بایگانی‌های قطران تبریزی - آذرپژوه
قطران تبریزی و جایگاه فارسی در آذربایجان 03 نوامبر 2025
تحلیلی بر رواج زبان فارسی در قرن چهارم هجری

قطران تبریزی و جایگاه فارسی در آذربایجان

آذربایجان همواره یکی از کانون‌های مهم جذب و پرورش زبان فارسی بوده و ظهور شاعرانی چون قطران تبریزی پنجره‌ای گشوده به سوی وضعیت زبانی و فرهنگی این منطقه در دوران پیش از سلطه کامل زبان ترکی آذربایجانی

دیـوان قـطران تـبریزی، اثباتی دیگر بـر پیوستگی تاریخی ملت ایران 20 اکتبر 2025
آذرپژوه بررسی می‌کند:

دیـوان قـطران تـبریزی، اثباتی دیگر بـر پیوستگی تاریخی ملت ایران

دیوان اشعار قطران تبریزی، شاعر برجسته قرن پنجم هجری قمری، یکی از گنجینه‌های گرانبهاست که با مضامین ژرف و محتوای غنی خود، نوری دیگر بر ابعاد گوناگون پیوستگی تاریخی ملت ایران می‌تاباند

زبان فارسی، برای یک آذربایجانی، بیگانه نیست 22 فوریه 2025

زبان فارسی، برای یک آذربایجانی، بیگانه نیست

گروه فرهنگ و ادب/ رحیم یوسف‌نژاد، خویدر هزاره‌ی گذشته، بخشی بزرگی از هویتِ تاریخی و به ویژه فرهنگی ایرانیان وابسته به زبان فارسی بوده است.شایانِ نگرش و قابل توجه است که گزینشِ این زبان به‌عنوان و جایگاهِ یک هویتِ جمعیِ فرهنگی و تاریخی، از سوی هیچ دستگاه دولتی و حاکمیتی، انجام نگرفته است.زمانی که سخنوران […]

به فراخور درجِ جشن مهرگان، به‌نام ایران و تاجیکستان در یونسکو 07 دسامبر 2024

به فراخور درجِ جشن مهرگان، به‌نام ایران و تاجیکستان در یونسکو

گروه فرهنگ و ادب/ رحیم یوسف نژاد: ابوریحان بیرونی در کتاب آثارالباقیه می‌نویسد: «روز بیست و یکم [مهر] رام روز است که مهرگان بزرگ باشد و سبب این عید، آن است که فریدون به ضحاک ظفر یافت و او را به‌قید اسارت درآورد. و چون ضحاک را به پیش فریدون آوردند، ضحاک گفت: مرا بخون […]

ایــران و جهان ایــرانی 12 نوامبر 2024
مقاله‌ای خواندنی از استادِ آذربایجانیِ زبان و ادبیات فارسی دکتر حسن انوری:

ایــران و جهان ایــرانی

گروه گزارش: استاد حسن انوری در این مقاله که در شماره‌ی ۹۴ مجله‌ی بخارا به چاپ رسیده، پس از دادن توضیحاتی پیرامون واژه‌ی ایران و چگونگی تطور آن در دوره‌های مختلف، مطالب جالبی درباره‌ی مرزهای ایران تاریخی و ایران فرهنگی بیان می‌کنند. متن زیر گزیده‌ای از این مقاله هست: «لفظ ایران که در اوستایی به […]

قطران؛ شاعری از میان مردم و برای مردم 23 دسامبر 2023

قطران؛ شاعری از میان مردم و برای مردم

گروه فرهنگ و ادب: قطران از شاعران سبک عراقی بود که در شعر خود از صنایع مختلف شعری، از جمله تشبیه، استعاره، و کنایه، استفاده می‌کرد. همچنین، او از زبانی ساده و روان در شعر خود استفاده می‌کرد.

دفاع از زبان و ادب پارسی با لهجه ی ارجمند آذری 28 نوامبر 2023
گزارش کامل از نشست رونمایی و معرفی تصحیح جدید کتاب دیوان قطران تبریزی در بنیاد ایران شناسی استان آذربایجان شرقی:

دفاع از زبان و ادب پارسی با لهجه ی ارجمند آذری

گروه گزارش: «چهارصدوشصت‌وپنج عنوان کتاب توسط سازمان مکتوب به چاپ رسیده که یکی از آن‌ها تصحیح دیوانِ قطران تبریزی توسط دکتر عابدی است» و ضمنِ اظهار تأسف از این‌که «افتخارِ شاگردیِ حضرت استاد» را نداشته‌اند، عنوان داشتند که اندیشه‌ی استاد را از طریق آثار ایشان می‌شناسند و «شاگردِ شاگردانِ استاد» هستند.

مقالات سردبیرآرشیو
تـغییرِ نام، تـغییرِ هـویت
نویسنده : سردبیر از محمد، علی، داریوش و فریدون تا قوبلای و آکای و هونتای!؟

مردم آذربایجان به عنوان بخشی جدایی‌ناپذیر از ایران و اسلام، از گنجینه مشترکی از اسامی و نام‌ های ایرانی و اسلامی بهره برده‌اند. اما این روزها در برخی محافل و مناطق، شاهد ظهور نام‌هایی هستیم که نه تنها در تاریخ این مرز و بوم، بلکه در خود جمهوری آذربایجان نیز فاقد سابقه‌ی رایج هستند؛ اسامی نظیر «قوبلای»، «قونتای»، «آیهان»، «اُکتای» و....