نقاب هویت‌طلبی بر چهره‌ی قوم‌گرایی افراطی 09 دی 1404

تاملی بر فرسایش انسجام ملی
نقاب هویت‌طلبی بر چهره‌ی قوم‌گرایی افراطی

جست‌وجوی هویت، تلاشی طبیعی برای شناخت خویشتن و پیوند با گذشته‌ای است که فرد را به تبار، زبان و فرهنگی خاص متصل می‌کند. این میل به خودشناسی نه تنها مذموم نیست، بلکه می‌تواند مایه غنای فرهنگی یک سرزمین متکثر باشد

بررسی «قوم‌گرایی» و «معماری هویت» در ایران 29 آذر 1404

قوم گرایی به دنبال قوام بخشیدن به واحدی است که خود را در تمایز با «دیگری» تعریف می‌کند
بررسی «قوم‌گرایی» و «معماری هویت» در ایران

تأملی بر حیات سیاسی و کارنامه ادبی محمدتقی زهتابی 23 آذر 1404

از تبریز تا تبعید به سیبری، حضور در حزب بعث عراق و بازگشت به وطن؛
تأملی بر حیات سیاسی و کارنامه ادبی محمدتقی زهتابی

بایگانی‌های ویژه - آذرپژوه
نگاهی عمیق به موضع‌گیری ملی استاد شهریار در برابر کمونیسم و قومیت‌گرایی 22 آذر 1404
تـلاقی هـنر، هـویت و سـیاست

نگاهی عمیق به موضع‌گیری ملی استاد شهریار در برابر کمونیسم و قومیت‌گرایی

شهریار در سال‌های غائله پیشه وری در تهران اقامت داشت، اما قلبش با تبریز بود. جهان‌بینی شهریار، پیوندی عمیق با آرمان‌های آزادی‌خواهان دوران مشروطیت داشت. او شاخصه‌های متمایزی از جمله؛ گرایش به تجدد و اصلاح‌طلبی، دلبستگی به مذهب و ملی‌گرایی ویژه را دارا بود

درس‌هـای ۲۱ آذر ۱۳۲۵ بـرای امـروز ایـران 20 آذر 1404
نقش آرشیوهای شوروی در افشای ماهیت فرقه‌ی دموکرات آذربایجان؛

درس‌هـای ۲۱ آذر ۱۳۲۵ بـرای امـروز ایـران

«فرقه دموکرات آذربایجان» با رهبری جعفر پیشه‌وری، نه تنها نمادی از شورش منطقه‌ای، بلکه ابزاری در دست شوروی برای فشار بر دولت مرکزی تهران بود تا امتیازات حیاتی، به‌ویژه در حوزه نفت، به دست آید

جنگ چالدران؛ نبردی که سرنوشت ایران را تغییر داد 18 آذر 1404
بازخوانی یکی از تأثیرگذارترین نبردهای ایران و عثمانی

جنگ چالدران؛ نبردی که سرنوشت ایران را تغییر داد

نبرد چالدران نقطه عطفی در تاریخ ایران و غرب آسیا بود؛ نبردی میان دو امپراتوری بزرگ، صفوی و عثمانی، که با شکست سپاه ایران به پایان رسید اما اثرات سیاسی، مذهبی و ژئوپلیتیک آن تا قرن‌ها ادامه یافت.

«پیشه‌وری» در قیام «میرزا کوچک‌خان جنگلی» 11 آذر 1404
همزمان با سالگرد قیام میرزا کوچک خان و نزدیک شدن به سالگرد سرنگونی فرقه دموکرات بررسی می‌شود:

«پیشه‌وری» در قیام «میرزا کوچک‌خان جنگلی»

با رخداد انقلاب اکتبر، فضای فکری جدیدی در میان برخی روشنفکران ایرانی پدید آمد. این تغییرات در گیلان، زمینه را برای ورود فعالانی با دیدگاه‌های متفاوت فراهم ساخت. سیدجعفر پیشه‌وری یکی از این افراد بود.

