از روزگاران کهن تا دوران معاصر، شاعران و نویسندگان آذربایجان و اران، زبان دل و تفکر جامعه خود را با واژه‌هایی آکنده از معنا و عشق به انسان و سرزمین آفریده‌اند. آذربایجان همواره در قلمرو فرهنگ ایرانی–آذری جایگاهی ویژه داشته و نام‌هایی را پرورده که آوازه‌شان از مرزها فراتر رفته است.

آذربایجان همواره یکی از کانون‌های مهم جذب و پرورش زبان فارسی بوده و ظهور شاعرانی چون قطران تبریزی پنجره‌ای گشوده به سوی وضعیت زبانی و فرهنگی این منطقه در دوران پیش از سلطه کامل زبان ترکی آذربایجانی

حافظ توانسته است مرزهای جغرافیا و زبان را درنوردد و در قلب تمامی اقوام ایرانی جای گیرد. اما در میان تمامی این دلبستگی‌ها، ارتباط آذربایجان با خواجه شمس‌الدین محمد، یک رابطه صرفاً ادبی نیست، بلکه یک پیوند عمیق فرهنگی و هویتی است.