مسجد کبود؛ شکوه فیروزه‌ای ایران در عصر “قره‌قویونلوها” 02 نوامبر 2026

مسجد کبود؛ شکوه فیروزه‌ای ایران در عصر “قره‌قویونلوها”

عمارت مظفریه، معروف به مسجد کبود یا مسجد جهانشاه، اثری است که در قرن نهم هجری ساخته شد؛ زمانی که تبریز پایتخت حکومت قره‌قویونلوها بود و در پی دگرگونی‌های سیاسی، هنر ایرانی با رنگ و روح تازه‌ای درخشش یافت.

بررسی زندگی و آثار شیخ شهاب‌الدین اهری 27 اکتبر 2026

اسطوره‌ی سکوت و تجلی زبان فارسی در عرفان آذربایجان بررسی زندگی و آثار شیخ شهاب‌الدین اهری

سیاحت‌نامه‌ی «اولیا چلبی» درباره‌ی زبان و فرهنگ در شهرهای ماکو، قره‌باغ و نخجوان 26 اکتبر 2026

با تاکید بر نوشته‌های جهانگرد عثمانی بررسی می‌شود: سیاحت‌نامه‌ی «اولیا چلبی» درباره‌ی زبان و فرهنگ در شهرهای ماکو، قره‌باغ و نخجوان

جغرافیای فرهنگی، پیوند تاریخی ایران و قفقاز 24 اکتبر 2026

بررسی آیین‌ها و رسوم باستانی و تاریخی ایرانی در آن سوی ارس؛ جغرافیای فرهنگی، پیوند تاریخی ایران و قفقاز

بایگانی‌های فرهنگ - صفحه 27 از 29 - آذرپژوه
«کلیدر» آقای دولت آبادی و نکته‌ای سخت دلازار درباره فرقه‌ی دموکرات 23 اکتبر 2021

«کلیدر» آقای دولت آبادی و نکته‌ای سخت دلازار درباره فرقه‌ی دموکرات

گروه فرهنگ و ادب: رمان “کلیدر” آشکارا از فرقه‌ی دموکرات پیشه‌وری که وابستگی‌اش به استالین و شوروی مشخص بود، هواداری می‌کند. دولت آبادی در این رمان، مردم آذربایجان را که پیش از فرا رسیدن ارتش ایران، حساب خود را با اهالی فرقه تسویه نموده و آنان را به فجیع‌ترین شکل ممکن از آذربایجان بیرون راندند، با بدترین الفاظ مورد خطاب قرار داده است!

خانه موزه‌ی نویسندگان و شاعره‌های آذربایجان در خانه‌ی پروین اعتصامی/ تهاجمات علیه فرهنگ اصیل ایرانی در مناطق جداشده از ایران هدف‌دار است 20 اکتبر 2021
مدیرعامل بنیاد فرهنگ، هنر و ادب آذربایجان در گفتگو با آذرپژوه خبر داد:

خانه موزه‌ی نویسندگان و شاعره‌های آذربایجان در خانه‌ی پروین اعتصامی/ تهاجمات علیه فرهنگ اصیل ایرانی در مناطق جداشده از ایران هدف‌دار است

گروه فرهنگ و ادب: برای گفتگو با مدیرعامل بنیاد فرهنگ، هنر و ادب آذربایجان پای در خانه پروین اعتصامی می‌گذارم. این بنیاد چند سالی هست که در راستای حفاظت و صیانت از فرهنگ و ادب منطقه‌ی آذربایجان فعالیت خود را آغاز کرده است. گفتگو با دکتر شریف نژاد حول دو محور شکل گرفت: عملکرد بنیاد در چند سال گذشته و تهاجمات صورت‌گرفته نسبت به فرهنگ منطقه‌ی آذربایجان!

زبان مـردم آذربایجان، زبان ایرانی بوده است 18 اکتبر 2021
تـاريخ‌شناس و زبان‌شناس جمهوري آذربايجان:

زبان مـردم آذربایجان، زبان ایرانی بوده است

گروه فرهنک و ادب: «پروفسور اقرار علی‌اف» از دانشمندان برجسته تـاریخ‌شناسی و زبان‌شناسی جمهوری آذربایجان است. وی عضو هیات علمی آکادمی علوم جمهوری آذربایجان در باکو بود. به زبان های باستانی احاطه داشت و از انگشت‌شمار پژوهشگرانی بود که از توانایی خواندن خطوط میخی سومری، آکدی، آشوری و فارسی باستان برخوردار بود. کتاب تـاریخ آتورپاتکان یکی از تالیفات علمی و مهم «اقرار علی اف» می‌باشد.

نقد و بررسی ادعای «هم‌ریشه بودن زبان سومری با زبان ترکی» 13 اکتبر 2021

نقد و بررسی ادعای «هم‌ریشه بودن زبان سومری با زبان ترکی»

گروه تاریخ: جریان قومی در آذربایجان به تبعیت از پان ترکیسم همواره کوشیده‌ است که ده‌ها تمدن پیشین در فلات بزرگ ایران را به سود خود، ترک قلمداد کند. یکی از این تمدن‌های درخشان سومریان است. آنها اما برای اثبات ترکی بودن زبان سومری، از صد سال پیش تاکنون، تنها نام یک دانشمند را به میان می‌آورند؛ و این دانشمند، شخصی آلمانی به نام هومل است. اما در زمان هومل، تنها خود وی بود که در میان همه دیگر سومرشناسان به این ادعا اعتقاد داشت.

