ایران سرزمین مردان دلاور است؛ از آریو برزن، سورنا، رستم، فردوسی، ابن‌مقفع، نظام‌الملک، شمس‌الدین علی و دیگران تا ستارخان به دوره زمانی مشروطه؛ که از وی تا امروز ادامه می‌یابد.

قلمرو روم (آناتولی – ترکیه امروزی)، که تحت سلطه سلجوقیان روم قرار داشت، به مثابه یک «پناهگاه استراتژیک» و «گستره جغرافیایی امن» برای بقای میراث فرهنگی ایران از جمله زبان فارسی عمل کرد.

در جمع دانشجویی ما که به یک اردوی چند روزه رفته بودیم از تمام ایران نماینده بود... که در این میان ​ابوالفضل، یکی از دانشجویان، بلند گفت: «این فارس‌ها همه را زیر سلطه‌ی خود گرفته و زبان فارسی را به ما تحمیل کرده‌اند.»

هویت ملی ایران بر پایه‌ی گذشته‌ی تاریخی چند هزار ساله، پیوستگی تمدنی عمیق، و یک شبکه‌ی پیچیده از تعاملات فرهنگی و زبانی شده است. با این حال، در دهه‌های اخیر، روایت‌هایی هستند که تلاش دارند ساختار تمدنی ایران را صرفاً بر پایه‌ی مناسبات قومی-زبانی بازتعریف کنند.

دیوان اشعار قطران تبریزی، شاعر برجسته قرن پنجم هجری قمری، یکی از گنجینه‌های گرانبهاست که با مضامین ژرف و محتوای غنی خود، نوری دیگر بر ابعاد گوناگون پیوستگی تاریخی ملت ایران می‌تاباند

قفقاز شامل جمهوری‌های امروزی آذربایجان، ارمنستان، گرجستان و بخش‌هایی از داغستان، نه تنها از نظر جغرافیایی همواره تحت نفوذ یا حاکمیت مستقیم ایران قرار داشته، بلکه در طول قرون متمادی، زبان فارسی به عنوان زبان رسمی، دیوانی، علمی و ادبی این منطقه عمل کرده است

برخی کشورها دارای یک زبان محوری هستند که نقش زبان ملی و زبان رسمی را ایفا می‌کند. ایران از جمله معدود کشورهایی در جهان است که چنین یگانگی زبانی را تجربه می‌کند؛ جایی که زبان فارسی، پیونددهنده عمیق گذشته تاریخی با حال و آینده است.

مولانا در قرن هفتم هجری قمری، با اندیشه‌ها و اشعار شورانگیز خود، نه تنها زبان فارسی را به اوج رساند، بلکه دریچه‌ای نو به سوی عرفان و عشق الهی گشود. این مقاله، سفری است به دنیای شگفت‌انگیز مولانا، از کیمیای شمس که روح او را دگرگون ساخت

شمس تبریزی در تاریخ اندیشه‌ و ادبیات ایران به‌عنوان فردی که نسبت به زبان و فرهنگ فارسی نگرشی آگاهانه و متعهد داشت، نقش کم نظیری داشت. بررسی دیدگاه او درباره‌ی زبان فارسی روشن می‌سازد که برای شمس، زبان حامل سنت، معنا و امکان بیان عمیق تجربیات روحانی بود.

بازخوانی اندیشه‌ها و اشعار محمدحسین شهریار تبریزی، از جمله گنجینه‌های بی‌بدیل است که شعرش نه تنها جلوه‌گاه عواطف انسانی، که میعادگاه عشق به ایران و وحدت اقوام آن است