در سالهای اخیر، با تغییر جهتگیریهای ژئوپلیتیک ترکیه و بازگشت شعارهای پانتورانیستی به صحنه سیاست بینالملل، پرسشی بنیادین و بحثبرانگیز در میان مورخان و تحلیلگران سیاسی مطرح شده است: آیا کمال آتاتُرک، بنیانگذار جمهوری ترکیه، در واقع خالق و مروج ایدئولوژی پانترکیسم بوده است؟
10 نوامبر 2026
04 نوامبر 2026
ناسیونالیسم ترک (پان تورانیسم) در آستانهی جنگ دوم جهانی فعالیتهای خود را تشدید کرد. یکی از دلایل اصلی این تحرک ناگهانی را میتوان بازتاب روابط نزدیکتر با آلمان نازی در صحنهی تحولات داخلی تعبیر کرد. این فرایند پس از اعلان جنگ آلمان به اتحاد شوروی در سال 1941 شتابی بیشتر هم یافت
سه جریان ناسیونالیستی بیش از همه بر سر تحولات منطقه تاثیر گذاشتند: ناسیونالیسم عرب، ناسیونالیسم ترک و ناسیونالیسم ایرانی. یکی از عمدهترین تفاوتهای میان این سه جریان ناسیونالیستی این بود که ناسیونالیسم عرب و ناسیونالیسم ترک در آغاز ماهیت قومی داشتند، اما ناسیونالیسم ایرانی بر خلاف این دو جریان فکری، ماهیت قومی نداشت.
استاد دانشگاه خوارزمی تهران: «رود ارس که در تامین آب کشاورزی مناطق شمال غربی نقش بسیار حیاتی را ایفا می کند، در قالب سدی که در شرق ترکیه ساخته شده، تهدید و به محدودیت منابع آب ارس خواهد انجامید. در نتیجه کشاورزی در شمالغرب ایران که نقش مهمی در امنیت غذایی کشور دارد، به شدت تهدید خواهد شد.»
گروه گزارش: ابرپروژههای آبی ترکیه و سدسازی روی رودهای بینالمللی، به زودی رود ارس را هم به سرنوشت هیرمند، هریرود، دجله و فرات دچار خواهد کرد، معاون رئیسجمهور و نمایندگان مجلس، ضعف در دیپلماسی آب را در بروز این فاجعه موثر میدانند.
گروه بین الملل: اقتصاد ترکیه درگیر بحرانی شده که خودِ ترکیه ایها را به یاد بحران اقتصادی این کشور در دهه ۱۹۹۰ میلادی میاندازد: زمانی که ترکیه نرخهای تورم ۵۰ تا ۷۰۰ درصدی را تجربه کرده بود و اقتصاد این کشور، به شدت ضعیف بود.
گروه سیاست: سال ۱۳۹۳ در اوج درگیریهای سوریه، دکترایم را در ترکیه آغاز کردم. هر کسی که میفهمید ایرانیام، با حالتی گلایهآمیز میپرسید که چرا ایران در جنگ داخلی سوریه دخالت میکند؟ البته آنها به انتقاد از دخالت ایران در جنگ داخلی سوریه میپرداختند؛ اما هیچ اشارهای به دخالت ترکیه در این جنگ نداشتند!
گروه بین الملل: لیر ترکیه از مرزهای بحرانی در اقتصاد عبور کرده و درخواستهای زیادی برای برگزاری انتخابات زودهنگام در جهت مهار این وضعیت وجود دارد. لیر از زمان بحران اقتصادی جهان در سال ۲۰۱۸ روز به روز شرایط بدتری را تجربه کرده است. همچنین لیر ترکیه در برابر دلار آمریکا دیروز در بدترین سطح خود به ۱۱٫۳ رسید.
گروه بین الملل: دینداران جمهوری آذربایجان در خصوص سیاست سنّیسازی اجباری این کشور هشدار دادهاند. آنها می گویند بر اثر افزایش نفوذ ترکیه بر دولت باکو، سیاست موذیانه و اعلام نشده سنّیسازی اجباری جمهوری آذربایجان آغاز شده است.
گروه گفتگو: روابط ترکیه و روسیه در سالهای گذشته با فراز و نشیبهایی همراه بوده است. دو کشور در سوریه، قفقاز، دریای سیاه، حوزه مدیترانه و... دارای منافع مشترک و همچنین اختلافات عمیق سیاسی هستند. که میتواند به همگرایی بیشتر و یا در نقطه مقابل به واگرایی ختم شود.
گروه سیاست: اردوغان با سیگنالهای هشدار فزایندهای مواجه است که نشان میدهد رویکرد غیرعادی او برای اداره اقتصاد ۷۶۵ میلیارد دلاری ترکیه کارساز نیست. در حالی که رشد اقتصادی روی کاغذ خوب به نظر میرسد، اما این عامل به ایجاد شغل در کشور منجر نشده است.
Saturday, 14 November , 2026