گروه سیاسی: روابط روسیه و جمهوری آذربایجان به دلیل بازداشت اتباع آذربایجانی در یکاترینبورگ و اقدامات تلافی‌جویانه باکو، مانند بازرسی از دفتر خبرگزاری اسپوتنیک و لغو برنامه‌های فرهنگی مرتبط با روسیه، تیره شده است. این تنش‌ها نشان‌دهنده تغییر در محاسبات ژئوپلیتیکی باکو و ناشی از درک الهام علی‌اف از نیاز متقابل مسکو به باکو است.

هم اکنون دالان زنگزور، که قرار بود تحت نظارت روسیه باشد، به یکی از نقاط کانونی اختلاف تبدیل شده است. ارمنستان و جمهوری آذربایجان هر دو به دنبال کاهش نقش روسیه در این مسیر تجاری مهم هستند که بخشی از کریدور میانی تجارت بین چین و اروپا محسوب می‌شود. پیشنهاد اخیر ایالات متحده برای مدیریت این کریدور نشان‌دهنده ورود مستقیم بازیگران غربی به معادلات منطقه‌ای است.

ارمنستان، که به‌طور سنتی متحد روسیه بود، پس از ناکامی مسکو در حمایت از ایروان در جریان عملیات ۲۰۲۳، به سمت غرب گرایش پیدا کرده است. این تغییر نشان‌دهنده تلاش ارمنستان برای کاهش وابستگی به روسیه و ایجاد توازن در برابر قدرت فزاینده جمهوری آذربایجان و ترکیه است. از سوی دیگر، جمهوری آذربایجان با تکیه بر حمایت ترکیه و روابط رو به گسترش با غرب، به دنبال تثبیت موقعیت خود به‌عنوان یک قدرت منطقه‌ای است.

کاهش نفوذ روسیه در قفقاز جنوبی نتیجه ترکیبی از عوامل داخلی و خارجی است. از یک سو، تمرکز روسیه بر جنگ اوکراین، توانایی آن را برای حفظ نفوذ در قفقاز کاهش داده است. از سوی دیگر، اقدامات تهاجمی باکو، مانند تلاش برای کنترل کامل دالان جعلی زنگزور، و گرایش ارمنستان به غرب، مسکو را در موقعیت ضعف قرار داده است. نیل ملوین، تحلیلگر مؤسسه خدمات سلطنتی بریتانیا، دالان زنگزور را «آخرین برگ برنده» روسیه در منطقه می‌داند، که در صورت از دست رفتن، نفوذ مسکو را به شدت کاهش خواهد داد.

قفقاز جنوبی در حال گذار به نظمی جدید است که در آن بازیگرانی مانند ترکیه، ایالات متحده و اتحادیه اروپا نقش فزاینده‌ای دارند. در این بین کاهش نفوذ روسیه در قفقاز جنوبی را می‌توان به‌عنوان نشانه‌ای از افول قدرت‌های سنتی در مناطق حاشیه‌ای در نظر گرفت. گرایش ارمنستان به غرب و تلاش‌های باکو برای کاهش وابستگی به مسکو، این نظریه را تأیید می‌کند.