اخبار ویژه
  • ضرورت احیای نقاشی مکتب کمال در تبریز 30 سپتامبر 2026

    آذرپژوه بررسی می‌کند: ضرورت احیای نقاشی مکتب کمال در تبریز

    تبریز تنها یک شهر نیست؛ یک حافظه تصویری است. حافظه‌ای که در گذر سده‌ها، مکتب‌های بزرگ نگارگری را در دامان خود پرورده و به ایران و جهان هدیه کرده است. در میان این میراث گران‌بها، «مکتب کمال» جایگاهی ویژه دارد

  • «شیخ محمد خیابانی» و دیدگاه او نسبت به دولت عثمانی 29 سپتامبر 2026

    آذرپژوه بررسی می‌کند: «شیخ محمد خیابانی» و دیدگاه او نسبت به دولت عثمانی

    شیخ محمد خیابانی به عنوان یک ملی‌گرا و طرفدار اصلاحات اجتماعی و سیاسی، نظرات و دیدگاه‌های خاصی نسبت به دولت‌های استعمارگر از جمله امپراتوری عثمانی و وضعیت آن در زمان خود داشت

  • «فرهنگ» راهی برای ترمیم «انسجام ملی» 28 سپتامبر 2026

    آذرپژوه بررسی می‌کند: «فرهنگ» راهی برای ترمیم «انسجام ملی»

    در فضای بعد از جنگ نهادهای فرهنگی و هنری، بیش از هر زمان دیگر، نقش راهبردی و حیاتی پیدا می‌کنند. این نهادها می‌توانند به مثابه درمانگر جمعی، روح خسته‌ی جامعه را ترمیم کنند، امید را بازآفرینی کنند، و انسجام ملی را تقویت نمایند.

هنر و ادبیاتآرشیو
ضرورت احیای نقاشی مکتب کمال در تبریز 30 سپتامبر 2026

آذرپژوه بررسی می‌کند: ضرورت احیای نقاشی مکتب کمال در تبریز

مرزبندی میان زبان ملی و زبان‌های محلی 23 سپتامبر 2026

آذرپژوه بررسی می‌کند: مرزبندی میان زبان ملی و زبان‌های محلی

آخرین مطالب
در این انتخاب مردمی بودن شهریار مهمترین اصل بود 23 سپتامبر 2021
همزمان با روز شعر و ادب پارسی، "علی اصغر شعر دوست" به ابهامات موجود در این انتخاب پاسخ می‌دهد:

در این انتخاب مردمی بودن شهریار مهمترین اصل بود

گروه فرهنگ و ادب: 27 شهریور مصادف است با روز درگذشت استاد شهریار و بزرگداشت زبان و شعر پارسی در ایران. اما این انتخاب همواره مورد نقد و اعتراض برخی اهالی ادبیات و فرهنگ در کشور قرار گرفته است. آنها اعتقاد دارند که چرا با وجود شاعران بزرگی چون نظامی، فردوسی، خاقانی، حافظ و سعدی و... روز درگذشت استاد شهریار به عنوان این روز مهم قرار گرفته است؟ نقدی که در نگاه اول به نظر کاملا درست و بجا به نظر می‌آید؛ اما مصداق ضرب‌المثل "یک طرفه به قاضی رفتن" است!

زبان مردم اردبیل در زمان صفویه؛ با تاملی بر فرمان شاه تهماسب به والی اردبیل 21 سپتامبر 2021

زبان مردم اردبیل در زمان صفویه؛ با تاملی بر فرمان شاه تهماسب به والی اردبیل

گروه فرهنگ و ادب: شاه تهماسب در کتیبه‌ای به زبان فارسی دستورات خود را به حاکم وقت اردبیل نوشته است. یک دستور سلطنتی برای عموم مردم و در یک مکان عمومی که برای صفویان مقدس بوده است، نشان می‌دهد که مردم اردبیل دستکم تا زمان شاه تهماسب به زبان فارسی تسلط داشته و بدین زبان مکالمه می‌کردند.

