در شرایطی که “کریدور زنگزور”، می‌تواند منافع و مرزهای شمالی ایران را تحت تأثیر قرار دهد، تهران با تمرکز بر توسعه "کریدور خلیج فارس - دریای سیاه" در حال چیدمان مهره‌های خود برای تقویت موقعیت ژئوپلیتیکی و اقتصادی خویش است

قفقاز گواه پیوند عمیق و کهن با تمدن ایران است. در عصری که تلاش‌ها برای بازنویسی تاریخ و جعل هویت‌های مجزا در جریان است، اسناد تاریخی به وضوح نشان می‌دهد که چگونه تار و پود فرهنگی این منطقه، با نخ‌های زرین ایرانی بافته شده است

از پایان جنگ دوم قره‌باغ در سال ۲۰۲۰، صحنه ژئوپلیتیکی قفقاز جنوبی، به رغم تلاش‌های دیپلماتیک، همچنان آبستن مناقشات ریشه‌ای است. در قلب این تنش‌ها، موضوع یک مسیر ترانزیتی در جنوب ارمنستان قرار دارد

تغییرات سریع در سیاست خارجی ایروان، به‌ویژه نزدیکی آشکار دولت نیکول پاشینیان به ایالات متحده و فرانسه، نه‌تنها موازنه سنتی قدرت در منطقه را بر هم زده، بلکه به نظر می‌رسد صبر استراتژیک کرملین را نیز لبریز کرده است

قرن 19میلادی آغاز تلاش‌ها برای ایجاد هویت جدیدِ ترکی در قلمرو عثمانی بود. ناسیونالیسم ترک یا همان پان ترکیسم در آغاز به صورت یک گرایش ادبی خود را نشان داد

دالان زنگزور، که قرار بود تحت نظارت روسیه باشد، به یکی از نقاط کانونی اختلاف تبدیل شده است. ارمنستان و جمهوری آذربایجان هر دو به دنبال کاهش نقش روسیه در این مسیر تجاری مهم هستند که بخشی از کریدور میانی تجارت بین چین و اروپا محسوب می‌شود

قفقاز جنوبی در دهه‌های اخیر به یکی از حساس‌ترین نقاط تقابل ژئوپلیتیکی بدل شده است. جایگاه راهبردی این منطقه در اتصال آسیای مرکزی، روسیه، ایران، ترکیه و اروپا از یک‌سو، و تنش‌های مداوم در روابط میان جمهوری آذربایجان، ارمنستان و بازیگران فرامنطقه‌ای از سوی دیگر، آن را به میدان فشرده‌ای از رقابت‌های پیچیده تبدیل کرده است

ایران یکی از نخستین کشورهایی بود که استقلال باکو را به رسمیت شناخت؛ کشوری با دین و تاریخی مشترک با ایران و البته زبانی مشترک با بخش بزرگی از مردم شمال‌غرب ایران

در سال‌های اخیر، قفقاز جنوبی به یکی از محورهای اصلی منازعات ژئوپلیتیکی در اوراسیا تبدیل شده است. و یکی از تحولات بحث‌برانگیز در این منطقه پروژه‌ی دالان زنگزور است

بعد از استقلال جمهوری کوچک آذربایجان در شمالغرب ایران، تهران جزو اولین دولت‌هایی بود که استقلال این کشور را به رسمیت شناخت. از آن زمان تاکنون، روابط تهران و باکو دوره‌های متنوعی از همکاری، سردی، و گاه تنش را تجربه کرده است.