سریال‌های ترکیه‌ای برای نابودی ملت ترکیه ساخته می‌شوند! 10 اکتبر 2021
روزنامه نگار مصری:

سریال‌های ترکیه‌ای برای نابودی ملت ترکیه ساخته می‌شوند!

گروه فرهنگ و هنر: صابر مشهور، روزنامه نگار مصری با ارایه گزارش پژوهشی، تاکید کرد که استخبارات سعودی و اماراتی و گردانندگان وابسته به سیا و غرب از طریق سریال‌های ترکیه‌ای و مافیا، اهداف خود را در ترکیه پیش می‌برند!

بررسی روند جایگزینی «ترکی آذربایجانی» به جای «آذری مادی» 28 سپتامبر 2021

بررسی روند جایگزینی «ترکی آذربایجانی» به جای «آذری مادی»

گروه فرهنگ و ادب: اکثر دانشمندان معتقدند که زبان باستانی آذربایجان بازمانده و متحول شده‌ی زبان مادی است که مورخین و جغرافی نویسان اسلامی و عرب آن‌ را فارسی (ایرانی)، فهلوی و آذری خوانده‌اند. با این وجود، برخی افراد منابع تاریخی را نادیده می‌گیرند و در اندیشه‌ی تلبیس حقیقت‌اند.

در این انتخاب مردمی بودن شهریار مهمترین اصل بود 23 سپتامبر 2021
همزمان با روز شعر و ادب پارسی، "علی اصغر شعر دوست" به ابهامات موجود در این انتخاب پاسخ می‌دهد:

در این انتخاب مردمی بودن شهریار مهمترین اصل بود

گروه فرهنگ و ادب: 27 شهریور مصادف است با روز درگذشت استاد شهریار و بزرگداشت زبان و شعر پارسی در ایران. اما این انتخاب همواره مورد نقد و اعتراض برخی اهالی ادبیات و فرهنگ در کشور قرار گرفته است. آنها اعتقاد دارند که چرا با وجود شاعران بزرگی چون نظامی، فردوسی، خاقانی، حافظ و سعدی و... روز درگذشت استاد شهریار به عنوان این روز مهم قرار گرفته است؟ نقدی که در نگاه اول به نظر کاملا درست و بجا به نظر می‌آید؛ اما مصداق ضرب‌المثل "یک طرفه به قاضی رفتن" است!

زبان مردم اردبیل در زمان صفویه؛ با تاملی بر فرمان شاه تهماسب به والی اردبیل 21 سپتامبر 2021

زبان مردم اردبیل در زمان صفویه؛ با تاملی بر فرمان شاه تهماسب به والی اردبیل

گروه فرهنگ و ادب: شاه تهماسب در کتیبه‌ای به زبان فارسی دستورات خود را به حاکم وقت اردبیل نوشته است. یک دستور سلطنتی برای عموم مردم و در یک مکان عمومی که برای صفویان مقدس بوده است، نشان می‌دهد که مردم اردبیل دستکم تا زمان شاه تهماسب به زبان فارسی تسلط داشته و بدین زبان مکالمه می‌کردند.

گنجه؛ نمادی از فرهنگِ ایرانی 19 سپتامبر 2021

گنجه؛ نمادی از فرهنگِ ایرانی

گروه فرهنگ و ادب: اران و شروان از مناطقی است که در تکوین و پیدایش فرهنگ، ادب و هویت ایرانی نقش مهمی داشته است. این منطقه تاریخی که از شهرهای آن در منابع به «هفده شهر قفقازی ایران» یاد شده، زادگاه صدها شاعر، نویسنده، عالم و فقیه و دانشمند ایرانی بوده است.

آیا وجود لغات ترکی در اشعار شاعران پیشین آذربایجان، نشانه‌ی ترک زبان بودن آذربایجان بود؟ 16 سپتامبر 2021
پاسخ به یک پرسش بنیادین درباره زبان پیشین مردم آذربایجان؛

آیا وجود لغات ترکی در اشعار شاعران پیشین آذربایجان، نشانه‌ی ترک زبان بودن آذربایجان بود؟

گروه فرهنگ و ادب: وجود لغت ترکی در زبان فارسی به ویژه در اشعار فارسی شاعران آذربایجانی و همچنین وجود لغات بی‌شمار فارسی در زبان ترکی هرگز نشان‌گر ترکی بودن زبان پیشین آذربایجان نیست و یا برعکس نشان‌گر فارس‌زبان بودن ترکان هم نیست.

مقالات سردبیرآرشیو
تـغییرِ نام، تـغییرِ هـویت
نویسنده : سردبیر از محمد، علی، داریوش و فریدون تا قوبلای و آکای و هونتای!؟

مردم آذربایجان به عنوان بخشی جدایی‌ناپذیر از ایران و اسلام، از گنجینه مشترکی از اسامی و نام‌ های ایرانی و اسلامی بهره برده‌اند. اما این روزها در برخی محافل و مناطق، شاهد ظهور نام‌هایی هستیم که نه تنها در تاریخ این مرز و بوم، بلکه در خود جمهوری آذربایجان نیز فاقد سابقه‌ی رایج هستند؛ اسامی نظیر «قوبلای»، «قونتای»، «آیهان»، «اُکتای» و....