ناسیونالیسم ترک (پان تورانیسم) در آستانه‌ی جنگ دوم جهانی فعالیت‌های خود را تشدید کرد. یکی از دلایل اصلی این تحرک ناگهانی را می‌توان بازتاب روابط نزدیک‌تر با آلمان نازی در صحنه‌ی تحولات داخلی تعبیر کرد. این فرایند پس از اعلان جنگ آلمان به اتحاد شوروی در سال 1941 شتابی بیشتر هم یافت

در مقاله حاضر، تاریخ نگاری در جمهوری آذربایجان بررسی شده و در نهایت به این نتیجه رسیده که به سبب نداشتن پشتوانه تاریخی دیرینه و سابقه‌ی اندک تاسیس حکومت، مورخان این کشور به تحریف تاریخ و یا در حقیقت به «تاریخ سازی» دست زده‌اند!

در سه دهه‌ی گذشته، شاهد هستیم که در نتیجه‌ی سیاست‌های حاکم در منطقه‌ی قفقاز، تلاش می‌شود تا وابستگی‌های فکری و فرهنگی ایران با این مناطق به طور کامل قطع شود. در این بسته‌ی خبری تلاش می‌شود تا نسبت به این سیاست‌ها روشنگری شود.

آذر قاسم لی، تحلیلگر باکویی گفت: الهام علی اف، به هیچ وجه مغلوب شدن ولادیمیر پوتین، در جنگ اوکراین را نمی‌خواهد. زیرا، اگر عامل پوتین وجود نداشت، الهام علی اف تاکنون در حاکمیت جمهوری آذربایجان باقی نمی ماند

رامیز مهدی اف، رییس پیشین نهاد ریاست جمهوری آذربایجان که نقش بسیار مهمی در به قدرت رسیدن الهام علی اف داشت، تحت فشار شدید فعالان سیاسی و رسانه ای و در شرایط مفتحضانه ای از آخرین مقام دولتی خود برکنار شد

سه جریان ناسیونالیستی بیش از همه بر سر تحولات منطقه تاثیر گذاشتند: ناسیونالیسم عرب، ناسیونالیسم ترک و ناسیونالیسم ایرانی. یکی از عمده‎ترین تفاوت‎های میان این سه جریان ناسیونالیستی این بود که ناسیونالیسم عرب و ناسیونالیسم ترک در آغاز ماهیت قومی داشتند، اما ناسیونالیسم ایرانی بر خلاف این دو جریان فکری، ماهیت قومی نداشت.

«ارّان» نام سرزمینی در قفقاز است. در مورد محدوده‏‌ی جغرافیایی این منطقه نظرهای متفاوتی ارائه شده‏ است. مثلا استرابن می‌‏نویسد: «آلبانیا [اران‏] سرزمینی‏ است که از جنوب رشته کوه‏‌های قفقاز تا رود کر و از دریای خزر تا رود آلازان امتداد دارد و از جنوب به سرزمین ماد آتروپاتن ‏[آذربایجان‏] محدود است»

تحلیلگر آذربایجانی گفت: «روس‌ها اطلاعاتی به دست آورده بودند که انگلیس به همراهی ترکیه قرار است با به تشنج کشاندن قزاقستان، راه جدید ابریشم که چین را به روسیه و غرب متصل می کند و نیز منابع اورانیوم و مناطق نفتی قزاقستان را در اختیار خود بگیرند، و همچنین منبع مهم تامین گندم و غلات برای ایران را از بین برده و محاصره اقتصادی ایران را تکمیل کنند...»

استاد دانشگاه خوارزمی تهران: «رود ارس که در تامین آب کشاورزی مناطق شمال غربی نقش بسیار حیاتی را ایفا می کند، در قالب سدی که در شرق ترکیه ساخته شده، تهدید و به محدودیت منابع آب ارس خواهد انجامید. در نتیجه کشاورزی در شمالغرب ایران که نقش مهمی در امنیت غذایی کشور دارد، به شدت تهدید خواهد شد.»

مجموعه رسانه ای " آزاد ایران" ( Azad İran ) شامل رسانه هایی در بسترهای فیسبوک و یوتیوب و اینستاگرام و تلگرام، طی حدود شش ماه گذشته بطور جدی و به زبان جمهوری آذربایجان و با رسم الخط لاتین این کشور ، فعالیت علیه ایران را آغاز کرده است.