زیست ما حاکم باشد؟

شاعران آذربایجانی صدای «ایرانِ فرهنگی» در گذر زمان هستند 06 دسامبر 2025
آذرپژوه بررسی می‌کند:

شاعران آذربایجانی صدای «ایرانِ فرهنگی» در گذر زمان هستند

از روزگاران کهن تا دوران معاصر، شاعران و نویسندگان آذربایجان و اران، زبان دل و تفکر جامعه خود را با واژه‌هایی آکنده از معنا و عشق به انسان و سرزمین آفریده‌اند. آذربایجان همواره در قلمرو فرهنگ ایرانی–آذری جایگاهی ویژه داشته و نام‌هایی را پرورده که آوازه‌شان از مرزها فراتر رفته است.

درس حکمرانی از شاهنامه؛ جوان‌گرایی و نوسازی 06 دسامبر 2025

درس حکمرانی از شاهنامه؛ جوان‌گرایی و نوسازی

شاهنامه‌ ی فردوسی را از هر زاویه‌ای که بنگریم، دریای بیکرانی است از حکمت و عبرت؛ از درس زندگی و حکمرانی تا ناپایداری و فریبندگی دنیای مادی و آموزه‌های ژرف اخلاقی چون مرگ‌اندیشی، پرهیز از آزمندی و دنیادوستی، و افسوس بر کسانی که از تاریخ نمی‌آموزند و پند نمی‌گیرند.

«پیشه‌وری» در قیام «میرزا کوچک‌خان جنگلی» 02 دسامبر 2025
همزمان با سالگرد قیام میرزا کوچک خان و نزدیک شدن به سالگرد سرنگونی فرقه دموکرات بررسی می‌شود:

«پیشه‌وری» در قیام «میرزا کوچک‌خان جنگلی»

با رخداد انقلاب اکتبر، فضای فکری جدیدی در میان برخی روشنفکران ایرانی پدید آمد. این تغییرات در گیلان، زمینه را برای ورود فعالانی با دیدگاه‌های متفاوت فراهم ساخت. سیدجعفر پیشه‌وری یکی از این افراد بود.

نظامی گنجوی؛ فرزند برجسته‌ی ایران 02 دسامبر 2025
بررسی جایگاه ایران در اشعار نظامی

نظامی گنجوی؛ فرزند برجسته‌ی ایران

نظامی گنجوی، شاعر بزرگ حماسی و غنایی، یکی از درخشان‌ترین نمادهای پیوند فرهنگی عمیق میان قفقاز با ایران است. او هرچند در گنجه (بخشی از ایران تاریخی در قفقاز) زاده شد، اما سروده‌هایش وقف عشق و ارادت بی‌قید و شرط به ایران زمین است.

تـبریز و ردّ پـای هـزاران‌ساله‌ی یک نـام 29 نوامبر 2025
از کتیبه‌ی سارگن تا نقشه‌ی امروز ایران؛

تـبریز و ردّ پـای هـزاران‌ساله‌ی یک نـام

تبریز تنها هویت یک شهر نیست، بلکه نشانه‌ای از پیوستگی تمدنی در قلب آذربایجان است، جایی که از هزاران سال پیش تا امروز، مرکز داد و ستد، اندیشه و پایداری ایرانی بوده است

مقالات سردبیرآرشیو
تـغییرِ نام، تـغییرِ هـویت
نویسنده : سردبیر از محمد، علی، داریوش و فریدون تا قوبلای و آکای و هونتای!؟

مردم آذربایجان به عنوان بخشی جدایی‌ناپذیر از ایران و اسلام، از گنجینه مشترکی از اسامی و نام‌ های ایرانی و اسلامی بهره برده‌اند. اما این روزها در برخی محافل و مناطق، شاهد ظهور نام‌هایی هستیم که نه تنها در تاریخ این مرز و بوم، بلکه در خود جمهوری آذربایجان نیز فاقد سابقه‌ی رایج هستند؛ اسامی نظیر «قوبلای»، «قونتای»، «آیهان»، «اُکتای» و....