ایده‌ی «سلطه‌ی فارس‌ها» بر سایر اقوام ایرانی و «فاشیسم فارس‌محور» که اغلب در محافل قوم‌گرا و با حمایت بازیگران بیرونی بازتولید می‌شود، سعی در تجزیه‌ی هویت تاریخی ملت ایران به اجزای قومی مجزا و غالباً متخاصم دارد. هدف این مقاله تحلیل این گفتمان از منظر تاریخی، جامعه‌شناختی و ژئوپلیتیکی است

پاسخ به یک سوال؛ «آیا ایدئولوژی قومی که در میان قشر روشنفکر آذربایجانی در ایران مطرح می‌شود، مبتنی بر اصالت قومی آذربایجانی‌ها و طرد قوم‌های دیگر است؟ آیا آنها در پی تجزیه‌طلبی هستند؟»

برخی کشورها دارای یک زبان محوری هستند که نقش زبان ملی و زبان رسمی را ایفا می‌کند. ایران از جمله معدود کشورهایی در جهان است که چنین یگانگی زبانی را تجربه می‌کند؛ جایی که زبان فارسی، پیونددهنده عمیق گذشته تاریخی با حال و آینده است.