20 سپتامبر 2021

تاریخ مختصر و وجه تسمیه آذربایجان

گروه تاریخ: منطقه آذربایجان بخشی از سرزمین ماد بزرگ بود. این سرزمین از زمان یورش اسکندر مقدونی به نام آتورپاتگان معروف شده است. البته نام این منطقه در کتاب بن دهش (خلاصه اوستا) ایـران ویچ ذکر گردیده است.

گنجه؛ نمادی از فرهنگِ ایرانی 19 سپتامبر 2021

گنجه؛ نمادی از فرهنگِ ایرانی

گروه فرهنگ و ادب: اران و شروان از مناطقی است که در تکوین و پیدایش فرهنگ، ادب و هویت ایرانی نقش مهمی داشته است. این منطقه تاریخی که از شهرهای آن در منابع به «هفده شهر قفقازی ایران» یاد شده، زادگاه صدها شاعر، نویسنده، عالم و فقیه و دانشمند ایرانی بوده است.

مردم آذربایجان تا سال‌ها ضربات سهمگینی بر ترکان عثمانی وارد آوردند 18 سپتامبر 2021
در گفتگو با یک استاد تاریخ، زمینه‌های شکل‌گیری جنگ میان عثمانی‌ها و ایرانی‌ها بررسی شد:

مردم آذربایجان تا سال‌ها ضربات سهمگینی بر ترکان عثمانی وارد آوردند

گروه تاریخ: عثمانی‌ ها از همان آغاز تشکیل دولت صفوی در ایران، بنای مخالفت با این حکومت نوپا را گذارده و بنای ارتباطات دو دولت از همان ابتدا بر مبنای جنگ و خونریزی پایه‌گذاری شد. به طوری که مورخان، یکی از زوایای وحشتناک تاریخ پرفراز و نشیب ایران را جنگ و خونریزی میان عثمانی‌ها و صفوی‌ها، به ویژه حملات وحشیانه ترکان عثمانی به ایران و آذربایجان و قتل عام‌های آنها می‌دانند!

آیا وجود لغات ترکی در اشعار شاعران پیشین آذربایجان، نشانه‌ی ترک زبان بودن آذربایجان بود؟ 16 سپتامبر 2021
پاسخ به یک پرسش بنیادین درباره زبان پیشین مردم آذربایجان؛

آیا وجود لغات ترکی در اشعار شاعران پیشین آذربایجان، نشانه‌ی ترک زبان بودن آذربایجان بود؟

گروه فرهنگ و ادب: وجود لغت ترکی در زبان فارسی به ویژه در اشعار فارسی شاعران آذربایجانی و همچنین وجود لغات بی‌شمار فارسی در زبان ترکی هرگز نشان‌گر ترکی بودن زبان پیشین آذربایجان نیست و یا برعکس نشان‌گر فارس‌زبان بودن ترکان هم نیست.

تاملی بر «استراتژی ختنه»ی «صبری بدرالدین» 15 سپتامبر 2021
بررسی یکی از مهمترین استراتژی‌های پان‌ترکیسم در گروه سیاست آذرپژوه:

تاملی بر «استراتژی ختنه»ی «صبری بدرالدین»

گروه سیاست: صبری بدرالدین را می‌توان مهم‌ترین ایدئولوگ جریان پان‌ترکیستی دانست. او در یکی از مقالات بسیار مهم خود ضمن نگاهی به گذشته پان‌ترکیسم، می‌گوید که تا سال ۱۹۹۱ (فروپاشی شوروی)، پان‌ترکیسم تنها به عنوان یک ایدئولوژی وجود داشت اما پس از آن، اقدام‌های عملی برای آغاز مرحله نهادی جنبش پان‌ترکیسم آغاز شد

نامه‌ی «امیل بئر» درباره‌ی لهجه‌های آذری به وزیر مختار ایران 14 سپتامبر 2021
پاسخ به دگرگشت زبان پیشین آذربایجان از میان؛

نامه‌ی «امیل بئر» درباره‌ی لهجه‌های آذری به وزیر مختار ایران

گروه فرهنگ و ادب: «آرتور کریستن سن» دانمارکی می‌گوید؛ راجع به زبان پیشین در آذربایجان هنوز مطالعاتی به عمل نیامده است. مصمم شدم آن‌چه را که از زبان پیشین در این چند سال اخیر از نفوذ زبان ترکی محفوظ مانده را تعقیب نمایم.

