قانون اساسی؛ زبان فارسی و زبان‌های محلی ۲۱ اسفند ۱۴۰۳

آذرپژوه بررسی می‌کند:
قانون اساسی؛ زبان فارسی و زبان‌های محلی

گروه فرهنگ و ادب/ محمدجعفر محمدزاده: درباره اصل پانزدهم قانون اساسی بسیار گفت‌وگو و گاهی مناقشه هم می‌شود. برخی به خاطر تضمین آزادی‌های «زبان‌های قومی و محلی» در این اصل، احتمال خدشه در انسجام ملی را مطرح می‌کنند و برخی دیگر این اصل را با تحریف به «آزادی تدریس زبان‌های مادری» یا «آزادی تدریس به […]

بایگانی‌ها زبان - آذرپژوه - وب سایت تحلیلی خبری
بررسی روند جایگزینی «ترکی آذربایجانی» به جای «آذری مادی» ۲۱ فروردین ۱۴۰۳

بررسی روند جایگزینی «ترکی آذربایجانی» به جای «آذری مادی»

گروه فرهنگ و ادب: اکثر دانشمندان معتقدند که زبان باستانی آذربایجان بازمانده و متحول شده‌ی زبان مادی است که مورخین و جغرافی نویسان اسلامی و عرب آن‌ را فارسی (ایرانی)، فهلوی و آذری خوانده‌اند. با این وجود، برخی افراد منابع تاریخی را نادیده می‌گیرند و در اندیشه‌ی تلبیس حقیقت‌اند.

«فرهنگستان زبان فارسی» به «فرهنگستان زبان‌های ایرانی» تغییر کند ۱۹ فروردین ۱۴۰۳
در گفتگو با پژوهشگر و مورخ آذربایجانی درباره اصل 15 قانون اساسی مطرح شد:

«فرهنگستان زبان فارسی» به «فرهنگستان زبان‌های ایرانی» تغییر کند

گروه گفتگو: یکی از مسائل چالش برانگیز فرهنگی در ایران به ویژه در سالهای اخیر، مبحث زبان مادری و نحوه آموزش آن در مناطق مختلف کشور هست. در اصل ۱۵ قانون اساسي تأکيد شده است که؛ «زبان و خط رسمي در ايران خط و زبان فارسي است، اما استفاده از زبان‌هاي محلي و قومي در […]

 نامه‌ی «امیل بئر» درباره‌ی لهجه‌های آذری به وزیر مختار ایران ۲۸ اسفند ۱۴۰۲

 نامه‌ی «امیل بئر» درباره‌ی لهجه‌های آذری به وزیر مختار ایران

گروه فرهنگ و ادب: «آرتور کریستن سن دانمارکی در کتاب؛  Contridution a la dialectologie iranienne  متذکر گردیده که راجع به لهجۀ آرین در آذربایجان هنوز مطالعاتی به عمل نیامده و ضروری است که تحقیقاتی در این مورد به عمل آید. در اثر این تذکر سال قبل عازم تبریز گردیدم. این جانب مصمم شدم که آن‌چه […]

زبان مردم اردبیل در زمان صفویه؛ با تاملی بر فرمان شاه تهماسب به والی اردبیل ۲۳ اسفند ۱۴۰۲

زبان مردم اردبیل در زمان صفویه؛ با تاملی بر فرمان شاه تهماسب به والی اردبیل

گروه فرهنگ و ادب: شاه تهماسب در کتیبه‌ای به زبان فارسی دستورات خود را به حاکم وقت اردبیل نوشته است. یک دستور سلطنتی برای عموم مردم و در یک مکان عمومی که برای صفویان مقدس بوده است، نشان می‌دهد که مردم اردبیل دستکم تا زمان شاه تهماسب به زبان فارسی تسلط داشته و بدین زبان مکالمه می‌کردند.

