گزارشی از سلسله نشستهای شاهنامهخوانی بنیاد ایرانشناسی آذربایجانشرقی
بیستوهفتمین نشست از دورِ تازهی «سلسه نشستهای شاهنامهخوانی بنیاد ایرانشناسی آذربایجانشرقی» با همکاری «انجمن ایرانی تاریخ، شعبهی آذربایجانشرقی» برگزار شد.
23 اردیبهشت 1405
آذرپژوه بررسی میکند:
همام تبریزی؛ حلقهی وصل فرهنگی و میراثبان زبان کهن آذربایجان
04 اسفند 1404
تداوم سنت ادبی فارسی در پهنهی ادبیات آذربایجان و قفقاز
نسیمی و فضولی؛ از پارسیسرایی تا وامداری واژگانی در شعر ترکی
دکتر سرکاراتی، کسی که هیچگاه از خواندن خسته نشد!
این روزها مصادف با سالروز درگذشت زندهیاد بهمن سرکاراتی است. کسی که هیچگاه از خواندن کتاب خسته نشد و کتاب یار همیشگی او بود. پژوهش وی در اسطوره، شاهنامه و اوستاشناسی زبانزد استادان داخل و خارج از ایران است. خاطرات وی را با همسرش (مهری باقری) در این گزارش بخوانید.
«نظامی گنجوی» شاعر پارسی گوی ایران زمین
خیال باطل تصاحب غیرمجاز چهرههای فرهنگی و تاریخی ایران زمین و دستدرازی در هویت ملی ایرانیان، از سوی کارگزاران دولت باکو و همپالگان شان، تازگی ندارد. چندی پیش «آنارکریم اف» وزیر فرهنگ جمهوری باکو، در راستای سیاستهای ضد ایرانی ، در یک پروپاگاندا، جنگی تبلیغاتی علیه فرهنگ و ادب ایران، به ویژه شاعر ملی ایران، «نظامی گنجوی» به راه انداخت؛ او مهملی تاریخی بافت و گفت: «در جلوگیری از معرفی نظامی گنجوی، به عنوان شاعر ایرانی، مصمم هستیم!»
محمد امین رسولزاده؛ ایرانگرا یا پانترکیست دو آتشه؟!
سخنانی که در معرفی محمد امین رسولزاده به عنوان یک ایرانگرا از شبکه سحر پخش شده، چیزی جز تحریف حقایق دربارهی وی که خواستار فروپاشی ایران بوده، نیست. همه میدانیم که رسولزاده در سالهای اقامت در ایران، جهتگیری سیاسی ضدایرانی نداشته اما بعد از خروج از ایران و اقامت در عثمانی به اجاقهای مروج پانترکیسم پیوست.
تاملی بر زندگی شیخ شهاب الدین اهری و بررسی نام صحیح «ارسباران» در میان اشعار وی
زادگاه شهاب الدین اهری، شهر اهر در آذربایجان شرقی است. حضرت شیخ در اشعار خود از «سیاهان کوه» نام میبرد که به احتمال قوی همان لفظ «قره داغ» میباشد که امروزه برخی به اشتباه آن را به جای «ارسباران» و یا همان «سیاهان کوه» به کار میبرند: سیـاهان کـوه را منزل ببودم/ زآهوی چمن شیرش بخوردم
عدالت خواهی و عدالت ورزی در اندیشهی حکیم توس
میهن دوستی، افتخار به تمدن غنی و باستانی ایران، حفظ وطن از اجنبیان یغماگر و امثال این ها از اهداف و موضوعات اساسی شاهنامهی فردوسی محسوب میشود. یکی از اولین محققانی که به احساس بلند میهن دوستی فردوسی در شاهنامه پی برده و به آن توجه خاص نمود، خاورشناس آلمانی؛ «تئودور نولدکه» بود.
«دردانـهی ایــران» بـود
ایران، داغدار یکی از دُردانه های فرهنگ و ادب خود شد. سخن از محمدعلی اسلامی ندوشن یعنی سخن از «ایران»؛ اگر شعری به نام و برای او سروده شود، تمام استعاره های آن شعر را باید «ایران» بنامیم.
نگاهی به زندگی و آثار استاد «رسام ارژنگی» تبریزی
عباس رسام ارژنگی، در سال 1271 خورشیدی در تبریز دیده به گیتی گشود. وی از دوران کودکی با هنر و رنگ و نقشهای شاد روبرو بود و احساسات کودکانه اش را با مداد و گچ و رنگ، بر دیوارها و کاغذهای به دور افتاده نقش می زد. مطب زیر به معرفی این هنرمند تبریزی پرداخته است!
ریاضیدانی که به شعر و ادب علاقه داشت
پروفسور محسن هشترودی، با اینکه متخصص در ریاضیات و غرق در آن بود، ولی از ابتدای جوانی علاقه به شعر و ادبیات فارسی داشت و گهگاهی نیز شعر میسرود و به نقد شعر نیز میپرداخت و از تأثیر علوم در ادبیات و هنر نیز سخن میگفت.
واقعیاتی تاریخی از «فضولی بغدادی»
گروه فرهنگ و ادب: یکی از شخصیتهای فرهنگی که از جعلیات پان ترکیسم در امان نمانده است، فضولی بغدادی، شاعر عربزبان قرن دهم است. نامش محمد و نام پدرش سلیمان بود. در حله و به روایتی دیگر در بغداد چشم به جهان هستی گشود. تحصیلات خود را در بغداد گذرانید. به همین مناسبت به «بغدادی» شهرت یافت.
زبان مردم آذربایجان در روزگار قطران تبریزی
گروه فرهنگ و ادب: برخی با استناد به دیدار ناصر خسرو با قطران تبریزی که بر اساس قول ناصر خسرو که گفت: «در تبریز قطران نام شاعری را دیدم، شعر نیک میگفت، اما زبان فارسی نیک نمیدانست.»، معتقد هستند که قطران، فارسی را نیک نمیدانسته و به زبان تبریزی(!!) حرف میزد و زبان رایج تبریز چیزی غیر از فارسی و ترکی بود. مطلب زیر تلاش دارد تا با تکیه بر منابع تاریخی معتبر به این سوال پاسخ دهد که چرا قطران با این که شعر فارسی را نیکو میسروده است، به قول ناصر خسرو، فارسی را خوب صحبت نمیکرد؟!




































Wednesday, 27 May , 2026