در سالهای اخیر، با تغییر جهتگیریهای ژئوپلیتیک ترکیه و بازگشت شعارهای پانتورانیستی به صحنه سیاست بینالملل، پرسشی بنیادین و بحثبرانگیز در میان مورخان و تحلیلگران سیاسی مطرح شده است: آیا کمال آتاتُرک، بنیانگذار جمهوری ترکیه، در واقع خالق و مروج ایدئولوژی پانترکیسم بوده است؟
04 نوامبر 2026
گروه تاریخ: تصرف شهر گنجه و شهادت جوادخان زیاداغلی قاجار ـ آخرین مرزبان ایرانی گنجه ـ یک تراژدی در تاریخ ایران بوده و آغازگر سلسله جنگهای ویرانگر روسیه علیه ایران بود که به تجزیهی 17 شهر قفقاز از میهن منجر شد. در این میان مقاومت دلیرانه جوادخان در مقابل دشمن، سرآغاز مجاهدتهای سپاهیان ایران به فرماندهی عباسمیرزا ولیعهد بود که ۱۲ سال به طول انجامید.
گروه سیاست: این بار وضعیت برای تهران متفاوت شده و تنشها میان ایران و جمهوری آذربایجان وارد فاز تازهای شده است. حکومت جوان و کم تجربهی باکو پای رژیم صهیونیستی را به قفقاز باز کرده و از سوی دیگر تلاش دارد تا در مرزهای ایران و ارمنستان تغییر ژئوپلتیکی ایجاد کند.
گروه گفتگو: باکو با تحریک و کمکهای نظامی ترکیه و رژیم صهیونیستی، توانست بخش کوچکی از مساحت اشغالی در قراباغ را آزاد کند. اما «ترکیه با جانبداری از آذربایجان، در درجه اول به دنبال برهم زدن وضع موجود، در قفقاز است؛ هدف آنکارا بیش از هر چیز حضور در تحولات میدانی آتی قفقاز جنوبی و آسیای میانه است و آذربایجان در حکم دروازه ورود آنکارا به این مناطق محسوب میشود.
گروه بین الملل: جنجال پان ترکیستها برای مجبور کردن حاکمیت باکو به دادن آزادی عمل کامل به حزب افراط گرای «حرکت ملی» ترکیه در ساخت مدرسه در شهر شوشا و نهایتا مجبور شدن باکو به عذرخواهی از دولت باغچه لی بخاطر “سوء تفاهم” پیش آمده، حکایت از آینده بغرنجی در روابط دو کشور دارد.
گروه فرهنگ و ادب: اران و شروان از مناطقی است که در تکوین و پیدایش فرهنگ، ادب و هویت ایرانی نقش مهمی داشته است. این منطقه تاریخی که از شهرهای آن در منابع به «هفده شهر قفقازی ایران» یاد شده، زادگاه صدها شاعر، نویسنده، عالم و فقیه و دانشمند ایرانی بوده است.
گروه سیاست: صبری بدرالدین را میتوان مهمترین ایدئولوگ جریان پانترکیستی دانست. او در یکی از مقالات بسیار مهم خود ضمن نگاهی به گذشته پانترکیسم، میگوید که تا سال ۱۹۹۱ (فروپاشی شوروی)، پانترکیسم تنها به عنوان یک ایدئولوژی وجود داشت اما پس از آن، اقدامهای عملی برای آغاز مرحله نهادی جنبش پانترکیسم آغاز شد
گروه گفتگو: ایران از همان ابتدای آغاز جنگ قراباغ، سیاست میانجیگری از یک سو و تخلیه سرزمینهای اشغالی از سوی دیگر را دنبال میکرد. امدادرسانی به مردم جنگزدهی جمهوری آذربایجان را هم توسط ارگانهای مختلف انجام داد. این مطلب، گفتگویی است با رئیس سابق جمعیت هلال احمر آذربایجان شرقی در این ارتباط.
گروه سیاست: نیروهای مرزبانی جمهوری آذربایجان از روز گذشته با ایجاد پستهای ایست و بازرسی در بخشی از جاده متصل کننده ایران به ارمنستان، اقدام به باجگیری از راننده های وسایط نقلیهای کردهاند که از این مسیر عبور میکنند.
خاخام زامیر عیسی اف: در سال ۲۰۱۵ ، رویدادی در جمهوری آذربایجان اتفاق افتاد که در هیچ جای دیگری از دنیا روی نمی دهد.
در سال 2013 شمار زیادی از مقامات عالی رتبه در جمهوری آذربایجان به جرم فساد مالی دستگیر شدند اما بدون محاکمه تنها به انفصال از خدمات دولتی مجبور شدند.
Saturday, 14 November , 2026