کمک‌رسانی ایران به مردم جنگ زده‌ی جمهوری آذربایجان 13 سپتامبر 2021
در گفتگو با رئیس سابق هلال احمر آذربایجان شرقی بررسی شد:

کمک‌رسانی ایران به مردم جنگ زده‌ی جمهوری آذربایجان

گروه گفتگو: ایران از همان ابتدای آغاز جنگ قراباغ، سیاست میانجیگری از یک سو و تخلیه سرزمین‌های اشغالی از سوی دیگر را دنبال می‌کرد. امدادرسانی به مردم جنگ‌زده‌ی جمهوری آذربایجان را هم توسط ارگان‌های مختلف انجام داد. این مطلب، گفتگویی است با رئیس سابق جمعیت هلال احمر آذربایجان شرقی در این ارتباط.

باج گیری نیروهای باکو از رانندگان ایرانی 13 سپتامبر 2021

باج گیری نیروهای باکو از رانندگان ایرانی

گروه سیاست: نیروهای مرزبانی جمهوری آذربایجان از روز گذشته با ایجاد پست‌های ایست و بازرسی در بخشی از جاده متصل کننده ایران به ارمنستان، اقدام به باج‌گیری از راننده های وسایط نقلیه‌ای کرده‌اند که از این مسیر عبور می‌کنند.

تاریخ آذربایجانآرشیو
«شیخ محمد خیابانی» و دیدگاه او نسبت به دولت عثمانی 29 سپتامبر 2026

آذرپژوه بررسی می‌کند: «شیخ محمد خیابانی» و دیدگاه او نسبت به دولت عثمانی

شیخ محمد خیابانی به عنوان یک ملی‌گرا و طرفدار اصلاحات اجتماعی و سیاسی، نظرات و دیدگاه‌های خاصی نسبت به دولت‌های استعمارگر از جمله امپراتوری عثمانی و وضعیت آن در زمان خود داشت

«ارّان» سرزمینی جزیره‌مانند میان «کاسپین» و «ارس» 27 سپتامبر 2026

نگاهی بر جغرافیای تاریخ قفقاز جنوبی؛ «ارّان» سرزمینی جزیره‌مانند میان «کاسپین» و «ارس»

نخستین داده‌های روشمند پیرامون ارّان را در گزارش‌های یونانی و رومی دوران باستان می‌یابیم. استرابن سیمای «آلبانیا» (نام باستانی ارّان) را به‌روشنی ترسیم می‌کند: «آلبانیا سرزمینی است که از جنوب رشته‌کوه‌های قفقاز تا رود کُر و از دریای خزر تا رود آلازان امتداد دارد

«سلجوقیان روم» و گسترش شاهنامه خوانی  در فلات آناتولی 20 سپتامبر 2026

آذرپژوه بررسی می‌کند: «سلجوقیان روم» و گسترش شاهنامه خوانی در فلات آناتولی

همانطور که رواج و گسترش زبان و ادبیات فارسی در هندوستان مرهون حضور غزنویان و غوریان در آن مرز و بوم است ورود زبان فارسی به آناتولی و گسترش ادبیات فارسی در آنجا نیز در پرتو سلطه سلسله سلجوقیان روم بر آن سرزمین صورت گرفت.

آثار و ابنیه تاریخیآرشیو
آذربایجان، نگین هنرهای سنتی ایران 25 جولای 2026

صنایع دستی، میراث جاودان ملت‌ها؛ آذربایجان، نگین هنرهای سنتی ایران

مقالات سردبیرآرشیو
واکاوی ساختارهای زبانی در دولت‌های متمرکز و فدرال؛ تحلیل تطبیقی ایران و سوئیس
نویسنده : سردبیر همزمان با آغاز سال تحصیلی جدید طرح نو بررسی می‌کند:

در سال‌های اخیر، با تشدید فعالیت جریان‌های قومی در منطقه، شاهد نوعی رویکرد نوین در ادبیات سیاسی هستیم که تلاش می‌کند با استفاده از مدل‌های غربی، مفاهیمی نظیر «حق زبان مادری» را به شکلی کژمنش‌نظر، علیه انسجام ملی در ایران به کار بگیرد