درآمدی بر واژه‌شناسی آبادی‌های دیرین آذربایجان ۲۰ اسفند ۱۴۰۲

درآمدی بر واژه‌شناسی آبادی‌های دیرین آذربایجان

پیوندهای فرهنگی آذربایجان (جنوب ارس) و اران و شروان (شمال ارس) با ایران چنان ژرف، دامنه‌دار و ناگسستنی است که حتا شمردن آنها، زمانی فراخ می‌خواهد ولی یکی از ساده‌ترین و شیرین‌ترین این پیوندها، نام‌های دیرین کوه‌ها، رودها، شهرها و آبادی‌هاست.

زبان های محلی جزو میراث فرهنگی ایران هستند ۲۶ بهمن ۱۴۰۲

زبان های محلی جزو میراث فرهنگی ایران هستند

گروه گفتگو: در این باره که فرایند دگرگشت زبان مردم آذربایجان از چه تاریخی آغاز گردیده و در چه تاریخی به پایان رسیده، بین زبان‌شناسان و تاریخ‌نگاران، اختلافات عمده وجود دارد. بعضی بر آن هستند که بومیان این سرزمین و یا بخشی از آنان ترک‌زبان بوده‌اند و در واقع ریشه زبان ترکی در این سامان […]

ترانه‌هایی از ۶۰ شاعر اران و شروان ۰۲ بهمن ۱۴۰۲

ترانه‌هایی از ۶۰ شاعر اران و شروان

گروه فرهنگ و ادب: در نزهة‌المجالس که در نیمه اوّل قرن هفتم در شروان تألیف شده، ترانه‌های فراوانی از گویندگان آن سوی ارس (شروان و اران) از شش شهر: گنجه، شروان، بیلقان، تفلیس، دربند، باکو به یادگار مانده است که نمونه‌هایی از آثار هزاران شاعر پارسی‌گوی از یاد رفته، و دلیل روشنی بر دیرینگی گسترش فرهنگ ایرانی در آن دیار است.

آیا کلمه‌ی «آذری» جعلی و طاغوتی است؟! ۱۷ دی ۱۴۰۲
وزیر محترم علوم به سخنان غیر علمی و ضد وحدت ملیِ استاد دانشگاه تبریز ورود کند!

آیا کلمه‌ی «آذری» جعلی و طاغوتی است؟!

70 سال پیش از نگارش کتاب «آذری؛ زبان باستان آذربایجان» نوشته‌ی کسروی، نیکالای خانیکوف، دانشمند و شرق‌‌شناس نامدار روسی در کتاب «سفرنامه خانیکف» اشاره‌ای مستقیم به آذری و زبان آذری کرده است. 1000 سال پیش از خانیکف هم دانشمندان بزرگی چون الیعقوبی، ابن ندیم و... مردم آذربایجان را با لفظ «آذری» مورد خطاب قرار داده‌اند.

روایت «پلاسی شیرازی» از زبان آذربایجان و تبریز ۰۵ دی ۱۴۰۲

روایت «پلاسی شیرازی» از زبان آذربایجان و تبریز

گروه فرهنگ و ادب: از زمان عصر طلایی ایران‌شناسان و زبان‌شناسان اروپایی و ایرانی تا کنون، پژوهش‌های فراوانی پیرامون «زبان آذربایجان و سیر تحولات آن در چند سده‌ی اخیر» انجام شده است. طبق نظر اهالی علم و دانشگاه، مردم آذربایجان تا چند سده‌ی گذشته به یکی از شاخه‌های زبان پهلوی یعنی آذری، و به عبارتی […]

درباره «زبان ملی مادری» و «زبان قومی مادری» ۲۹ آذر ۱۴۰۲

درباره «زبان ملی مادری» و «زبان قومی مادری»

گروه فرهنگ و ادب: فارسی زبانی میان‌قومی‌ست، نه تک‌قومی! زبانی چندصدایی‌ست و نه تک‌صدایی. فارسی یکی از چندصدایی‌ترین زبان‌های دنیاست، به‌دلیل انعکاس و تجمیع زیست‌جهان و زیست‌آیین همه اقوام و ملل منطقه‌، ادبیات عرفانی، این‌که ایران پل شرق و غرب بوده و این‌که با مناطقی که بستر تنوع فرهنگی یا همان کثرت در وحدت بوده، […]