نظامی گنجوی؛ فرزند برجسته‌ی ایران 11 آذر 1404
بررسی جایگاه ایران در اشعار نظامی

نظامی گنجوی؛ فرزند برجسته‌ی ایران

نظامی گنجوی، شاعر بزرگ حماسی و غنایی، یکی از درخشان‌ترین نمادهای پیوند فرهنگی عمیق میان قفقاز با ایران است. او هرچند در گنجه (بخشی از ایران تاریخی در قفقاز) زاده شد، اما سروده‌هایش وقف عشق و ارادت بی‌قید و شرط به ایران زمین است.

تـبریز و ردّ پـای هـزاران‌ساله‌ی یک نـام 08 آذر 1404
از کتیبه‌ی سارگن تا نقشه‌ی امروز ایران؛

تـبریز و ردّ پـای هـزاران‌ساله‌ی یک نـام

تبریز تنها هویت یک شهر نیست، بلکه نشانه‌ای از پیوستگی تمدنی در قلب آذربایجان است، جایی که از هزاران سال پیش تا امروز، مرکز داد و ستد، اندیشه و پایداری ایرانی بوده است

«اصلی و کرم» افسانه‌ای در قلب قفقاز و آناتولی 02 آذر 1404
در جستجوی حقیقت تاریخیِ یک روایت عاشقانه؛

«اصلی و کرم» افسانه‌ای در قلب قفقاز و آناتولی

پرسش کلیدی درباره‌ی روایت "اصلی و کرم" که همواره مطرح بوده، ماهیت تاریخی شخصیت‌های این روایت است؛ آیا اصلی و کرم صرفاً شخصیت‌های ساختگی در یک قصه هستند یا بر اساس شخصیت‌های تاریخی واقعی شکل گرفته‌اند؟

همه چیز درباره‌ی نژاد، زبان و محل تولد مولانا 01 آذر 1404
واکاوی اسناد تاریخی در پرتو دیدگاه‌های معاصر

همه چیز درباره‌ی نژاد، زبان و محل تولد مولانا

میراث عظیم مولانا فراتر از مرزهای جغرافیایی و فرهنگی رفته و به مثابه پلی میان شرق و غرب عمل می‌کند. با این حال، هویت او همواره موضوع مناقشات سیاسی، فرهنگی و حتی ژئوپلیتیک بوده است

فیلسوفی که پیوند دهنده حکمت متعالیه، تفسیر قرآن و میراث باستانی ایران بود 24 آبان 1404
همزمان با روز بزرگداشت علامه طباطبایی تبریزی، آذرپژوه بررسی می‌کند:

فیلسوفی که پیوند دهنده حکمت متعالیه، تفسیر قرآن و میراث باستانی ایران بود

علامه طباطبایی نه تنها مفسر بزرگ قرآن کریم و احیاگر فلسفه اسلامی در قرن بیستم بود، بلکه الگویی از خردورزی، اعتدال و تخصص عمیق در حوزه‌های مختلف قلمداد می‌شود. ایشان به حق می‌توانست «فیلسوف ذوالقرنین» زمانه خود باشد

بررسی انتقاد از «مرکزیت فارس» در منظومه‌ی ملی ایران 20 آبان 1404
ایـران و افـسانه‌ی سـلطه‌ی قـومی!

بررسی انتقاد از «مرکزیت فارس» در منظومه‌ی ملی ایران

هویت ملی ایران بر پایه‌ی گذشته‌ی تاریخی چند هزار ساله، پیوستگی تمدنی عمیق، و یک شبکه‌ی پیچیده از تعاملات فرهنگی و زبانی شده است. با این حال، در دهه‌های اخیر، روایت‌هایی هستند که تلاش دارند ساختار تمدنی ایران را صرفاً بر پایه‌ی مناسبات قومی-زبانی بازتعریف کنند.