آذرآبــادگان؛ دیــارِ آزادگان
آذربایجان که در شاهنامه از برای رعایت وزن بهشکل «آذرآبادگان» آمده، دیار و سرزمین «آزادگان» یعنی «ایرانیها» شناخته شده است؛ چهاینکه به یقین میدانیم مراد از آزادگان در سرتاسر شاهنامه ایرانیها هستند.
درس حکمرانی از شاهنامه؛ جوانگرایی و نوسازی
شاهنامه ی فردوسی را از هر زاویهای که بنگریم، دریای بیکرانی است از حکمت و عبرت؛ از درس زندگی و حکمرانی تا ناپایداری و فریبندگی دنیای مادی و آموزههای ژرف اخلاقی چون مرگاندیشی، پرهیز از آزمندی و دنیادوستی، و افسوس بر کسانی که از تاریخ نمیآموزند و پند نمیگیرند.
روایت حکیم ابوالقاسم فردوسی
شاهنامه فردوسي يكي از حماسه های ایران باستان است كه از جمله كهن ترين داستانهاي ملي و حماسي را نقل كرده است. تاريخ حماسي ايران مديون زحمات جانفرساي حكيم ابوالقاسم فردوسي توسي است
فردوسی خود قهرمان شاهنامه است
گروه گزارش/ نیما عظیمی: بنیاد ایرانشناسی آذربایجان شرقی با همکاری انجمن ایرانی تاریخ، شعبه آذربایجان شرقی، دومین نشست شاهنامهپژوهی را با سرنویس «توصیف و تصویرگری در شاهنامه» برگزار کرد. این نشست از ساعت ۱۶ چهارشنبه ۵ دی ماه ۱۴۰۳ خورشیدی با سخنان فاطمه اروجی رئیس انجمن ایرانی تاریخ شعبه آذربایجان شرقی آغاز شد. سخنران این […]
جایگاه والای زن در شاهنامهی حکیم فردوسی
گروه فرهنگ و ادب:در شاهنامه، زنان کارکردهای بنیادین دارند؛ زن تنها زیور نیست و به پاس مرد از او سخن گفته نمی شود.
تاملی بر کتاب «فردوسی و شاهنامه در قفقاز»
گروه فرهنگ و ادب/ آزاده احسانی: نویسنده کتاب ارزشمند فردوسی و شاهنامه در قفقاز، دکتر «ولی صمد» از اهالی تاجیکستان است. او تحصیلاتش را در ادبیات فارسی تاجیکی به پایان برده و پایاننامهاش را زیر عنوان «مسألهی اساسی روابط ادبی مردم تاجیک و آذربایجان، در سده نوزده» نوشته است. کتاب «فردوسی و شاهنامه در قفقاز» […]
شاهنامهخوانی در آذربایجان میراثی کهن و زنده
گروه گزارش: شاهنامهخوانی، هنری است که ریشه در تاریخ و فرهنگ ایرانزمین دارد. در این هنر، شاهنامه فردوسی، حماسه ملی ایران، به صورت روایی و با لحنی حماسی و آهنگین خوانده میشود. سرزمین آذربایجان و مناطق قفقازی آن سوی ارس که تا چندی قبل در دایرهی مرزهای جغرافیایی ایران قرار داشتند، نیز با داشتن تاریخی […]
گزارش نشست یکصد و سوم از کارگاه شاهنامهخوانی تبریز
گروه گزارش/ نیما عظیمی:از ساعت ۱۷ شنبه، ششم اَمُردادماهِ سال ۱۴۰۳ خورشیدی در محلِ کتابشهر تبریز، نشست یکصد و سوم از کارگاه شاهنامهخوانی تبریز با آموزگاریِ بنیانگذار این کارگاه «جواد رنجبر درخشیلر» برگزار شد. درخشیلر با بیان این نکته که سخن دارای دو بخشِ «چیستیِ اندیشهی ایرانشهری» و نیز «خوانشِ شاهنامه» خواهدبود، گفت: «اسطورهشناسی از […]
نـخستین سـخنسـرای آذربـایجانی
گروه فرهنگ و ادب: در نسخه دیوان قطران بخط انوری که متعلق به کتابخانه جعفر سلطان القرانی است، نام او چنین مندرج شده: افصح الشعرا واكمل البلغا ابومنصور قطران الجيلى الآذربیجانی؛
جایگاه والای دادگری در اندیشهی حکیم فردوسی
گروه فرهنگ و ادب: «سخن» در شاهنامه معنیهای متفاوتی دارد. از آن جمله اندیشه، کردار، کلام، داد و دانایی، داد و دهش و... است و برای هرکدام از معنیها شاهدمثالهای روشنی وجود دارد.

























Wednesday, 28 January , 2026