در دل محله‌های قدیمی تبریز، کوچه‌ای باریک اما تاریخ‌ساز به نام «کوچه انجمن» وجود دارد که در سده‌ی گذشته، قلب تپنده‌ی نخستین تلاش‌های ایرانیان برای دموکراسی، عدالت و مشروطه بود

قرن 19میلادی آغاز تلاش‌ها برای ایجاد هویت جدیدِ ترکی در قلمرو عثمانی بود. ناسیونالیسم ترک یا همان پان ترکیسم در آغاز به صورت یک گرایش ادبی خود را نشان داد

قفقاز جنوبی در دهه‌های اخیر به یکی از حساس‌ترین نقاط تقابل ژئوپلیتیکی بدل شده است. جایگاه راهبردی این منطقه در اتصال آسیای مرکزی، روسیه، ایران، ترکیه و اروپا از یک‌سو، و تنش‌های مداوم در روابط میان جمهوری آذربایجان، ارمنستان و بازیگران فرامنطقه‌ای از سوی دیگر، آن را به میدان فشرده‌ای از رقابت‌های پیچیده تبدیل کرده است

ایران یکی از نخستین کشورهایی بود که استقلال باکو را به رسمیت شناخت؛ کشوری با دین و تاریخی مشترک با ایران و البته زبانی مشترک با بخش بزرگی از مردم شمال‌غرب ایران

"اندیشکده‌ آمریکایی" در ارتباط با دالان زنگزور نوشته است: «... اسرائیل در جریان جنگ میان ارمنستان و جمهوری آذربایجان، به باکو کمک‌های قابل‌توجهی ارائه داد، دولت باکو نیز متقابلاً در آغاز جنگ ۱۲ روزه‌ی اسرائیل و ایران، به اسرائیلی‌ها اجازه داد تا بخش عمده‌ای از حملات پهپادی خود را از خاک جمهوری آذربایجان انجام دهند.

یکی از جلوه‌های برجسته مقاومت در دوره صفویه، نبرد چالدران بود. نکته مغفول این نبرد این است که شاید برای بسیاری، نبرد چالدران یک شکست باشد، اما در روایت محلی، آنچه مانده، مقاومت مردم تبریز پس از اشغال موقت شهر توسط نیروی عثمانی است

طرح‌های تجزیه‌طلبانه علیه تمامیت ارضی ایران به‌طور مکرر مطرح شده است. اخیراً، روزنامه اسرائیلی جروزالم پست با انتشار مطلبی، صراحتاً از دولت آمریکا خواسته تا «براندازی جمهوری اسلامی ایران و تجزیه این کشور» را به عنوان سیاست رسمی خود اتخاذ کند

«جهان ترک»؛ اصطلاحی که در سال‌های اخیر با اصرار و تأکید شخصی رئیس‌جمهور ترکیه، به مفهومی سیاسی- فرهنگی بدل شده است. طرحی که در ظاهر به دنبال همگرایی فرهنگی و اقتصادی کشورهای ترک‌زبان است، اما در باطن، از جاه‌طلبی‌های ژئوپلیتیکی آنکارا خبر می‌دهد.

همزمان با دور جدید تحرکات لابی های قومی و دلاری برخی کشورهای همسایه برای بازنمایی کریدور جعلی زنگزور و به موازات آن در حاشیه قراردادن ابتکار «راه گذر ایرانی ارس»، انبوهی از شائبات پیرامون این موضوع مطرح می شود

ایران سرزمینی است که با تنوع قومی، زبانی و فرهنگی کم‌نظیر خود، همواره جلوه‌ای از وحدت در کثرت را به نمایش گذاشته است. کرد، ترک، بلوچ، عرب، ترکمن، لر، گیلک، فارس و اقوام دیگر، قرن‌ها در کنار یکدیگر زیسته‌اند و تمدنی را رقم زده‌اند که بر پایه همزیستی، تعامل و احترام متقابل بنا شده است