دالان زنگزور، که قرار بود تحت نظارت روسیه باشد، به یکی از نقاط کانونی اختلاف تبدیل شده است. ارمنستان و جمهوری آذربایجان هر دو به دنبال کاهش نقش روسیه در این مسیر تجاری مهم هستند که بخشی از کریدور میانی تجارت بین چین و اروپا محسوب می‌شود

قفقاز جنوبی در دهه‌های اخیر به یکی از حساس‌ترین نقاط تقابل ژئوپلیتیکی بدل شده است. جایگاه راهبردی این منطقه در اتصال آسیای مرکزی، روسیه، ایران، ترکیه و اروپا از یک‌سو، و تنش‌های مداوم در روابط میان جمهوری آذربایجان، ارمنستان و بازیگران فرامنطقه‌ای از سوی دیگر، آن را به میدان فشرده‌ای از رقابت‌های پیچیده تبدیل کرده است

ایران یکی از نخستین کشورهایی بود که استقلال باکو را به رسمیت شناخت؛ کشوری با دین و تاریخی مشترک با ایران و البته زبانی مشترک با بخش بزرگی از مردم شمال‌غرب ایران

در سال‌های اخیر، قفقاز جنوبی به یکی از محورهای اصلی منازعات ژئوپلیتیکی در اوراسیا تبدیل شده است. و یکی از تحولات بحث‌برانگیز در این منطقه پروژه‌ی دالان زنگزور است

بعد از استقلال جمهوری کوچک آذربایجان در شمالغرب ایران، تهران جزو اولین دولت‌هایی بود که استقلال این کشور را به رسمیت شناخت. از آن زمان تاکنون، روابط تهران و باکو دوره‌های متنوعی از همکاری، سردی، و گاه تنش را تجربه کرده است.

کریدور زنگزور پروژه و طرحی استراتژیک است که نه‌تنها مسیری ترانزیتی برای کالاهاست، بلکه حلقه‌ای حیاتی برای اتصال ترکیه به آسیای میانه و چین است. اهمیت این کریدور به‌قدری است که به آن «جاده ابریشم جدید ترکیه و آذربایجان» نیز می‌گویند.

"اندیشکده‌ آمریکایی" در ارتباط با دالان زنگزور نوشته است: «... اسرائیل در جریان جنگ میان ارمنستان و جمهوری آذربایجان، به باکو کمک‌های قابل‌توجهی ارائه داد، دولت باکو نیز متقابلاً در آغاز جنگ ۱۲ روزه‌ی اسرائیل و ایران، به اسرائیلی‌ها اجازه داد تا بخش عمده‌ای از حملات پهپادی خود را از خاک جمهوری آذربایجان انجام دهند.

یکی از جلوه‌های برجسته مقاومت در دوره صفویه، نبرد چالدران بود. نکته مغفول این نبرد این است که شاید برای بسیاری، نبرد چالدران یک شکست باشد، اما در روایت محلی، آنچه مانده، مقاومت مردم تبریز پس از اشغال موقت شهر توسط نیروی عثمانی است

ایران در دو قرن گذشته تقریباً در تمام جنگ‌هایی که بر آن تحمیل شده، شکست خورده و بخشی از سرزمین یا نفوذ خود را از دست داده است. قراردادهایی چون گلستان، ترکمانچای، آخال و حتی عملکرد ضعیف در برابر اشغال متفقین در جنگ‌های جهانی، نشانگر آن است.

جمهوری آذربایجان، کشوری با اکثریت شیعه، طی سال‌های اخیر با انتقادات گسترده‌ای از سوی نهادهای حقوق بشری، فعالان مذهبی و سازمان‌های بین‌المللی به خاطر برخوردهای سخت‌گیرانه با مظاهر مذهبی شیعی، به‌ویژه در زمینه‌ی برگزاری مراسم عزاداری و محدودیت‌های فزاینده بر حجاب اسلامی روبرو بوده است